Iranian Journal of Epidemiology

fa مدل‌سازی تحلیل بقاء بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال با ریسک رقابتی در استان گلستان Survival Analysis Modeling of Colorectal Cancer Patients with Competing Risks in Golestan Province اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه و اهداف: سرطان کولورکتال، شایع‌ترین سرطان دستگاه گوارش در جهان است و بروز آن در ایران رو به افزایش است. تحلیل ریسک رقابتی روشی کارا در شناسایی دقیق‌تر عوامل تاثیرگذار در مرگ سرطان کولورکتال محسوب می گردد. این مطالعه با هدف تعیین بقاء بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال و عوامل مرتبط با آن طراحی و برازش داده شد. روش کار: مطالعه از نوع همگروهی تاریخی است. اطلاعات بیماران با تشخیص سرطان کولورکتال در سال‌های 1392 تا 1398 در دانشگاه علوم پزشکی ‌گلستان و پیگیری بیماران تا 15 اردیبهشت سال 1403 مورد بررسی قرار گرفت. میزان بقای بیماران با روش کاپلان مایر و تابع بروز تجمعی محاسبه گردید. در تحلیل داده‌ها، تابع بروز تجمعی و مدل‌های ریسک‌رقابتی مخاطرات علت ویژه و مخاطرات زیر توزیع به کار گرفته شد. برای مناسبت مدل ها از معیارهای اطلاع آکائیک و بیزی استفاده شد. نرم افزار مورد استفاده STATA17 و سطح معنی‌داری آزمون ها، 0/05 در نظر گرفته شد.   یافته‌ها: از 811 نفر، 366 نفر (45/13 درصد) زن و بقیه مرد بودند، میانگین و انحراف معیار سن 13/87 ± 58/54 سال محاسبه گردید. متغیرهای جنس، سن، سطح سواد، گروه قومی و متاستاز در تحلیل چند متغیره مخاطرات مرتبط با مرگ ناشی از سرطان کولورکتال در هر دو مدل رگرسیونی ریسک رقابتی علت ویژه و زیرتوزیع معنی دار شدند (0/05P <) ولی از نظر مناسبت مدل، با توجه به معیارهای اطلاع، مدل علت ویژه مناسب تر بوده است. نتیجه‌گیری: در تحلیل چند متغیره مخاطرات مرتبط با مرگ ناشی از سرطان کولورکتال در حضور ریسک رقابتی مرگ ناشی از سایر علل، مدل‌های ریسک‌رقابتی مخاطرات علت ویژه پیشنهاد می گردد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Objectives: Colorectal cancer is the most common gastrointestinal malignancy worldwide, and its incidence is increasing in Iran. Competing risk analysis offers a refined approach to identify factors influencing Colorectal cancer-specific mortality. Therefore, This study was designed and conducted to determine the survival of patients with colorectal cancer and its associated factors. Methods: The study was a historical cohort. Data of patients diagnosed with colorectal cancer between 2013 and 2019 at Golestan University of Medical Sciences were collected, and patients were followed up until May 4, 2024. Patient survival was estimated, and the cumulative incidence function, as well as competing risk models of cause-specific hazards and subdistribution hazards, were applied for competing risk analysis. Model adequacy was assessed using the Akaike Information Criterion. Analyses were performed in STATA version 17 (α = 0.05). Results: Of the 811 patients, 366 (45.13%) were women and the rest were men. The mean age and standard deviation were calculated as 58.54 ± 13.87 years. In the multivariable analysis of factors associated with colorectal cancer mortality in the presence of competing risks, variables including gender, age, literacy, ethnicity, and metastasis were statistically significant in both models. Findings indicated that the cause-specific hazard model provided a better fit for analyzing survival outcomes in colorectal cancer. Conclusion: Competing risk analysis based on cause-specific hazards is recommended in the multivariable analysis of factors associated with colorectal cancer mortality, particularly in the presence of competing risks of death from other causes.</div> سرطان کولورکتال, تحلیل بقاء, ریسک رقابتی, تابع بروز تجمعی Colorectal cancer, Survival analysis, Competing risks, Cumulative incidence function 152 165 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3426-1&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Gharanjiki مرضیه قرنجیکی marzieh.gharanjiki@gmail.com No Master's student in Biostatistics, Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Abdolhalim Rajabi عبدالحلیم رجبی drrajabi.a@goums.ac.ir No Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran AND Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران و گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Taghi Amiriani تقی امیریانی taghi.amiriani@gmail.com No Gastroenterology and Hepatology Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran مرکز تحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Gholamreza Roshandel غلامرضا روشندل roshandel_md@yahoo.com No Gastroenterology and Hepatology Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran مرکز تحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Mohammadali Vakili محمدعلی وکیلی vakili@goums.ac.ir Yes Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran AND Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران و گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران