پوست و زیبایی

سخن سردبیر

منصور نصیری کاشانی

ـــــ

بررسی پاسخ به درمان با بوتولینوم توکسین دیسپورت براساس الگوهای مختلف خط اخم در ناحیه گلابلا

علیرضا فیروز

زمینه و هدف: الگوهای مختلف انقباض عضلات ناحیه گلابلا به عنوان یکی از عوامل احتمالی مؤثر بر پاسخ به درمان با بوتولینیوم توکسین مطرح شده اند؛ اما ضرورت تغییر تکنیک تزریق براساس این الگوها همچنان مورد بحث است. این مطالعه با هدف مقایسه پاسخ به درمان با تزریق سه نقطه ای بوتولینیوم توکسین دیسپورت در الگوهای مختلف انقباض گلابلا در جمعیت ایرانی انجام شد.

روش اجرا: 224 بیمار ایرانی دارای خطوط اخم متوسط تا شدید براساس الگوی اخم به پنج گروه U، V، Omega، Inverted V و Converging Arrow تقسیم شدند. تمامی بیماران با تکنیک تزریق سه نقطه ای و دوز 60-40 واحد دیسپورت درمان شدند. پاسخ به درمان به صورت کاهش≥2 واحد در شدت خطوط اخم براساس مقیاس GLSS و ارزیابی رضایت فردی در روز 30 پس از تزریق بررسی شد.

یافته ها: گروه ها ازنظر سن، جنس و زمان شروع اثربخشی تفاوت معنی داری نداشتند (01_/0P>)؛ اما میانگین دوز تزریق در الگوی Inverted V به طور معنی داری بیشتر بود (009_/0=P). در مقایسه میزان پاسخ به درمان براساس ارزیابی زنده، ارزیابی مستقل و ارزیابی شرکت کننده، تفاوت آماری معنی داری بین الگوهای مختلف مشاهده نشد (به ترتیب 371_/0=P، 113_/0=P و 360_/0=P).

نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که الگوی انقباض گلابلا تأثیر معنی داری بر پاسخ کوتاه مدت به تزریق سه نقطه ای دیسپورت ندارد. این یافته ها می تواند ضرورت تنظیم پیچیده دوز و تکنیک تزریق براساس الگوی اخم را مورد تردید قرار دهد.

تنظیم واگرای تکثیر سلولی و بیان ژن COL1A1 توسط پلی‌دئوکسی‌ریبونوکلئوتیدها (PDRN) و منیزیم اسکوربیل فسفات در فیبروبلاست‌های پوستی انسان

حمیدرضا احمدی آشتیانی

زمینه و هدف: فیبروبلاست های پوستی انسان (HDFs) تنظیم کننده های کلیدی هموستاز پوست ازطریق بازسازی ماتریکس خارج سلولی هستند. پلی دئوکسی ریبونوکلئوتیدها (PDRN) و منیزیم آسکوربیل فسفات (MAP) به عنوان عوامل ترمیم کننده پوست شناخته می شوند؛ اما اثرات مولکولی آن ها بر HDFs به طور کامل مشخص نشده است. این مطالعه با هدف بررسی اثرات مستقل PDRN و MAP بر تکثیر سلولی و بیان ژن کلاژن نوع یک در HDFs انجام شده است.

روش اجرا: رده سلولی HDF تحت تیمار با PDRN و MAP قرار گرفته و زنده مانی سلولی توسط آزمون MTT در فواصل زمانی ۲۴، ۴۸ و ۷۲ ساعت ارزیابی شد. براساس نتایج زنده مانی، غلظت های بهینه PDRN (ng/ml ۱۰۰) و MAP (µg/ml ۲۵۰) انتخاب شده و 72 ساعت پس از تیمار، سطح بیان ژن های KI-67 و COL1A1 با آزمون qPCR بررسی گردید (05/0>P).

یافته ها: نتایج زنده مانی سلولی پاسخ های وابسته به زمان و دوز معناداری را برای هر دو ماده نشان دادند. در سطح مولکولی، تیمارهای مستقل با PDRN و MAP بیان ژن KI-67 را افزایش دادند که تأییدکننده بهبود ظرفیت تکثیر سلولی است. در مقابل و به صورت واگرا بیان ژن COL1A1 تحت همین شرایط تیماری به طور معناداری کاهش یافت.

نتیجه گیری: PDRN و MAP یک پاسخ واگرا در HDFs القا می کنند؛ به طوری که ضمن تقویت فعالیت میتوژنیک، فیبروژنز و بیان COL1A1 را سرکوب می نمایند. این برنامه ریزی سلولی، پتانسیل درمانی این ترکیبات را در رویکردهای ضد فیبروتیک و ترمیم زخم بدون اسکار نشان می دهد. البته انجام مطالعات In Vivo برای تأیید نهایی این یافته ها ضروری است.

کاندیدیازیس مزمن مخاطی ‌ـ ‌پوستی در نقص‌های اولیه ایمنی: مروری بر پاتوژنز، رویکرد تشخیصی و راهکارهای درمانی نوین

مهسا فتاحی

کاندیدیازیس مزمن مخاطی ـ پوستی (CMC) یکی از مهم ترین تظاهرات بالینی در بیماران مبتلا به نقص های اولیه ایمنی (IEIs) محسوب می شود و اغلب به صورت عفونت های مکرر یا پایدار پوست، ناخن و مخاط تظاهر می یابد. پیشرفت های اخیر در ژنتیک مولکولی و تکنیک های توالی یابی نسل جدید (NGS) موجب شناسایی طیف گسترده ای از نقص های ژنی مرتبط با CMC شده و درک بهتری از مکانیسم های ایمنی ضدقارچی فراهم کرده است. پاسخ ایمنی علیه گونه های کاندیدا حاصل تعامل هماهنگ ایمنی ذاتی و اکتسابی است و اختلال در شناسایی قارچ، مسیرهای پیام رسانی وابسته به IL-17، یا تکامل و عملکرد سلول های Th17 می تواند زمینه ساز بروز کاندیدیازیس مزمن مخاطی ـ پوستی گردد. مهم ترین اختلالات ژنتیکی مرتبط شامل جهش های STAT1 GOF، STAT3 LOF، DOCK8 deficiency،
APS-1/APECED، نقص های IL-17RA/RC، ACT1 و CARD9 هستند. این بیماری ها علاوه بر عفونت های قارچی، می توانند با تظاهرات خودایمنی، آلرژیک، بدخیمی ها و اختلالات چندسیستمی همراه باشند. تشخیص کاندیدیازیس مزمن مخاطی ـ پوستی نیازمند ارزیابی بالینی دقیق، بررسی های ایمونولوژیک شامل شمارش لنفوسیت ها، ایمونوفنوتایپینگ و ارزیابی عملکرد Th17 و درنهایت مطالعات ژنتیکی است که همچنان استاندارد طلایی تشخیص محسوب می شوند. درمان بیماران علاوه بر داروهای ضدقارچی، شامل رویکردهای هدفمند تنظیم سیستم ایمنی مانند مهارکننده های JAK، درمان های بیولوژیک و در برخی بیماران پیوند سلول های بنیادی خون ساز است. این مقاله مروری به بررسی مکانیسم های پاتوژنتیک، ویژگی های بالینی و آزمایشگاهی، رویکرد تشخیصی و درمان های نوین مرتبط با کاندیدیازیس مزمن مخاطی ـ پوستی در زمینه نقص های اولیه ایمنی می پردازد.

مزایا، چالش‌ها و ملاحظات ایمنی کاربرد فناوری نانو در صنعت آرایشی و بهداشتی: مرور تحلیلی

بهروز اکبری آدرگانی

فناوری نانو طی دو دهه اخیر به عنوان یکی از تحول آفرین ترین دستاوردهای علم مواد، نقش برجسته ای در دگرگونی صنعت آرایشی و بهداشتی ایفا کرده است. کاهش اندازه ذرات به مقیاس نانومتری با افزایش سطح ویژه و بهبود ویژگی های فیزیکوشیمیایی، امکان ارتقای نفوذ پوستی، افزایش پایداری ترکیبات فعال و فراهم سازی رهایش هدفمند مواد مؤثره را فراهم ساخته و به تولید فرآورده هایی با کارایی بالاتر انجامیده است. با این حال، هم زمان با گسترش کاربرد این فناوری، نگرانی هایی درخصوص ایمنی زیستی، سمیت بالقوه و پیامدهای زیست محیطی نانوذرات مطرح شده که ضرورت ارزیابی دقیق را برجسته می سازد ازاین رو، این مقاله با هدف ارائه تحلیلی جامع از مزایا، محدودیت ها و ملاحظات ایمنی کاربرد فناوری نانو در صنعت آرایشی و بهداشتی تدوین گردیده است. در این مطالعه مروری تحلیلی، مقالات و منابع منتشرشده در پایگاه های معتبر علمی طی سال های 2015 تا 2025 مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بهره گیری از نانوساختارهایی مانند نانولیپوزوم ها، نانوامولسیون ها، نانوذرات فلزی و نانوذرات لیپیدی در فرمولاسیون محصولات آرایشی، ضمن بهینه سازی عملکرد و افزایش زیست فراهمی، ظرفیت قابل توجهی برای نوآوری در این صنعت ایجاد کرده است. در مقابل، شواهدی مبنی بر القای استرس اکسیداتیو، پاسخ های التهابی و چالش های تنظیم گری در زمینه ارزیابی ریسک بلندمدت گزارش شده است. کاربرد فناوری نانو در صنعت آرایشی و بهداشتی دارای ظرفیت نوآورانه و ارزش افزوده بالاست؛ با این وجود، تضمین ایمنی مصرف کنندگان مستلزم انجام مطالعات سم شناسی بلندمدت و تدوین چارچوب های نظارتی شفاف است. ایجاد توازن میان نوآوری صنعتی و ملاحظات سلامت عمومی، شرط اساسی توسعه پایدار این فناوری محسوب می شود.

مروری بر جنبه‌های اپیدمیولوژیک، پاتوفیزیولوژیک و درمانی آلوپسی آندروژنتیک براساس شواهد

امیرعلی برخورداریون

آلوپسی آندروژنتیک (Androgenetic Alopecia [AGA])، شایع ترین نوع ریزش موی غیراسکارگذار در مردان و زنان است که با مینیاتوری شدن پیشرونده فولیکول های مو در نواحی حساس به آندروژن مشخص می شود. این اختلال معمولاً زمینه ژنتیکی دارد و تحت تأثیر هورمون های آندروژنی، به ویژه دی هیدروتستوسترون (DHT) بروز می یابد. هدف این مقاله مروری، بررسی جنبه های اپیدمیولوژیک، پاتوفیزیولوژیک، تظاهرات بالینی و رویکردهای درمانی AGA براساس جدیدترین شواهد علمی تا سال ۲۰۲۵ است. شواهد نشان می دهد که آلوپسی آندروژنتیک نه تنها مسئله ای زیبایی شناختی، بلکه عاملی مؤثر بر سلامت روانی و اجتماعی بیماران است. درمان های موجود شامل داروهای تأییدشده مانند فیناستراید و ماینوکسیدیل و روش های نوین نظیر تزریق PRP، میکرونیدلینگ و لیزر کم توان است. با این حال، محدودیت اثربخشی، نیاز به درمان طولانی مدت و بروز عوارض جانبی موجب شده است که پژوهش های گسترده ای برای یافتن روش های جدید و ترکیبی در حال انجام باشد.

کارایی لیزردرمانی در مدیریت ملاسما و هایپرپیگمنتاسیون پوست: یک مرور توصیفی

افشان شیرکوند

ملاسما یکی از شایع ترین اختلالات رنگدانه ای اکتسابی پوست است که به ویژه در نواحی در معرض نور خورشید و عمدتاً در صورت بروز می کند. ماهیت مزمن، عودکننده و پاتوفیزیولوژی چندعاملی این بیماری، درمان آن را با چالش های قابل توجهی همراه ساخته است. در سال های اخیر، لیزرها به عنوان روش های نوین و مکمل در درمان ملاسما مورد توجه قرار گرفته اند؛ اما نتایج گزارش شده در مطالعات مختلف متغیر بوده است.
هدف از این مطالعه، مرور و تحلیل مطالعات انجام شده درباره نقش لیزرها در درمان ملاسما و مقایسه اثربخشی، ایمنی و محدودیت های آن ها می باشد. این مطالعه به صورت یک مرور انجام شد و مقالات منتشرشده در زمینه استفاده از انواع لیزرها شامل Nd:YAG، لیزرهای فرکشنال، لیزرهای پیکوثانیه ای، لیزرهای رنگدانه ای پالسی (PDL) و منابع نوری شدید پالسی (IPL) مورد بررسی قرار گرفت. یافته های مطالعات به صورت توصیفی تحلیل و مقایسه شد.
نتایج مرور مطالعات نشان داد که لیزرها می توانند موجب کاهش شدت ملاسما و بهبود ظاهر ضایعات پوستی شوند؛ اما میزان اثربخشی و پایداری نتایج به نوع لیزر، پارامترهای درمانی، تیپ پوستی بیمار و رعایت مراقبت های پس از درمان وابسته است. در میان روش های مختلف، لیزر Nd:YAG با فلونس پایین بیشترین شواهد علمی را ازنظر تعادل بین اثربخشی و ایمنی نشان داده است. با این حال، خطر عود بیماری و بروز عوارضی مانند هیپرپیگمانتاسیون پس از التهاب همچنان از چالش های مهم درمان لیزری ملاسما محسوب می شود.
در مجموع، شواهد موجود نشان می دهد که لیزرها نقش مؤثری در مدیریت ملاسما دارند؛ اما بهترین نتایج زمانی حاصل می شود که این روش ها به عنوان بخشی از یک رویکرد درمانی جامع و ترکیبی، همراه با درمان های موضعی و محافظت مناسب در برابر نور خورشید، مورد استفاده قرار گیرند.

اقدامات دندان‌پزشکی به‌عنوان محرکی برای واکنش‌های گرانولوماتوز تأخیری در محل‌های تزریق فیلر پوستی: گزارش موردی

توماج شاهوردی

مقدمه: تزریق فیلرهای پوستی برای درمان چین و چروک های پوستی و کانتورینگ (زاویه سازی) محبوبیت زیادی پیدا کرده است. اگرچه این روش به طور کلی ایمن است؛ اما ممکن است عوارضی پس از تزریق فیلر ایجاد شود. واکنش های تشکیل گرانولوم به فیلرهای پوستی، از عوارض جانبی مهم محسوب می شوند. با وجود گزارش های پراکنده، نقش اقدامات دندان پزشکی به عنوان یک «ماشه بیولوژیک (Biological Trigger)» برای بیدارکردن پاسخ های التهابی در فیلرهای تثبیت شده، همچنان نیازمند مستندسازی دقیق برای درک بهتر رفتارهای دیررس این مواد است. در این مجموعه موردی، ما تظاهرات متنوع گرانولوماتوز را بررسی می کنیم که بر اهمیت پایش دائمی ایمنی فیلرها تأکید دارد.

گزارش مورد:
مورد ۱: یک زن ۳۲ ساله با اریتم (قرمزی)، تندرنس (حساسیت به لمس) و ادم (تورم) ۶ ماه پس از تزریق فیلر اولترا ۴ ژوویدرم (Ultra4 Juvéderm) در چین های نازولابیال (خطوط خنده) چپ و راست و هر دو لب مراجعه کرد. یک ماه پیش از بروز این علائم، وی تحت جرم گیری و پالیش دندان قرار گرفته بود. نتایج هیستوپاتولوژیک، واکنش گرانولوماتوز به فیلر پوستی را نشان داد. بیمار با موفقیت توسط ۲ دوز تزریق کورتیکواستروئید داخل ضایعه درمان شد.
مورد ۲: یک زن ۵۸ ساله باتورم ندولار (گره ای) روی خط ماریونت (خط اندوه) چپ و چین نازولابیال راست به دنبال جرم گیری و پالیش دندان مراجعه کرد. دو سال پیش از آن، او تزریق فیلر پوستی الانسه (Ellansé) و لوناوفیل ولوم (Lunaphil Volume) را در هر دو چین نازولابیال دریافت کرده بود. معاینه اولتراسوند (سونوگرافی) پاسخ گرانولوماتوز به فیلرهای پوستی را تأیید کرد. علائم پس از ۲ دوز تزریق کورتیکواستروئید داخل ضایعه به طور قابل توجهی بهبود یافتند.
مورد ۳: یک زن ۴۸ ساله، دچار یک سفتی (ایندوراسیون) اریتماتوز و حساس به لمس در چین های نازولابیال شد؛ جایی که ۴ سال پیش از آن تزریق فیلر الانسه دریافت کرده بود. علائم یک ماه پس از جراحی در ناحیه باکال (گونه) ظاهر شدند. سونوگرافی، تشکیل گرانولوم را نشان داد. یک رژیم درمانی شامل کورتیکواستروئیدهای سیستمیک و داخل ضایعه، منجر به بهبود قابل توجه علائم شد.

نتیجه گیری: این موارد، پروسیجرهای دندان پزشکی ازجمله مداخلات دندانی و جراحی را به عنوان یک عامل اثبات شده بالینی برای پاسخ های گرانولوماتوز به دنبال تزریق فیلرهای پوستی برجسته می کنند. برای افزایش درک مکانیسم ها و عوامل خطرِ دخیل، به تحقیقات بیشتری نیاز است.