fa تعیین غلظت سورفکتانت‌های آنیونی و آمفوتری موجود در شامپوها به کمک روش تیتراسیون پتانسیومتری تخصصي Special پژوهشي Research زﻣﻴﻨﻪ و ﻫدف: شامپوها سیستم‌های سورفکتانتی هستند که جهت تمیزکردن مو و بدن به‌کار می‌روند. به‌طور معمول دو نوع سورفکتانت آنیونی و آمفوتری در فرمولاسیون شامپوها استفاده می‌شود. این ترکیبات خصوصاً نوع آنیونی می‌توانند سبب ایجاد التهاب و خشکی پوست پس از استحمام شوند. بنابراین استفاده از یک روش ساده و سریع جهت تعیین نوع و میزان سورفکتانت به‌کاررفته در آن‌ها می‌تواند در انتخاب یک محصول کارا و با عوارض کمتر به کمک آید. هدف از این مطالعه تعیین غلظت سورفکتانت به کمک روش تیتراسیون پتانسیومتری می‌باشد. روش اﺟﺮا: ده عدد انواع شامپو مو و بدن موجود در بازار ایران را انتخاب کرده و به کمک روش تیتراسیون پتانسیومتری و با استفاده از محلول استاندارد، میزان سورفکتانت آنیونی و آمفوتری موجود در هر یک از آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت. ﻳﺎﻓﺘﻪ‌ﻫﺎ: تمامی فرمولاسیون‌های مورد آنالیز دارای هر دو نوع سورفکتانت بودند. تنها در یک مورد و به‌دلیل نوع فرمولاسیون، سورفکتانت آمفوتری وجود نداشت. ﻧﺘﻴﺠﻪ‌ﮔﻴﺮی: برای پوست‌های ملتهب و خشک می‌بایست فرمولاسیون دارای درصد سورفکتانت آمفوتری بالاتر را انتخاب نمود، چرا که آن‌ها بر روی پوست ملایم‌تر عمل می‌کنند. روش پتانسیومتری که در این مطالعه معرفی شده، یکی از آسان‌ترین راه‌ها جهت تشخیص شامپو مناسب برای بیماران است. Background and Aim: Shampoos are surfactant systems to clean hair and body. Two kinds of surfactants are generally used in shampoo formulations: anionic and amphoteric. These agents, especially anionic ones may cause skin irritation and dryness after bathing. So, using a simple and fast method to determine the types and concentrations of surfactants can help to choose a product with high efficacy and low side effects. This study was aimed to determine surfactant concentrations using potentiometric titration method. Methods: Ten hair and body shampoos were selected from Iran's market to determine concentration of anionic and amphoteric surfactants using potentiometric titration method with prepared standard solution. Results: All formulations contain both surfactants, but one formulation did not have the amphoteric one. Conclusion: When we want to choose a shampoo for irritated and dry skin, formulations with more amphoteric surfactant should be chosen because they are much milder on the skin in comparison with anionic surfactants. Potentiometric method which was described in this study is one of the easiest ways to find out which shampoo is suitable for each patient. شامپو, سورفکتانت, التهاب پوستی, تیتراسیون shampoo, surfactant, skin irritation, titration 188 195 http://jdc.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-41&slc_lang=fa&sid=1 Saman Ahmad Nasrollahi سامان احمدنصرالهی snasrollahi@tums.ac.ir Yes مرکز آموزش و پژوهش بیماری‌های پوست و جذام مرکز آموزش و پژوهش بیماری‌های پوست و جذام Hesam Alibakhshi حسام علی‌بخشی No دانشکده داروسازی دانشکده داروسازی Alireza Firooz علیرضا فیروز No مرکز آموزش و پژوهش بیماری‌های پوست و جذام مرکز آموزش و پژوهش بیماری‌های پوست و جذام