fa بروز و توزیع جغرافیایی سرطان پوست در استان کردستان ایران تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: سرطان پوست از شایع‌ترین سرطان‌های انسان است که در ایران روندی روبه افزایش دارد. هدف از این مطالعه، بررسی فراوانی، بروز و توزیع جغرافیایی سرطان پوست در استان کردستان و شناخت مناطق پرخطر برای این سرطان بود. روش اجرا: در این مطالعه‌ی مقطعی ـ توصیفی، داده‌های تحقیق بااستفاده‌ از نسخه‌ی 16 نرم‌افزار آماری SPSS توصیف ‌و ‌تحلیل شد. از نمودارها و آزمون‌های آماری t و تحلیل‌ واریانس (ANOVA) برای مقایسه‌ی میانگین‌ها استفاده ‌شد. نقشه‌ی پراکندگی سرطان پوست در استان کردستان با استفاده ‌از نسخه‌ی 3/9 نرم‌افزار (Geographic Information System) GIS طی سال‌های 1385 الی 1389 ترسیم‌ گردید. به‌منظور بررسی علت بالا‌بودن میزان بروز مبتلایان به سرطان پوست در برخی شهرستان‌های این استان، نقشه‌ی توزیع جغرافیایی شاخص جهانی تابش پرتو فرابنفش نیز تهیه شد. یافته‌ها: شهرستان سنندج با میزان بروز 55/17 در هر صد هزار نفر بیشترین میزان و شهرستان سروآباد با میزان بروز 73/3 در هر صد‌هزار‌ نفر دارای کمترین میزان بروز بودند. تعداد مبتلایان مرد (542 نفر)، نزدیک به دو برابر مبتلایان زن (324 نفر) بود (0001/0P). هم‌چنین تعداد موارد سرطان پوست در ساکنان شهرها (01/68%) بیش از دو برابر روستانشینان (99/31%) بود (008/0=P). نتیجه‌گیری: شیوه‌ی زندگی مردان و تماس شغلی آن‌ها با آفتاب می‌تواند عامل خطرساز مهمی در روند رو‌به‌رشد سرطان پوست در استان کردستان باشد. همبستگی موردانتظار بین بروز سرطان پوست در سطح شهرستان‌ها و توزیع جغرافیایی شاخص جهانی تابش پرتوفرابنفش خورشید مشاهده نشد. پژوهش‌های کامل‌تری در این زمینه مورد نیاز است. Background and Aim: Skin cancer is one of the most common human cancers. Its incidence rate trend is increasing in Iran. The aim of this study was to investigate the prevalence, incidence rate and geographical distribution of skin cancer to identify the high risk areas in Kurdistan province, Iran. Methods: In this descriptive cross-sectional study, the collected data were analyzed using version 16 of SPSS software, and t-test and analysis of variance (ANOVA) were used for comparison of the means. The distribution map of skin cancer in the province was prepared using Geographic Information System (GIS) software, version 9.3 between the beginning of 2006 and the end of 2010. In order to investigate the reason for high rates of skin cancer in some cities, ultraviolet (UV) radiation distribution map was also prepared. Results: Sanandaj with 17.55/100000 had the highest and SarvAbad with 3.73/100000 had the lowest incidence rates. The number of male patients (542) was nearly two times of female cases (324), (P<0.0001). In addition, skin cancer was about two times more prevalent in urban (%68.01) than rural (%31.99) residents (P=0.008). Conclusion: Life style of men and their sun exposure because of their job seemed to be a major risk factor in increasing the incidence of skin cancer in Kurdistan province, Iran. There was no correlation between the skin cancer incidence at the district level and UV index. Further research is recommended to explain this finding. سرطان پوست, پرتو فرابنفش, تعیین نقشه‌ی جغرافیایی skin cancer, ultraviolet radiation, geographic mapping 38 45 http://jdc.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-79&slc_lang=fa&sid=1 Afagh Kazemi آفاق کاظمی No Department of Geomorphology, Faculty of Geography, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه آموزشی ژئومورفولوژی، دانشکده‌ی جغرافیا، دانشگاه تبریز Omid Eskandari امید اسکندری eskandariomid14@yahoo.com Yes Department of Geography, Faculty of planning and Geography Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه جغرافیا، دانشکده‌ی علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، Mohammad Karimi محمد کریمی No Department of Disease Prevention and Control, Health Deputy, Kurdestan Province, Kurdestan, Iran گروه مبارزه و پیش‌گیری از بیماری‌ها، معاونت بهداشتی استان کردستان