fa استفاده درمانی و زیبایی از بوتاکس، عوارض احتمالی آن و تکنیکهای پیشگیری از عوارض عمومى General مروري Review <span style="font-size:10pt"><span style="page-break-after:auto"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">چهره انسان منبع اصلی انتقال اطلاعات برای بسیاری از پیام&shy;های غیرکلامی و ازجمله حالت عاطفی یک فرد محسوب می&shy;شود. سم بوتاکس یا بوتولینوم، نوروتوکسینی است که توسط باکتری&nbsp;کلستریدیوم بوتولینوم ـ که در غذاهای کنسروشده رشد و تکثیر می&shy;یابد ـ تولید می‌شود. 8 سروتیپ از این سم وجود دارد که عمدتاٌ استفاده بالینی از نوع </span></span>B<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> &shy;آن برای درمان طیف گسترده&shy;ای از اختلالات و بیماری&shy;ها و از نوع </span></span>A<span style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> آن به‌منظور زیبایی صورت می&shy;گیرد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تزریق مکرر بوتاکس برای حفظ اثرات درمانی آن ضروری است&shy;. تزریق سم بوتاکس در ماهیچه&shy;های واقع در زیر چین‌وچروک&shy;های صورت، موجب شل&shy;شدن آن‌ها و درنتیجه صاف‌شدن پوست آن قسمت می&shy;شود. تزریق بوتاکس در موارد درمانی و یا زیبایی، نسبتاً بی‌خطر بوده و می&shy;تواند روشی جایگزین نسبت به استفاده از دارو یا جراحی باشد. اگرچه فراوانی عوارض جانبی جدی برای استفاده از بوتاکس در موارد درمانی بسیار بیشتر از موارد استفاده در زیبایی است، با &shy;این حال ممکن است استفاده از بوتاکس در زیبایی نیز عوارضی داشته باشد که با رعایت تکنیک&shy;های مختلف، می&shy;توان عوارض آن‌را به حداقل رساند.</span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The human face is the main source of information transmission for many non-verbal messages, including the emotional state of a person. Botox or botulinum toxin is a neurotoxin produced by the bacterium Clostridium botulinum that grows and reproduces in canned foods. There are 8 serotypes of this toxin, the B type is mainly used clinically to treat a wide range of disorders and diseases, and the A type is used for cosmetic purposes. Repeated injections of Botox are necessary to maintain its therapeutic effects. Botox injection in the muscles located under the wrinkles of the face causes them to relax and as a result the skin of that part becomes smooth. Botox injection in therapeutic or cosmetic cases is relatively safe and can be an alternative method to the use of drugs or surgery. Although the frequency of serious side effects for the use of Botox in medical cases is much higher than in cases of cosmetic use. However, the use of Botox in beauty may also have side effects that can be avoided by following different techniques.</span></span> بوتاکس, عوارض, پیشگیری botox, side effects, prevention 42 52 http://jdc.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-326&slc_lang=fa&sid=1 Hatam Ahmadi حاتم احمدی hahmadi@cfu.ac.ir Yes Department of Biology Education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزشی زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Arina Nikkhah آرینا نیک‌خواه No Department of Biology Education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزشی زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران