Dermatology and Cosmetic

fa کاندیدیازیس مزمن مخاطی ‌ـ ‌پوستی در نقص‌های اولیه ایمنی: مروری بر پاتوژنز، رویکرد تشخیصی و راهکارهای درمانی نوین Chronic mucocutaneous candidiasis in inborn errors of immunity: a review of pathogenesis, diagnostic approaches, and emerging therapeutic strategies عمومى General مروري Review کاندیدیازیس مزمن مخاطی‌ ـ ‌پوستی (CMC) یکی از مهم‌ترین تظاهرات بالینی در بیماران مبتلا به نقص‌های اولیه ایمنی (IEIs) محسوب می‌شود و اغلب به‌صورت عفونت‌های مکرر یا پایدار پوست، ناخن و مخاط تظاهر می‌یابد. پیشرفت‌های اخیر در ژنتیک مولکولی و تکنیک‌های توالی‌یابی نسل جدید (NGS) موجب شناسایی طیف گسترده‌ای از نقص‌های ژنی مرتبط با CMC شده و درک بهتری از مکانیسم‌های ایمنی ضدقارچی فراهم کرده است. پاسخ ایمنی علیه گونه‌های کاندیدا حاصل تعامل هماهنگ ایمنی ذاتی و اکتسابی است و اختلال در شناسایی قارچ، مسیرهای پیام‌رسانی وابسته به IL-17، یا تکامل و عملکرد سلول‌های Th17 می‌تواند زمینه‌ساز بروز کاندیدیازیس مزمن مخاطی‌ ـ ‌پوستی گردد. مهم‌ترین اختلالات ژنتیکی مرتبط شامل جهش‌های STAT1 GOF، STAT3 LOF، DOCK8 deficiency، APS-1/APECED، نقص‌های IL-17RA/RC، ACT1 و CARD9 هستند. این بیماری‌ها علاوه‌بر عفونت‌های قارچی، می‌توانند با تظاهرات خودایمنی، آلرژیک، بدخیمی‌ها و اختلالات چندسیستمی همراه باشند. تشخیص کاندیدیازیس مزمن مخاطی ـ ‌پوستی نیازمند ارزیابی بالینی دقیق، بررسی‌های ایمونولوژیک شامل شمارش لنفوسیت‌ها، ایمونوفنوتایپینگ و ارزیابی عملکرد Th17 و درنهایت مطالعات ژنتیکی است که همچنان استاندارد طلایی تشخیص محسوب می‌شوند. درمان بیماران علاوه‌بر داروهای ضدقارچی، شامل رویکردهای هدفمند تنظیم سیستم ایمنی مانند مهارکننده‌های JAK، درمان‌های بیولوژیک و در برخی بیماران پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز است. این مقاله مروری به بررسی مکانیسم‌های پاتوژنتیک، ویژگی‌های بالینی و آزمایشگاهی، رویکرد تشخیصی و درمان‌های نوین مرتبط با کاندیدیازیس مزمن مخاطی ـ ‌پوستی در زمینه نقص‌های اولیه ایمنی می‌پردازد. Chronic mucocutaneous candidiasis (CMC) is one of the major clinical manifestations observed in patients with inborn errors of immunity (IEIs), typically presenting as recurrent or persistent infections of the skin, nails, and mucosal surfaces. Recent advances in molecular genetics and next-generation sequencing (NGS) technologies have led to the identification of a broad spectrum of genetic defects associated with CMC and have significantly improved the understanding of antifungal immune mechanisms. Host defense against Candida species depends on the coordinated interaction between innate and adaptive immunity, and defects in fungal recognition, IL-17 signaling pathways, or Th17 cell development and function may predispose individuals to CMC. The most important genetic disorders associated with CMC include STAT1 gain-of-function mutations, STAT3 loss-of-function mutations, DOCK8 deficiency, APS-1/APECED, IL-17RA/RC and ACT1 deficiencies, and CARD9 deficiency. In addition to fungal infections, these disorders may also be associated with autoimmunity, allergic manifestations, malignancies, and multisystem involvement. Diagnosis of CMC requires comprehensive clinical evaluation, immunologic investigations including lymphocyte profiling, immunophenotyping, and assessment of Th17 function, followed by genetic testing, which remains the gold standard diagnostic approach. Management strategies include antifungal therapy as well as targeted immunomodulatory approaches such as JAK inhibitors, biologic therapies, and hematopoietic stem cell transplantation in selected patients. This review summarizes the pathogenic mechanisms, clinical and laboratory characteristics, diagnostic approaches, and emerging therapeutic strategies for CMC associated with inborn errors of immunity. کاندیدیازیس مزمن, نقص ایمنی مادرزادی, کاندیدیازیس مزمن مخاطی ‌ـ ‌پوستی chronic candidiasis, inborn errors of immunity, chronic mucocutaneous candidiasis 235 246 http://jdc.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-413&slc_lang=fa&sid=1 Azin Ayatollahi آذین آیت‌الهی No Center for Research and Training in Skin Disease and Leprosy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز آموزش و پژوهش بیماری‌های پوست و جذام، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahsa Fattahi مهسا فتاحی dr.mahsafattahi@gmail.com Yes Immunology, Asthma and Allergy Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی، آسم و آلرژی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران