fa بیان نشان‌گرهای مهارکننده‌های بافتی ماتریکس متالوپروتئیناز 2 و 9 در لیکن پلان اروزیو، غیر اروزیو و هیپرپلازی آماسی مخاط دهان به روش ایمونوهیستوشیمی عمومى General پژوهشي Research <p style="text-align: justify" dir="rtl"><b>زمینه و هدف:</b> لیکن‌پلان دهانی نوعی بیماری التهابی پوستی ـ مخاطی مزمن است که به‌صورت یک وضعیت پیش‌بدخیم تعریف می‌شود. MMP-2) Matrix metaloproteinase-2) و MMP-9) Matrix metaloproteinase-9) پروتئینازهایی هستند که تهاجم سلول‌های تومورال به بافت همبند را تسهیل می‌کنند و در ضایعات پیش‌بدخیم و بدخیم بیش از حد معمول ظاهر می‌شوند. هدف از این مطالعه تعیین بیان نشان‌گرهای مهارکننده بافتی ماتریکس متالوپروتئیناز 2 و 9 (9 & MMP-2) در لیکن‌پلان دهانی اروزیو و لیکن‌پلان غیراروزیو و هیپرپلازی آماسی به روش ایمونوهیستوشیمی بود.<br><b>روش اجرا:</b> در این مطالعه مقطعی، 39 بلوک مربوط به لیکن‌پلان دهانی غیراروزیو (با و بدون دیسپلازی)، 36 نمونه لیکن‌پلان دهانی اروزیو (11 مورد دیسپلاستیک و 25 مورد بدون دیسپلازی)، 32 بلوک مربوط به هایپرپلازی آماسی و 6 بلوک مربوط به بافت نرمال از آرشیو بخش آسیب‌شناسی دانشکده دندانپزشکی مشهد انتخاب و به روش ایمونوهیستوشیمی با نشان‌گرهای MMP-2 و MMP-9 رنگ‌آمیزی شد. به منظور مقایسه‌های آماری از آزمون های Kruskal-Wallis، Mann-Whitney و ضریب همبستگی Spearman استفاده شد.<br><b>یافته‌ها:</b> بیشترین میانگین MMP-2 و MMP-9 (در کل ضخامت اپیتلیوم) در لیکن‌پلان اروزیو دیسپلاستیک مشاهده شد (به ترتیب:86.1±31.6 و 3.73±94.5). میزان بیان MMP-9 در انواع لیکن‌پلان اروزیو در قیاس با لیکن‌پلان غیراروزیو در همه لایه‌ها (<em>P</em><0.001) و در مورد MMP-2 در لایه بازال ـ پارابازال و خاردار (به ترتیب: <em>P</em>=0.008 و <em>P</em><0.001) تفاوت معنی‌داری داشت.<br><b>نتیجه‌گیری:</b> افزایش خطی بروز این مارکرها از سمت مخاط نرمال تا لیکن‌پلان دهانی اروزیو بیان‌گر تفاوت در رفتار بیولوژیک لیکن‌پلان دهانی غیراروزیو و اروزیو است. بنابراین می‌توان گفت لیکن‌پلان دهانی اروزیو، پتانسیل پیش‌بدخیمی بیشتری از لیکن‌پلان دهانی غیراروزیو دارد.</p> <p style="text-align: justify"><b>Background and aim:</b> Oral lichen planus, is a chronic inflammatory mucocutanous lesion which is defined as a premalignant lesion. Matrix metaloprotenase 2 (MMP-2) and MMP-9 are protenases which facilitates invasion of tumoral cells to connective tissue and are over-expressed in premalignant and malignant lesions. The aim of this study was to determine the expression of MMP-2 in erosive and non-erosive oral lichen planus and inflammatory hyperplasia by immunohistochemistry.<br><b>Methods:</b> in this cross sectional study 39 specimens of non-erosive oral lichen planus (with and without dysplasia), 36 specimens of erosive ones (11 dysplastic and 25 non-dysplastic, 32 inflammatory hyperplasias and 6 samples of normal oral mucosa were chosen form pathology archive of Faculty of Dentistry, Mashhad university of Medical Sciences and were stained immunohistochemically by MMP-2 and MMP-9 markers. Kruskal-Wallis, Mann-Whitney and Spearman correlation coefficient were used.<br><b>Results:</b> The highest mean expression of MMP-2 and MMP-9 (in all layers) were observed in erosive oral lichen planus (68.18±31.62 and 94.5±3.5, respectively). MMP-9 expression in erosive oral lichen planus in comparison to non-erosive one showed significant difference in all layers (<em>P</em><0.001) and the expression of MMP-2 showed a significant difference in basal –para basal and prickle layers (respectively: <em>P</em>=0.008, <em>P</em><0.001).<br><b>Conclusion:</b> the linear increase seen in the expression of markers from normal mucosa to erosive oral lichen planus indicates the difference of biological behavior between erosive and non-erosive oral lichen planus. Hence, it is concluded that erosive oral lichen planus is of the higher premalignan potential compared with its non-erosive correspondent.</p> لیکن‌پلان دهانی،مهارکننده بافتی ماتریکس متالوپروتئیناز 2،مهارکننده بافتی ماتریکس متالوپروتئیناز 9 oral lichen planus,tissure inhibitor matrix metalloproteinase 2,tissue inhibitor matrix metalloproteinase 9 7 13 http://jdc.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-67&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Delavarian زهرا دلاوریان No Nooshin Mohtasham نوشین محتشم No Abbas Javadzadeh Bolouri عباس جوادزاده بلوری No shahab Babakoohi شهاب باباکوهی No Bardia Sadr بردیا صدر No Mohammad Taghi Shakeri محمد تقی شاکری No Kambiz Kamyab-Hesari کامبیز کامیاب حصاری Yes Farnaz Bidram فرناز بیدرام No