fa چشم انداز جدید دندانپزشکی: هوش مصنوعی و نقش آن در تشخیص بیماری‌های دندانی؛ یک مقاله مروری تشخیص بیماری های دهان و دندان oral medicine مقاله مروری review article <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> به دلیل تسهیل فرآیند تشخیص و تصمیم گیری بالینی در دندانپزشکی با استفاده از هوش مصنوعی (AI) در سال‌های اخیر، استفاده از این ابزار در دندانپزشکی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بر همین اساس لازم است دندانپزشکان از مزایا و معایب هوش مصنوعی قبل از اجرای آن آگاه باشند. مطالعه حاضر با هدف بررسی جامع کاربردهای مختلف هوش مصنوعی در تشخیص بیماری‌های دندانی همراه با چالش‌ها و معایب آن انجام شد.<br> <strong>روش بررسی:</strong> برای این مقاله مروری، یک جستجوی کامل بر روی پایگاه‌های اطلاعاتی Pub-Med و&nbsp;Google Scholar انجام شد و مطالعات منتشر شده طی سال‌های اخیر و همچنین مطالعات منتشر شده 2024 با استفاده از کلید واژه‌های &laquo;هوش مصنوعی&raquo;، &laquo;دندانپزشکی&raquo;، &laquo;تشخیص&raquo; گردآوری شد. در نهایت مقالات مرتبط، با تمرکز بر&nbsp;هوش مصنوعی در دندانپزشکی و تشخیص بیماری‌های دندانی انتخاب و مورد ارزیابی قرار گرفت.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> پیشرفت‌های هوش مصنوعی در تصویربرداری دندان، به ویژه از طریق یادگیری ماشینی (ML) و شبکه‌های عصبی مصنوعی (Artificial Neural Networks-ANN)، به طرز چشمگیری روش‌های تشخیص بیماری‌های دندانی را متحول کرده است. این فناوری‌ها با استفاده از الگوریتم‌هایی که به سیستم‌ها امکان یادگیری و واکنش به داده‌ها را می‌دهند، به دندانپزشکان کمک می‌کنند تا اطلاعات پیچیده را تحلیل کنند و نتایج دقیق‌تری به دست آورند. جدیدترین پیشرفت در این حوزه، یادگیری عمیق (DL) است که با استفاده از چندین لایه شبکه عصبی، قادر به پردازش داده‌های بدون برچسب و پیش‌بینی نتایج می‌باشد. این تکنیک‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تصویربرداری تشخیصی، پریودنتولوژی، تشخیص پوسیدگی دندان و غربالگری پوکی استخوان کاربرد دارند و به بهبود کیفیت خدمات دندانپزشکی کمک می‌کنند. علیرغم مزایای هوش مصنوعی در دندانپزشکی بالینی، سه چالش بحث برانگیز شامل سهولت استفاده، بازگشت مالی سرمایه و شواهد عملکرد یا به عبارتی قابل اعتماد بودن وجود دارد و باید مدیریت شوند.<br> <strong>نتیجه‌ گیری: </strong>همانطور که نتایج به ‌دست ‌آمده نشان می‌دهد، مهم‌ترین مزیت هوش مصنوعی، تشخیص بیماری‌های دندان است. هوش مصنوعی با خودکارسازی وظایف روتین و بهبود مراقبت از بیماران، پتانسیل بالایی برای کاهش فشار بر سیستم‌های بهداشتی دارد. با این حال، این فناوری هرگز نمی‌تواند جایگزین تخصص انسانی شود و باید بر اساس اصول اخلاقی هدایت گردد. در نهایت، هوش مصنوعی به عنوان ابزاری ارزشمند در دندانپزشکی شناخته می‌شود و تصمیم‌گیری نهایی همواره بر عهده دندانپزشک باقی می‌ماند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aims: </strong>In recent years, the use of artificial intelligence (AI) has become increasingly common in dentistry because it facilitates the process of diagnosis and clinical decision-making. It is necessary for dentists to be aware of the advantages and disadvantages of artificial intelligence before implementing it. The present study aimed to comprehensively review the various applications of artificial intelligence in the diagnosis of dental diseases along with its challenges and disadvantages.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>For this review article, a complete search was conducted on the PubMed and Google Scholar databases and studies published in recent years as well as studies published in 2024 were collected using the keywords &quot;artificial intelligence,&quot; &quot;dentistry,&quot; &quot;diagnosis.&quot; Finally, the relevant articles were selected and evaluated, focusing on artificial intelligence in dentistry and the diagnosis of dental diseases.<br> <strong>Results: </strong>Advances in artificial intelligence in dental imaging, particularly through machine learning (ML) and artificial neural networks (ANN), have dramatically transformed the way dental disease is diagnosed. These technologies help dentists to analyze complex information and produce more accurate results by using algorithms that allow systems to learn and respond to data. The most recent development in this area is deep learning (DL), which uses multiple layers of neural networks to process unlabeled data and predict outcomes. These techniques are used in various fields such as diagnostic imaging, periodontology, dental caries detection, and osteoporosis screening, which help to improve the quality of dental services. Despite the benefits of AI in clinical dentistry, three controversial challenges remain and need to be addressed: ease of use, return on investment, and evidence of performance, or reliability.<br> <strong>Conclusion: </strong>Based on the results, the most important advantage of AI is the diagnosis of dental diseases. AI has great potential to reduce the pressure on health systems by automating routine tasks and improving patient care. However, this technology can never replace human expertise and must be guided by ethical principles. Ultimately, AI is recognized as a valuable tool in dentistry and the final decision-making always remains with the dentist.</div> هوش مصنوعی, رادیوگرافی, دندانپزشکی, یادگیری ماشینی, یادگیری عمیق Artificial intelligence, Radiography, Dental, Machine learning, Deep learning 0 0 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1527-1&slc_lang=fa&sid=1 Bita Kheiri بیتا خیری bitakheiri79@gmail.com No Master's Student in Medical Imaging Technology, Department of Radiology, Faculty of Paramedical Sciences, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran دانشجوی ارشد فناوری تصویربرداری پزشکی، گروه آموزشی رادیولوژی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Mona Fazel Ghaziani منا فاضل قاضیانی fazel.mona@gmail.com Yes Assistant Professor, Department of Radiology, Faculty of Allied Medical Sciences, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran استادیار گروه آموزشی رادیولوژی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ایران