مجله دندانپزشکی

بررسی تأثیر لیزر کم‌توان دیود 660 نانومتری بر درد و ترمیم در ناحیه دهنده پیوند آزاد لثه- مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده

مژگان پاک نژاد

زمینه و هدف: پیوند آزاد لثه یکی از قابل پیش بینی ترین درمان های افزایش عرض لثه کراتینیزه می باشد. اما یکی از معایب اصلی این درمان درد در ناحیه دهنده پیوند کام در طول دوره ترمیم زخم می باشد. هدف از این تحقیق بررسی اثر لیزر کم توان بر ترمیم بالینی و درد در ناحیه دهنده پیوند در جراحی پیوند آزاد لثه بود.

روش بررسی: این مطالعه به صورت کارآزمایی بالینی کنترل شده و دو سویه کور و Split mouth بر روی 12 بیمار در بخش پریودنتولوژی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. بیماران به صورت تصادفی به دو گروه تست (تابش لیزر) و کنترل (تابش پلاسبو) تقسیم شدند. در گروه لیزر پس از انجام جراحی در ناحیه دهنده پیوند کام، تابش لیزر دیود 660 نانومتری با پارامترهای با توان 200 میلی وات و زمان تابش 32 ثانیه تابیده شد و در روزهای 1 ،2، 4 و 7 ادامه یافت و در گروه کنترل به همین ترتیب لیزر به صورت خاموش استفاده شد. جهت بررسی میزان اپیتلیزاسیون از H₂O₂ 3% و جهت بررسی ترمیم بالینی از فتوگرافی استفاده شد. جهت بررسی میزان درد تعداد مسکن مصرفی بیمار ثبت شد. همچنین حضور یا عدم حضور خونریزی نیز بررسی شد. جهت آنالیز ترمیم از تست آماری Wilcoxon ، جهت آنالیز درد از تست آماری Repeated measures ANOVA و جهت آنالیز خونریزی از تست آماری McNemar استفاده شد. حد معنی دار آماری کمتر از 05/0 درنظر گرفته شد.

یافته ها: زخم ناحیه کام در روز 14 در گروه لیزر از لحاظ میزان اپیتلیزاسیون (02/0 P= ) و ترمیم بالینی (01/0 P= ) به طور معنی داری بهتر از گروه کنترل بود و در روز 21 در گروه لیزر از لحاظ میزان اپیتلیزاسیون به طور معنی داری بهتر از گروه کنترل بود (05/0 P= ). با این حال دو گروه از لحاظ تعداد مسکن مصرفی و خونریزی تفاوت معنی داری را نشان ندادند (51/0 P= ) و (1 P= ).

نتیجه گیری: براساس نتایج این تحقیق و با پارامترهای به کار گرفته شده در این مطالعه استفاده از لیزر کم توان در ناحیه دهنده پیوند کام می تواند منجر به بهبود ترمیم زخم در روز در طی هفته دوم و سوم شود.

بررسی سطح آگاهی و دیدگاه و عملکرد دندانپزشکان و دانشجویان سال آخر دندانپزشکی درخصوص معاینات اکتشافی سرطان دهان در ایران، اصفهان سال 1390

بهاره طحانی

زمینه و هدف: دندانپزشکان دارای نقش حیاتی در انجام معاینات برای تشخیص زود هنگام ضایعات سرطانی دارند. هدف از انجام این مطالعه، بررسی سطح آگاهی و نگرش دندانپزشکان و دانشجویان سال آخر درخصوص سرطان دهان در اصفهان بود.

روش برررسی: پرسشنامه ای که از پایایی و روایی آن از طریق تست های آماری و نظر کارشناسان اطمینان حاصل شد در بین دندانپزشکان عمومی و دانشجویان سال آخر توزیع گردید. این پرسشنامه شامل سؤالات آگاهی و نگرش سنج درخصوص تشخیص، ریسک فاکتور و پیش آگهی ضایعات مشکوک به بدخیمی در ناحیه دهان و حلق بود. فراوانی پاسخ های افراد شرکت کننده درخصوص سؤالات نگرش و عملکرد (تنها برای دندانپزشکان) و جمع نمرات آگاهی استخراج و با کمک تست های آماری مقایسه هایی بین گروه های مختلف ازنظر جنس، سن، سابقه کار و نوع کار انجام شد. تست های آماری ANOVA ، مجذور کای، رگرسیون خطی و لوجستیک رگرسیون به کار رفت.

یافته ها: درمجموع 139 پرسشنامه از دندانپزشکان و 57 پرسشنامه از دانشجویان جمع آوری شد. نمره میانگین آگاهی دندانپزشکان 41/5 از 13(79/7-03/5 CI95%= ) بود و تفاوت معنی داری در بین دندانپزشکان با توجه به سابقه کار آن ها مشاهده شد (001/0 P= ). تنها یک پنجم از آن ها معاینه سرطان دهان را برای بیماران بالای 40 سال خود انجام می دادند و تنها 34% نمره قابل قبول آگاهی را کسب کردند. آگاهی دانشجویان به مراتب بهتر بود و حدود 58% آن ها نمره قابل قبول آگاهی را کسب کردند (01/0 P= ).

نتیجه گیری: دندانپزشکان با وجود تعهدات حرفه ای خود از دانش کافی برای انجام معاینات سرطان برخوردار نیستند. این مطالعه نیاز به برنامه های آموزشی در رابطه با عوامل خطر و تشخیص زود هنگام سرطان دهان را در قالب برنامه های بازآموزی و تأکید بیشتر در کوریکولوم دانشجویان را نشان می دهد.

طراحی نرم‌افزار سیستم ثبت بیماری‌های دهان و فک و صورت براساس آخرین به روز رسانی سیستم طبقه‌بندی ICD-10 سازمان جهانی بهداشت در سال 2010

کیاوش درودگر

زمینه و هدف: طبقه بندی موضوعی اساسی در مطالعات کمی هر پدیده است و آن را یک ضرورت در تمام نتیجه گیری های علمی و به عنوان یک شرط لازم برای پیشرفت علم ذکر کرده اند، بنابراین استفاده از یک سیستم ثبت استاندارد برای بیماری ها جهت مقاصد پژوهشی حیاتی است و همچنین می تواند کیفیت خدمات بهداشتی درمانی را بهبود بخشد. در این تحقیق، پس از ارزیابی سیستم ها ی کددهی موجود در زمینه بیماری های دهان و فک و صورت، به منظور بهبود کیفیت خدمات درمانی جامعه نگر، نرم افزاری جهت کددهی و ثبت سیستماتیک بیماری های دهان و فک و صورت طراحی شد.

روش بررسی: براساس آخرین به روزرسانی سیستم کددهی WHO ICD-10 در سال 2010 و با استفاده از نرم افزارهای Vb.net ، . Net framework ، SQL Server و Microsoft visual studio ، نرم افزار استاندارد کددهی و ثبت داده های بیماران بخش بیماری های دهان و فک و صورت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران طراحی شد. داده های تمام بیماران توسط این نرم افزار و براساس کدهای استاندارد ICD-10 کددهی و ثبت شد. همچنین پورتال آنلاینی جهت ثبت ضبط داده های بیماران طراحی شد که می تواند در سراسر کشور مورد استفاده قرار گیرد. با طراحی این نرم افزار روند تشکیل و ثبت پرونده بیماران و روند درمان آنها تسهیل شد. علاوه بر این آرشیوی از اطلاعات بیماران تهیه گردید.

نتیجه گیری: این نرم افزار علاوه بر حفظ اطلاعات بیماران، انجام مطالعات و طرح های تحقیقاتی را به میزان زیادی تسهیل می کند. توصیه می شود که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به عنوان صاحب امتیاز این نرم افزار، با توسعه آن به بهبود سیستم کددهی و ثبت بیماری های دهان در دانشکده های دندانپزشکی بپردازد.

مقایسه استحکام باند ریزبرشی سرامیک‌های Cercon و Zirkonzahn با دو نوع سمان رزینی

سعید نوکار

زمینه و هدف: امروزه استفاده از رستوریشن های تمام سرامیک به علت خواص فیزیکی آن ها همچون ترانسلوسنسی و ظاهری زیبا افزایش یافته است. مطالعات زیادی اثر روش های متنوع آماده سازی سطح را بر روی استحکام باند زیرکونیا با سمان های رزینی بررسی کرده اند. هدف مطالعه حاضر مقایسه میزان استحکام باند ریزبرشی دو نوع کور زیرکونیایی Cercon و Zirkonzahn با دو نوع سمان رزینی Panavia F₂ و Rely x unicem₂ پس از انجام ترموسایکلینگ، بود.

روش بررسی: در این مطالعه، 24 نمونه مستطیل شکل از هر یک از دو گروه زیرکونیای Cercon و Zirkonzahn تهیه شد. پس از سندبلاست، توسط دو سمان رزینی Panavia F₂ و Rely x unicem₂ به استوانه های کامپوزیتی با ابعاد mm² 3×1 متصل شدند. نمونه ها به میزان 5000 سیکل تحت ترموسایکلینگ قرار گرفتند. سپس استحکام باند ریزبرشی آن ها با دستگاه Universal testing machine اندازه گیری شد. پس از اندازه گیری استحکام باند ریزبرشی برای تعیین نوع شکست نمونه ها توسط استریومیکروسکوپ مشاهده شدند. از روش Two-way ANOVA برای تحلیل و آنالیز داده ها استفاده شد.

یافته ها: نوع سرامیک تأثیر معنی داری بر روی استحکام باند ریزبرشی نداشت (317/0= P ). بالاترین استحکام باند در هر دو نوع کور زیرکونیایی مربوط به سمان Rely x unicem₂ بود (035/0= P ). نوع شکست در تمامی نمونه ها از نوع Adhesive بین سمان و سرامیک بود.

نتیجه گیری: انتخاب سمان مناسب تأثیر مستقیم بر روی موفقیت رستوریشن دارد.

بررسی آزمایشگاهی استحکام باند طولانی مدت دو نوع سمان رزینی به مینا و عاج دندان

هاله ولی زاده حقی

زمینه و هدف: در این مطالعه آزمایشگاهی، استحکام باند طولانی مدت یک سمان رزینی سلف- ادهزیو به مینا و عاج انسانی با سمان رزینی معمولی مقایسه شد.

روش بررسی: 80 برش از مولر سوم انسانی سالم، برحسب نوع سمان مصرفی [Rely X Unicem (RXU), Rely X ARC (RXA)] ، نوع سوبسترا (مینا و عاج) و مدت زمان نگهداری در آب (24 ساعت و 1 سال) به 8 گروه تقسیم شدند. با استفاده از Tygon tubes ، استوانه های سمان (1×75/0 میلی متر) بر روی نمونه ها تهیه شد و مقادیر استحکام باند ریزبرشی توسط دستگاه Microtensile tester اندازه گیری گردید. آنالیز آماری توسط آزمون Wilcoxon signed ranks و Mann Whitney انجام گرفت.

یافته ها: استحکام باند سمان های RXA و RXU به مینا، پس از 24 ساعت به ترتیب MPa 08/4 ± 56/18 و MPa 17/4 ± 99/14 و پس از 1 سال، MPa 24/6 ± 41/19 و 17/6 ± 51/15 بود. استحکام باند سمان ها به عاج، پس از 24 ساعت به ترتیب MPa 02/4 ± 36/13 و MPa 69/4 ± 16/14 و پس از 1 سال MPa 96/5 ± 63/14 و MPa 72/6 ± 08/14 بود. سوبسترای دندانی تنها بر استحکام باند سمان RXA پس از 24 ساعت اثر معنی دار داشت (01/0 P= ) و تفاوت معنی دار دیگری در مطالعه به دست نیامد (05/0 < P ).

نتیجه گیری: براساس نتایج این مطالعه سمان سلف- ادهزیو RXU و سمان معمولی RXA در اتصال به مینا و عاج پس از یک سال، یکسان عمل کردند.

مقایسه استحکام باند سمان رزینی با کامپوزیت غیر مستقیم آماده شده با توان‌های لیزر ER YAG و سندبلاست

نازنین زینب گرشاسب زاده

زمینه و هدف: کامپوزیت های غیرمستقیم در تلاش برای غلبه بر محدودیت های کامپوزیت های مستقیم مثل انقباض پلیمریزاسیون و درجه تبدیل به پلیمر طراحی شده اند. اما حصول چسبندگی مناسب سمان رزینی به کامپوزیت های غیرمستقیم دشوار است. این پژوهش برای بررسی اثر آماده سازی با توان های مختلف لیزر ErYAG بر استحکام باند سمان رزینی به کامپوزیت غیر مستقیم و مقایسه آن با اثر سندبلاست بود.

روش بررسی: کامپوزیت Gradia GC به ابعاد 5×5×15 میلی متر در مولد فلزی قرار گرفت طبق دستور کارخانه سازنده کیور شد. 24 بلوک تهیه شده و به صورت تصادفی در 12 گروه قرار گرفت. گروه 1 بدون تابش لیزر و بدون سندبلاست (گروه کنترل) و گروه های 2 تا 6 تابش 6-5-4-3-2 وات لیزر ErYAG را دریافت کردند و گروه 7 سندبلاست شد. دو بلوک در هر گروه با سمان رزینی Panavia F.2.0. به هم متصل شدند. استوانه های حاصل از برش با ابعاد 1 میلی متر مربع، در دستگاه سنجش استحکام باند ریزکششی با سرعت 5/0 میلی متر در دقیقه تا نقطه شکست قرار گرفتند. اعداد حاصل تحت آنالیز آماری Two-way ANOVA قرار گرفتند.

یافته ها: از آنجایی که با انجام تست Two-way ANOVA ، Interaction بین گروه های تحت تابش لیزر و گروه های سندبلاست شده معنی دار بود ) 05/0 (P< ، بنابراین در هرکدام از گروه های لیزر T-test انجام شد. نتایج T-test نشان داد که درصورت کاربرد انرژی های لیزری کمتر از 150 میلی ژول، انجام دادن مرحله سندبلاست یا انجام ندادن آن تفاوتی در استحکام باند حاصل ایجاد نمی کند. گروه تحت تابش لیزر 300 میلی ژول استحکام باند پایین تری را نسبت به گروه بدون تابش لیزر نشان داد. سایر گروه ها تفاوت معنی داری با هم ندارند ) 05/0 (P> .

نتیجه گیری : کاربرد سندبلاست با متغیرهای مناسب، روش مناسبی برای بهبود استحکام باند است. درحالیکه کاربرد لیزر تأثیری در بهبود استحکام باند بین کامپوزیت غیرمستقیم و سمان رزینی نداشت.

مقایسه اثر دو نوع پست گلاس‌فایبر و پست FRC با پوشش زیرکونیا بر مقاومت به شکست در دندان‌های اندو شده

مونا صادق

زمینه و هدف: مقاومت به شکست ریشه دندان های اندو شده، به مقدار زیادی به گونه پست مورد استفاده بستگی دارد . بررسی های انجام شده بر وجود تناقض هایی در میزان مقاومت به شکست ریشه در استفاده از انواع پست های غیرفلزی دلالت دارد. هدف از انجام این بررسی مقایسه اثر 2 گونه پست غیرفلزی باند شونده با ضریب الاستیسیتی متفاوت بر مقاومت به شکست دندان های اندو شده در برابر نیروهای فشاری بود.

روش بررسی: این بررسی به روش تجربی و در شرایط آزمایشگاهی بر روی 20 دندان پره مولر فک پایین که تاج آن ها قطع شده و تحت درمان ریشه قرار گرفتند انجام شد. دندان ها به صورت تصادفی به 2 گروه 10 تایی تقسیم شدند . پس از تهیه فضای پست پستهای فایبر RTD و پست های FRC با پوشش زیرکونیا ICE LIGHT در کانال دندان ها سمان شدند. تاج دندان ها با کامپوزیت بازسازی گردید، نمونه ها پس از بازسازی لیگامان پریودنتال و مانت در رزین آکریلی در دستگاه آزمون استحکام تحت نیروی فشاری با زاویه 90 درجه نسبت به محور طولی دندان با سرعت 1mm/min قرار گرفتند. بعد از مشخص شدن نرمال بودن توزیع داده ها جهت قضاوت آماری از آنالیز آماری One-way ANOVA و T-test استفاده شد.

یافته ها: میانگین مقاومت به شکست در گروه ICE LIGHT (N) 24/106 ± 18/865 و در گروه گلاس فایبر (N) RTD 74/156 ± 11/1083 بود. بالاترین میانگین مقاومت به شکست در گروه گلاس فایبر RTD مشاهده گردید و اختلاف معنی داری ازنظر آماری بین دو گروه مشاهده گردید (0001/0> P ).

نتیجه گیری: پست های FRC با پوشش زیرکونیا به علت ایجاد شکستگی های نامطلوب در دندان باید با احتیاط استفاده شوند بنابراین استفاده از پست های گلاس فایبر برتری دارد.

بررسی خواص ضد استرپتوکوک موتانس شیاربندهای فلورایددار و بدون فلوراید پس از افزودن نانوذرات نقره

قاسم میقانی

زمینه و هدف: از آنجاییکه پوسیدگی ثانویه، مهم ترین علتی است که منجر به شکست ترمیم های رزینی می شود، تولید مواد رزینی با خاصیت ضدمیکروبی، همواره مورد توجه بوده است. هدف از این مطالعه، بررسی عملکرد شیاربندهای فلورایددار و بدون فلوراید حاوی نانوذرات نقره بر استرپتوکوک موتانس بود.

روش بررسی: در این مطالعه، خواص ضدمیکروبی شیاربندهای فلورایددار (Clinpro 3M) و بدون فلوراید (Concise 3M) پس از افزودن نانوذرات نقره با درصدهای وزنی 0، 01/0، 02/0، 03/0، 04/0، 05/0 با تست تماس مستقیم مورد بررسی قرار گرفت. شیاربندها بر دیواره های میکروتیوب های 500 میکرولیتری شکل داده شد و پس از کیور شدن توسط دستگاه لایت کیور، در مجاورت باکتری های غوطه ور در محیط مایع قرار گرفتند. سپس در زمان های 3، 24 و 48 ساعت، 10 میکرولیتر از محیط مایع بر روی محیط کشت بلاد آگار، کشت داده شد. بعد از 24 ساعت انکوباسیون در محیط 37 درجه سانتی گراد، تعداد کلونی های موتانس با دستگاه شمارنده کلونی شمارش شد. داده ها با آنالیز واریانس یک طرفه (ANOVA) و آزمون T مستقل ارزیابی شدند.

یافته ها: شیاربندهای فلورایددار نسبت به شیاربندهای بدون فلوراید در غلظت های پایین (02/0-0)، تأثیر معنی داری در جلوگیری از رشد استرپتوکوک موتانس داشتند ) 001/0 P≤ ). گروه های حاوی نانوذرات نیز به طور معنی داری رشد باکتری ها را کاهش دادند (001/0 P≤ ) که این خصوصیت با افزایش میزان نانوذرات، به وضوح افزایش یافت.

نتیجه گیری: اگرچه شیاربندهای فلورایددار خواص ضدمیکروبی از خود نشان دادند، اما با افزایش درصد وزنی نانوذرات نقره، خاصیت ضدمیکروبی قوی تر و مؤثرتری از خود نشان دادند.

بررسی اثر آنتی‌باکتریال اسانس دارچین (Cinnamon) بر رشد Porphyromonas gingivalis حاصل از پاکت‌های عمیق بیماران مبتلا به پریودنتایتیس مزمن (in vitro)

شقایق نوری بیات

زمینه و هدف: پورفیروموناس ژینژیوالیس همواره یکی از اصلی ترین عوامل ایجاد بیماری پریودنتال بوده که برای مهار آن به صورت رایج از آنتی بیوتیک ها استفاده می گردد. عوارض متعدد داروهای سنتتیک و نیز گسترش مقاومت دارویی موجب تمایل به مواد ضدمیکروبی با منشاً طبیعی مثل گیاهان شده است. هدف از این تحقیق بررسی اثر آنتی باکتریال اسانس دارچین در رشد این باکتری، در پاکت های عمیق بیماران مبتلا به پریودنتایتیس مزمن بود.

روش بررسی: در این مطالعه تجربی آزمایشگاهی پس از نمونه برداری از پاکت های عمیق بیماران مبتلا به پریودنتایتیس مزمن پیشرفته ، کشت و تشخیص باکتری با رنگ آمیزی گرم و تست بیوشیمیایی انجام شد. اسانس دارچین در غلظت های گوناگون ( mg/ml 1500و750،500،250، 250،10،50،100) با حلال روغنی تهیه و توسط دیسک در محیط کشت قرار داده شد. از دیسک آنتی بیوتیک های آموکسی سیلین، مترونیدازول، سیپروفلوکسازین، آمیکاسین و جنتامایسین به عنوان کنترل مثبت و از دیسک بلانک آغشته به روغن (حلال) به عنوان کنترل منفی استفاده شد. سپس هاله عدم رشد در اطراف دیسک ها براساس متد انتشار دیسک و حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) تعیین گردید. برای مقایسه نتایج از تست One-way ANOVA استفاده شد.

یافته ها: نتایج نشان داد که اسانس دارچین در غلظ ت mg/ml 750 MIC= ، اثر مهارکنندگی باکتری و در غلظت mg/ml 1500 MIC= اثر کشندگی نشان داد که البته این اثر در مقایسه با آنتی بیوتیک های رایج مورد استفاده (آموکسی سیلین، مترونیدازول)، بسیار ضعیف تر بوده است ( 001/0 P< ).

نتیجه گیری: بر طبق یافته ها، اسانس دارچین در محیط آزمایشگاهی اثر آنتی میکروبیال بر روی میکروارگانیسم پورفیروموناس ژینژیوالیس حاصل از بیماران مبتلا به پریودنتایتیس دارد.

مقایسه اثربخشی ماده پیوندی Osteobiol gen_oss با ترمیم طبیعی ساکت ازنظر کمیت و کیفیت استخوان جهت قرار دادن ایمپلنت در افراد دارای بی‌دندانی پارسیل

محدثه حیدری

زمینه و هدف: افزایش روزافزون موارد درمان های پیچیده ایمپلنت دندانی، توجه محققان را به سمت استفاده از موادی معطوف داشته که قادر به تحریک بازسازی استخوان می باشند. تکنیک حفظ ساکت دندانی و استفاده از گرفت استخوان جهت به حداقل رساندن تحلیل پیشنهاد شده است. هدف از این مطالعه ارزیابی نوعی ماده پیوند استخوان زنوگرفت کلاژنه به نام Osteo biol gen_oss در بازسازی ساکت دندان کشیده شده بود.

روش بررسی: این مطالعه نوعی کارآزمایی بالینی تصادفی شده است که در 12 نمونه (6 عدد در گروه کنترل و 6 عدد در گروه تست) انجام شد. هر فرد 2 دندان Hopeless داشت که پس از کشیدن دندان ها در گروه تست گرفت قرار داده شد اما گروه کنترل به روند طبیعی ترمیم شد. پس از 3 ماه از هر دو ناحیه نمونه تهیه و جهت بررسی بافت شناسی و هیستومورفومتریک به پاتولوژیست ارجاع داده شد. در این مطالعه آزمون های Mc Nemar و Wilcoxan sigh rank استفاده شد.

یافته ها: هیچ تفاوت آماری بین دو گروه از لحاظ واکنش جسم خارجی، التهاب، وایتالیتی و درصد استخوان ساخته شده دیده نشد. میانگین درصد بیومتریال باقی مانده 43/1 ± 37/6 بود.

نتیجه گیری: زنوگرفت Osteobiol gen_oss یک Deantigenized collagenic porcine bone substitute می باشد. این ماده یک گرفت با خاصیت سازگاری زیستی بالا و استئوکانداکتیو است که پس از قرار گرفتن در ساکت دندان کشیده شده در 3 ماه منجر به ح فظ ساکت دندانی در انسان می شود.