مجله دندانپزشکی

مروری بر اثر کاربرد ترکیبی تابش لیزر و استفاده از فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی

سمانه رازقی

مقدمه: علی رغم کاهش چشمگیر پوسیدگی در دهه های گذشته، هنوز هم این بیماری یک مشکل سلامت عمومی به خصوص در کشورهای در حال توسعه است. در سال های اخیر، کاربرد ترکیبی لیزر و فلوراید به عنوان روشی نوین در پیشگیری از پوسیدگی معرفی شده است. هدف از مطالعه حاضر، مروری بر اثر کاربرد ترکیبی انواع لیزر همراه با فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی دندانی بود.

روش بررسی: برای انجام این مطالعه، مقالات چاپ شده در بانک های اطلاعاتی PubMed ، Google Scholar و EMBASE از سال 1990 تا 30 نوامبر 2013 مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی از ترکیب های گوناگون استفاده شد. معیار ورود به مطالعه کلیه سطوح شواهد موجود بود. مقالاتی که تنها به زبان انگلیسی بودند مورد بررسی قرار گرفتند و اطلاعات منتشر نشده بررسی نشدند.

یافته ها: مقالات متعددی با هدف بررسی اثر لیزر به تنهایی و یا در ترکیب با فلوراید موضعی در پیشگیری از دمینرالیزاسیون مینای دندان یافت شد. اکثر این مطالعات این اثر ترکیبی را بر روی دندان های دایمی بررسی کرده بودند و مطالعات در زمینه دندان های شیری بسیار اندک بود. در مجموع بیشتر مطالعات تأکید کرده بودند که اثر ترکیبی لیزر با فلوراید موضعی تأثیری به مراتب بیشتر از لیزر یا فلوراید تراپی موضعی هر یک به تنهایی در پیشگیری از دمینرالیزاسیون مینا دارد.

نتیجه گیری: تابش لیزر در ترکیب با فلوراید موضعی روی سطوح مینایی دندان های دایمی بهترین حفاظت در برابر شروع و پیشرفت پوسیدگی فراهم می آورد. اما مطالعات بیشتر آزمایشگاهی و کلینیکی بر روی دندان های شیری در این زمینه لازم است.

معرفی یک نرم‌افزار رایانه‌ای جهت ایجاد نماهای پس از درمان، قبل از شروع به درمان در بیماران پروتز

نسیم عزیزی

زیبایی و لبخند زیبا یکی از مهم ترین انگیزه های اصلی برای مراجعه به دندانپزشکان و یکی از مهم ترین اهداف درمانی توسط دندانپزشکان همواره مورد توجه بسیاری از محققین قرار داشته است. مهم ترین جنبه درمان بیماران تشخیص می باشد، خصوصاً زمانی که زیبایی مطرح می باشد، بیمار را بایستی به طور فعال در طرح درمان دخالت داد، یعنی بایستی خواسته ها و انتظارات او را از زیبایی فهمید. یکی از راه های رسیدن به این هدف، تصویربرداری رایانه ای می باشد، به این نحو که توسط دوربین های داخل دهانی دیجیتالی از بیمار تصویربرداری شود و به رایانه انتقال داده شود و توسط نرم افزارهای خاصی روی تصویر اولیه تغییراتی داده شود و نماهای ممکنه پس از درمان مشخص گردد و نهایتاً این نماها توسط دندانپزشک و سپس بیمار مشاهده شود و در مورد طرح درمان صحیح تصمیم گیری شود. مقاله حاضر نرم افزاری را معرفی می نماید که هدف فوق را فراهم آورده و به کارگیری آن توسط دندانپزشکان ساده بوده و نیز هزینه بر نمی باشد.

ارزیابی تأثیر اندازه باکال کوریدور و میزان نمایش دندان- لثه در جذابیت لبخند در میان دو جمعیت دانشجویی

هومن ظریف نجفی

زمینه و هدف: ایجاد یک لبخند جذاب و متعادل یک هدف درمانی مهم در درمان های ارتودنسی مدرن است. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر متغیرهای اندازه باکال کوریدور و میزان نمایش دندان- لثه حین لبخند در بین 2 جمعیت متفاوت دانشجویی بود.

روش بررسی: عکس رنگی از لبخند اجتماعی یک زن انتخاب شد. تصویر با روش های کامپیوتری برای تولید کردن اندازه متفاوت باکال کوریدور
(20%، 5/12% و 6%) و میزان متفاوت نمایش دندان- لثه (کل تاج کلینیکی دندان های ثنایای مرکزی بالا و دو میلی متر از بافت لثه، کل تاج کلینیکی دندان های ثنایای مرکزی بالا به همراه پاپیلای بین دندانی و 80% دندان های ثنایای مرکزی بالا) تغییر داده شد. اندازه های متفاوت باکال کوریدور و نمایش دندان- لثه با هم ترکیب شدند تا 9 تصویر ایجاد شود. تصاویر تغییر یافته به وسیله 120 دانشجوی پزشکی ودندانپزشکی به روش Visual Analogue Scale (VAS) ارزیابی شد. مقادیر به دست آمده توسط تست های آماری Mann-Whiteny ، Pairwise comparison LSD ، Repeated measure MANOVA و
ICC (Intraclass Correlation Coefficient) مورد آنالیز قرار گرفت .

یافته ها: لبخندی که اندازه باکال کوریدور آن 5/12% بود و نمایش کامل ثنایای مرکزی ماگزیلا بدون نمایش بافت لثه را داشت، بیشترین نمره را در بین 9 تصویر لبخند در جمعیت دانشجویان دندانپزشکی کسب کرد. اما در جمعیت دانشجویان پزشکی، لبخند با اندازه باکال کوریدور 5/12% و نمایش 2 میلی متر لثه بیشترین نمره را کسب کرد . نظر قضاوت کنندگان مرد و زن تفاوتی در دو گروه نداشت (05/0 P> ). دانشجویان دندانپزشکی حساسیت بیشتری به افزایش نمایش لثه داشتند.

نتیجه گیری: درخصوص درمان هایی که منجر به ترکیب شدن باکال کوریدور وسیع و میزان نمایش دندان- لثه زیاد می شود باید با احتیاط بیشتری عمل نمود.

تأثیر دو روش ریلاین مستقیم و غیر مستقیم دردقت ابعادی سد کامی- خلفی

فرنازالسادات سجادی

زمینه و هدف: سد کامی- خلفی ( Posterior palatal seal) یکی از مهم ترین نواحی برای تأمین سیل پروتز کامل فک بالا است . هدف این مطالعه ارزیابی دقت ابعادی دو روش ریلاین مستقیم و غیرمستقیم بر روی ناحیه P.P.S بود .

روش بررسی: یک مدل بدون دندان فک بالا انتخاب شد. یک لایه موم به ضخامت 5/1 میلی متر جهت ایجاد فضا برای ماده ریلاین روی مدل اصلی خوابانده شد و با ماده قالب گیری سیلیکونی از آن قالب گیری انجام گرفت و 20 عدد کست گچی ریخته شد. با قرار دادن موم، روی کست های گچی و طی فرآیند مفل گذاری 20 عدد بیس دنچر آماده گردید. روش ریلاین مستقیم (به صورت Chair side با ماده GC reline ) و غیرمستقیم (با ماده قالب گیری Acrosoft TC و پخت با آکریل Acropars ) در این مطالعه ارزیابی شدند. بیس های ریلاین شده روی مدل اصلی قرار داده شدند و فاصله بین آن ها در ناحیه در 5 نقطه (دو نقطه در قله ریج، دو نقطه در عمیق ترین بخش کام، یک نقطه در وسط کام) با استفاده از استریومیکروسکوپ اندازه گیری و هر اندازه گیری 5 بار تکرار گردید و میانگین تغییرات ابعادی محاسبه شد. جهت مقایسه گروه ها از آزمون Multivariate analysis استفاده گردید.

یافته ها: درز ناحیه P.P.S رنجی از 86/740 میکرومتر تا 49/2356 میکرومتر را نشان داد. روش مستقیم (56/60 ± 81/1011) میزان درز کمتری را در مقایسه با غیرمستقیم (13/113 ± 8/2056) نشان داد و دو روش اختلاف آماری معنی داری داشتند ( 0001/0 P < ) .

نتیجه گیری : روش ریلاین مستقیم درز کمتری را در ناحیه P.P.S در مقایسه با روش ریلاین غیرمستقیم نشان داد. با روش ریلاین مستقیم تطابق بیس دنچر در ناحیه P.P.S بهتر خواهد بود .

مقایسه اثر شویندگی سرنگ دستی و RinsEndo در کاهش انتروکوکوس فکالیس در کانال‌های ریشه عفونی شده به صورت تجربی

شراره موسوی زاهد

زمینه و هدف: برای اطمینان از موفقیت درمان کانال ریشه، میکروبیوتای اندودنتیک باید به طور مؤثری کاهش یابند. اخیراً وسایل شستشو دهنده مختلفی با هدف بهبود بخشیدن به سطح ضد عفونی کانال ریشه معرفی شده اند. هدف از این مطالعه ارزیابی اثر شویندگی RinsEndo در کاهش انتروکوکوس فکالیس در مقایسه با روش شستشو با سرنگ دستی در کانال های ریشه عفونی شده بود.

روش بررسی: 60 دندان قدامی تک کاناله کشیده شده، توسط میکروب انتروکوکوس فکالیس آلوده شدند و به 3 گروه شستشو با RinsEndo ، سرنگ شستشوی دستی و کنترل تقسیم شدند. میزان کلونی انتروکوکوس فکالیس در هر 3 گروه قبل و بعد از شستشو در محیط کشت اندازه گیری شد. نتایج به دست آمده توسط آنالیز واریانس و آزمون Kruskal Wallis مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

یافته ها: میانگین رشد انتروکوک فکالیس بعد از شستشو، در گروه شستشو با سرنگ دستی 10³×(33/1 ± 50/3) CFU ، در گروه شستشو با RinsEndo ، 10³×(36/1 ± 04/2) و در گروه کنترل 10⁶ × (11/0 ± 11/6) بود . کاهش انتروکوک فکالیس بعد از شستشو در هر 3 گروه به صورت معنی داری اتفاق افتاد (001/0 P< ). میزان کاهش در گروه های شستشو با سرنگ دستی و RinsEndo به صورت معنی داری بیشتر از گروه کنترل (001/0 P< ) و در گروه شستشو با RinsEndo به صورت معنی داری بیشتر از گروه شستشو با سرنگ دستی بود (001/0 P< ) .

نتیجه گیری: شستشو با دستگاه RinsEndo در حذف انتروکوک فکالیس از کانال ریشه مؤثرتر از شستشو با سرنگ دستی بود.

تأثیر رزین و نوع آمادگی سطحی بر استحکام خمشی سرامیک فلدسپاتیک حاوی ترک

نرگس عامری الحسینی

زمینه و هدف: سرامیک های دندانی ممکن است در طول مراحل تنظیمات کلینیکی با فرز تراشیده شوند و این مسأله ضمن از بین بردن لایه گلیز باعث ایجاد ترک های ریزی بر سطح آن ها شده که می توانند در محیط مرطوب رشد کرده و استحکام سرامیک و طول عمر رستوریشن را کاهش دهند. هدف از این مطالعه معرفی روش های کنترل ترک های سطح خارجی ترمیم های سرامیکی و بررسی تأثیر آن ها بر استحکام سرامیک بود.

روش بررسی: 40 نمونه سرامیک فلدسپاتیک به صورت دیسک تهیه شده و به چهار گروه 10 تایی تقسیم شدند. گروه 1 به عنوان گروه کنترل بدون هیچ تغییری درنظر گرفته شد. نمونه های سه گروه آزمایشی دیگر توسط دستگاه Vickers با نیروی 4/29 نیوتن دندانه گذاری شدند و تحت درمان های متفاوت قرار گرفتند: گروه 2 بدون درمان، گروه 3 پرداخت و گروه 4 پرداخت- سایلن- رزین. نمونه ها به مدت 48 ساعت در آب با دمای 37 درجه سانتی گراد نگهداری شده و سپس استحکام خمشی دو محوری آن ها اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از آنالیز آماری One-way ANOVA آنالیز شدند.

یافته ها: میانگین استحکام خمشی در گروه 1 (60/12 ± 49/134)، گروه 2 (41/15 ± 81/94)، گروه 3 (22/16 ± 20/89) و گروه 4 (01/12 ± 67/80) اندازه گیری شد. استحکام نمونه های بدون ترک (گروه 1) به طور معنی داری از استحکام سرامیک های حاوی ترک (4، 3، 2) بیشتر بوده است (001/0 P< ). بین استحکام خمشی نمونه های درمان شده (4، 3) و نشده (2) و همچنین بین درمان های متفاوت، تفاوت آماری معنی داری دیده نشد (136/0 = P ).

نتیجه گیری: به نظر می رسد ترک حاصل از دندانه گذاری با نیروی 4/29 نیوتن بر استحکام خمشی سرامیک فلدسپاتیک مؤثر می باشد. هیچ یک از روش های بررسی شده در مطالعه قادر به افزایش استحکام سرامیک نبودند.

مقایسه تطابق کراون‌های سرامیکی فلدسپاتیک تهیه شده از روی قالب سیلیکون افزایشی و کست گچی به وسیله دستگاه CAD-CAM

هنگامه علی نژاد

زمینه و هدف: تطابق لبه ای یکی از فاکتورهای کلیدی در موفقیت روکش های ثابت است. هدف از این مطالعه مقایسه تطابق کراون های سرامیکی فلدسپاتیک تهیه شده از روی قالب سیلیکون افزایشی و کست گچی به وسیله دستگاه CAD/CAM بود.

روش بررسی: 10دندان پرمولر ماگزیلای سالم کشیده شده برای این مطالعه که از نوع تجربی- آزمایشگاهی بود، انتخاب شدند . پس از تراش دندان های مانت شده در آکریل و ایجاد خط تراش شولدر با انتهای گرد، برای هر دندان دو روکش (یک مرتبه با استفاده از اسکن کردن قالب تهیه شده از دندان به کمک سیلیکون افزایشی و یک مرتبه با اسکن کردن کست گچی تهیه شده از دندان ها) به وسیله دستگاه CAD/CAM از جنس فلدسپاتیک Vita mark Π ساخته شد . میزان گپ مارجینال هر کدام از روکش ها به کمک دستگاه SEM ، در 2 ناحیه در هر یک از سطوح مزیال و باکال اندازه گیری شد. آنالیز آماری داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 17 و با کاربرد تست آماری Paired T-test انجام شد (05/0 P < ).

یافته ها: متوسط گپ مارجینال در روکش های حاصل از قالب سیلیکونی و روکش های حاصل از کست گچی به ترتیب (11/37 ± 13/155) و (35/12 ± 18/130) بود و این تفاوت از لحاظ آماری معنی دار نبود (055/0 P= ). همچنین میانگین گپ مارجینال روکش های حاصل از کست گچی و قالب سیلیکون افزایشی در ناحیه مزیال (41/44 ± 82/157) به طور معنی داری بیشتر از میانگین گپ مارجینال ناحیه باکال (26/24 ± 50/127) بود(003/0 P= ).

نتیجه گیری: تطابق لبه ای روکش های ساخته شده از روی کست گچی و قالب سیلیکونی تفاوت معنی داری نداشته و هر دو روش دقت یکسانی را نشان دادند.

بررسی تأثیر دارو بر سرعت حرکت ارتودنتیک دندان‌ها (قسمت اول: هورمون‌ها و کورتیکوستروئیدها)

پدرام بقائیان

هدف از این مطالعه مروری مشخص کردن مکانیسم عمل و تأثیر داروهای رایج مورد استفاده بر ریمادلینگ بافتی و حرکت ارتودنتیک دندانی بود. یک بررسی مروری درباره اثرات داروها و مکمل های خوراکی روی سرعت تجربی حرکت دندان ها با استفاده از منابع اطلاعاتی (Cochrane library, Embase, Medline) از سال 1980 تا 2013 صورت گرفت. تعداد 63 مقاله بررسی شد که 34 مورد آن ها در رابطه با مسکن ها و هورمون ها در این مطالعه مورد ارزیابی قرار گرفتند، اما تفسیر و ترجمه آن ها به علت تنوع در طراحی عملی و مقدار نیروی اعمال شده در حین حرکت دندان ها و رژیم دارویی محدود شد. ضدالتهاب های غیر استروئیدی (NSAIDs) و اپیوئیدها باعث کاهش حرکت دندان ها شدند، اما مسکن های Non-NSAIDs مثل استامینوفن اثری بر روی حرکت دندان ها نداشتند. هورمون های کورتیکواستروئید، هورمون های پاراتیروئید و تیروکسین باعث افزایش حرکات دندانی شدند. در حالی که استروژن احتمالاً کاهش دهنده حرکات هستند. هر چند که دلیل قاطعی در دست نیست. داروها احتمالاً یک اثر مهم بر روی سرعت حرکت دندان ها دارند و داشتن اطلاعات درباره مصرف آن ها برای مطرح کردن طرح درمان با بیمار دارای اهمیت می باشد.

بررسی ارتباط میزان کراودینگ مندیبل با برخی شاخص‌های آناتومیک آن در بیماران

امیرحسین میرهاشمی

زمینه و هدف: امروزه بسیاری از بیماران به دلیل کراودینگ دندان های قدامی به ارتودنتیست ها مراجعه می کنند. هدف از انجام این مطالعه بررسی ارتباط تعدادی از شاخص های آناتومیکی فک پایین با میزان کراودینگ دندان های فک پایین در بیماران دارای مال اکلوژن کلاس II با منشاء مندیبل بود.

روش بررسی: 108 مورد از پرونده های بیماران مراجعه کننده به بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی تهران که زاویه ANB بیش از دو درجه داشتند انتخاب و از روی پرونده، سن و جنس و از روی کست های دندانی، کمبود فضا و با کمک بررسی های رادیوگرافیک لترال سفالومتری، میزان زوایای SNB ، ANB ، SNA ، Gonial ، SN-Go.Gn و IMPA استخراج شد. ارتباط متغیرها توسط ضریب همبستگی و با استفاده از Correlation test بررسی و پس از بررسی توزیع متغیرها با استفاده از Normality test ، برای بررسی همبستگی متغیرهای دارای توزیع نرمال از ضریب Pearson استفاده گردید.

یافته ها: نسبت طول کورپوس مندیبل به عرض راموس ارتباط معنی داری با شاخص کمبود فضا با و بدون احتساب IMPA داشت (05/0 P≤ ) اما این شاخص با دیگر شاخص ها تفاوت معنی داری ایجاد نکرد (26/0 P= ). در بررسی مجزا با توجه به جنسیت نمونه ها هم ارتباط معنی داری بین مشکل کمبود فضا با و بدون محاسبه IMPA با نسبت طول تنه مندیبل به عرض راموس در جنس مؤنث و مذکر وجود داشت (0001/0 P= ).

نتیجه گیری: ارتباط معنی دار و تعیین کننده ای بین نسبت طول تنه به عرض راموس با مشکل کمبود فضا (با و بدون محاسبه IMPA ) در مندیبل در بیماران با مال اکلوژن کلاس II مقصر مندیبل وجود دارد، به طوری که با کاهش نسبت فوق، شاهد افزایش کراودینگ خواهیم بود.

ارزیابی کلینیکی تأثیر مسواک Cross-actionو Between teeth بر میزان پلاک میکروبی و وضعیت لثه

فرنا سیار

زمینه و هدف : روش متداول مکانیکی در کنترل پلاک میکروبی استفاده از مسواک است. با توجه به طرح های سر مسواک ها جهت برداشت بهتر پلاک، هدف این مطالعه مقایسه تأثیر مسواک Cross-action و Between teeth بر میزان پلاک میکروبی و وضعیت لثه در دانشجویان دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی در سال 92-91 بود.

روش بررسی: این مطالعه کارآزمایی بالینی به صورت Cross over و یک سو کور (Single blind) روی 30 نفر با میانگین سنی (9/0 ± 23) در دو گروه 15 نفری انجام شد. افراد حداقل 20 دندان، دارای جینجیویت بدون تاریخچه مصرف آنتی بیوتیک در 3 ماه گذشته بودند. افرادی که تحت درمان ارتودنسی، مصرف داروهای تأثیرگذار بر لثه، دارای کراون و بریج Crowding بودند از تحقیق خارج شدند. سپس ایندکس Turesky ، Plaqe index approximal و خونریزی لثه ای ثبت شد، گروه اول از مسواک Cross-action و گروه دوم از مسواک between teeth به مدت 14 روز، روزی دوبار و به مدت دو دقیقه و به روش Modified bass استفاده کردند. در این مدت از نخ دندان استفاده نشد. بعد از 14 روز ارزیابی ها مجدداً انجام شد، پس از دوره Wash out یک هفته ای مرحله دوم تحقیق همانند دوره اول و با مسواکی مخالف مسواک اولیه انجام شد و داده ها تحت آزمون آماری Generalized Linear Model (GLM) بررسی شد.

یافته ها: در شاخص های مورد مطالعه بین دو مسواک از لحاظ آماری تفاوت معنی داری دیده نشد (به ترتیب 33/0 P= ، 47/0 P= ، 29/0 P= ). ترتیب درمان (Period) نیز معنی دار نبود (23/0 P= ).

نتیجه گیری: مسواک Cross-action و Between teeth در کاهش پلاک و خونریزی لثه ای با یکدیگر تفاوت معنی دار نداشتند.