مجله دندانپزشکی

تأثیر پادکست بر یادگیری و میزان رضایت دانشجویان دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در درس سلامت دهان نظری

فیروزه نیلچیان

زمینه و هدف: با پیشرفت تکنولوژی استفاده از روش های قدیمی تدریس جای خود را به روش های نوین و کارآمدتری از جمله پادکست داده اند تا علاوه بر صرفه جویی در وقت دانشجویان و اساتید، فرصت تعامل بیشتر این دو گروه با یکدیگر در کلاس درس داده شود. استفاده از پادکست مزایایی از جمله هزینه کمتر، امکان دوره مطالب، دانلود مطالب و فراگیری دروس از راه دور را دارد. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر پادکست بر یادگیری و میزان رضایت دانشجویان دندانپزشکی بود.
روش بررسی: این مطالعه که یک کارآزمایی آموزشی تصادفی شده یک سو کور بود، دانشجویان به دو گروه کنترل و مداخله (توسط جدول اعداد تصادفی) شامل ۳۷ نفر در هر گروه تقسیم شدند. کلاس درس به صورت سنتی برای هر دو گروه در سه جلسه به صورت ترکیبی برگزار شد و فایل پادکست در اختیار گروه مداخله در پایان کلاس حضوری قرار گرفت. سپس آزمونی از هر دو گروه در جلسه دوم و جلسه سوم گرفته شد. سپس برگه ها تصحیح و نمره هرکدام از ۵ مشخص شد. نمره آزمون ها در گروه مداخله و کنترل با هم مقایسه شد و در آخر پرسشنامه ای جهت ارزیابی رضایت مندی آن ها در اختیارشان قرار داده شد. نمرات آزمون با آزمون تی مستقل آنالیز شد.
یافته ها: در این مطالعه تعداد74 نفر با میانگین سنی شرکت کنندگان ۸۵/۰±۴۷/۲۲ بود و ۴۳ درصد از شرکت کنندگان مذکر بودند. نمرات دو آزمون گرفته شده و از پنج نمره، در گروه مداخله ۱۰/۰±۸۶/۴ و در گروه کنترل و ۹۴/۰±۰۴/۴ بود و تفاوت آماری معنی داری به نفع گروه مداخله مشاهده شد (۰۲/۰=P). میانگین رضایت مندی دانشجویان درخصوص این شیوه آموزشی ۴/۲۹ از ۵۰ بود. مداخله مورد بررسی پس از در نظر گرفتن اثر مخدوش کنندگی سن، تأثیری بر میانگین نمره پرسشنامه دانشجویان نداشته است (031/۰=P).
نتیجه گیری: با توجه به یافته های مطالعه حاضر، پادکست در میزان یادگیری ترکیبی دانشجویان مؤثر است و دانشجویان نسبت به این روش رضایت مندی نسبتاً خوبی دارند. از نتایج این مطالعه می توان در بازخورد به کمیته های آموزشی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی استفاده کرد.

تأثیر سه نوع دهانشویه سفیدکننده با فرمولاسیون متفاوت بر سفیدکردن مینای دندان

اشکان سالاری

زمینه و هدف: سفیدی دندان ها از عوامل مهم در زیبایی لبخند محسوب می شود و محصولات سفید کننده گوناگونی مانند دهانشویه های سفید کننده در پاسخ به تقاضای زیاد مردم به دندان های روشن تر تولید شده اند. هدف این مطالعه بررسی کارایی سه نوع دهانشویه سفیدکننده بر سفیدی مینا دندان ها بود.
روش بررسی: در مطالعه آزمایشگاهی حاضر، از 32 دندان اینسایزور گاوی استفاده شد. دندان ها براساس نوع دهانشویه به 4 گروه تقسیم شدند (8n=). C: کنترل (آب مقطر)، ZSW: زنون اسمارت وایت (حاوی پیروفسفات و تری فسفات)، SWN: سیگنال وایت ناو (حاوی بلوکووارین)، PCW: پاستا دل کاپیتانو (حاوی پلاسدون). اندازه گیری رنگ با یک اسپکتروفوتومتر در مقاطع ابتدا 2، 4، 8 و 12 هفته پس از درمان با دهانشویه ها انجام شد. آنالیز داده ها با پارامترهای CIELab و تست های آماری ANOVA، RM two way ANOVA و Tukey انجام شد (05/0α=).
یافته ها: سفیدی ایجاد شده با دهانشویه SWN در محدوده بارز کلینیکی (3/3ΔE>) بود. از نظر آماری عملکرد همه دهانشویه ها با هم مشابه بود و تفاوتی با کنترل نداشتند (05/0P>).
نتیجه گیری: اگرچه دهانشویه حاوی بلوکووارین تا حدی در سفید کردن مینا دندان مؤثر بود ولی هیچ کدام از دهانشویه ها کارایی معنی داری را در مقایسه با آب مقطر نداشتند.

مقایسه اثر ضد باکتریال عصاره تشنه داری )Scrophularia Striata(، هیپوکلریت سدیم و کلرهگزیدین بر انتروکوکوس فکالیس در کانال ریشه دندان

پریسا اسداللهی

زمینه و هدف: شکست درمان کانال ریشه اغلب به حذف ناقص باکتری ها، به ویژه انتروکوکوس فکالیس نسبت داده می شود. اگرچه کلرهگزیدین و هیپوکلریت سدیم گزینه های معمول درمان ریشه هستند، اما امروزه طب گیاهی به دلیل ماهیت ایمن آن به عنوان جایگزینی برای داروهای مصنوعی مورد توجه قرار گرفته است. لذا هدف از مطالعه حاضر، مقایسه اثر عصاره گیاه تشنه داری با کلرهگزیدین و هیپوکلریت سدیم بر حذف انتروکوکوس فکالیس از کانال ریشه دندان بود.
روش بررسی: در این مطالعه 60 دندان کشیده شده مورد بررسی قرار گرفتند. بعد از اینکه کانال های دندانی به باکتری انتروکوکوس فکالیس آلوده شدند، تلقیح مواد مورد آزمایش طی 3 گروه به کانال های دندانی انجام شد: 1- کلرهگزیدین 2% (18 دندان)، 2- هیپوکلریت سدیم 5/2% (18 دندان)، 3- عصاره تشنه داری (کمترین غلظت مهار کنندگی معادل20%؛ 18 دندان). گروه های کنترل مثبت و منفی نیز بررسی شدند (هر گروه شامل 3 دندان). نمونه ها سپس برروی بایل اسکولین آگار کشت داده شدند. پس از 72 ساعت، کلنی های سیاه رنگ بررسی شدند. برای تجزیه و تحلیل نتایج از آزمون کای دو استفاده شد.
یافته ها: انتروکوکوس فکالیس از بین 18 دندان در هر یک از سه گروه هیپوکلریت سدیم، کلرهگزیدین و عصاره تشنه داری به ترتیب در 6، 8 و 17 دندان رشد کرد. بدین ترتیب، درصد کشندگی مواد هیپوکلریت سدیم، کلرهگزیدین و عصاره تشنه داری به ترتیب 6/66، 5/55 و 55/5 درصد بود.
نتیجه گیری: اثر ضد باکتریایی عصاره تشنه داری به طور قابل توجهی کمتر از کلرهگزیدین و هیپوکلریت سدیم بر روی انتروکوکوس فکالیس در کانال دندانی بود و نمی توان آن را جایگزین مناسبی برای شوینده های درمانی مصنوعی در حال استفاده در نظر گرفت.

ارزیابی دانش و نگرش پزشکان عمومی در رابطه با سلامت لثه و نسوج وابسته و عوامل مؤثر بر آن

پریسا محسن زاده

زمینه و هدف: با توجه به شیوع بیماری لثه در بالغین ایرانی و نقش آن بر سلامت عمومی و در نظر گرفتن نقش پزشکان، هدف از مطالعه حاضر، تعیین سطح دانش و نگرش پزشکان عمومی در رابطه با سلامت پریودنتال بود.
روش بررسی: مطالعه مقطعی در سال 1398 در شهر تهران انجام شد و پس از کسب رضایت آگاهانه، پرسشنامه روا و پایا در دوره باز آموزی حضوری در اختیار پزشکان قرار داده شد. داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 26 وارد و مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت.
یافته ها: مجموعاً 170 نفر (درصد پاسخگویی 95%) از شرکت کنندگان دوره، پاسخگو بودند. میانگین نمره دانش و نگرش به ترتیب 1/4 (حداکثر نمره قابل کسب 6) و 9/51 (حداکثر نمره قابل کسب 65) بود. سابقه کار درمانی (022/0P=) و مدت زمان پس از فارغ التحصیلی (007/0P=) با دانش شرکت کنندگان پیرامون بیماری های لثه ارتباط معنی دار مثبت داشت. همچنین جنس (012/0P=)، سابقه کار درمانی (002/0P=)، مدت زمان پس از فارغ التحصیلی (005/0P=) و محل کار درمانی (001/0P=) با نگرش آن ها پیرامون بیماری های لثه ارتباط داشتند. یافته ها نشان می دهد که زنان نگرش بهتری در رابطه با پیشگیری از بیماری لثه دارند.
نتیجه گیری: در مطالعه حاضر دانش پزشکان در توصیف لثه سالم و اولین نشانه بیماری لثه مناسب بود. همچنین نگرش آنان در مورد اهمیت ابتلا به بیماری های دهان و دندان و تأثیر آن بر فعالیت های اجتماعی قابل قبول بود. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که ارائه اطلاعات مهم مرتبط دندانپزشکی به پزشکان در کوریکولوم آموزشی تأکید گردد.

مقایسه استحکام باند push-out فایبر پست پس ازآماده سازی با لیزر و سند بلاست به کانال ریشه

هاله داودی

زمینه و هدف: باند ناکافی بین فایبر پست و کانال ریشه دلیل اصلی شکست ترمیم است و آماده سازی سطح فایبر پست استحکام باند را افزایش می دهد. به علاوه درباره روش ایده آل آماده سازی، اختلاف نظر وجود دارد. هدف این مطالعه، مقایسه اثر دو روش آماده سازی سطح فایبر پست، بر روی استحکام باند push-out بود.
روش بررسی: در این مطالعه تعداد 45 دندان انسیزور سالم، درمان ریشه شدند. پس از آماده سازی فضای پست، بر اساس روش آماده سازی سطح فایبر پست، به سه گروه 15 تایی تقسیم شدند. درگروه اول به عنوان گروه کنترل، هیچ آماده سازی سطحی بر روی فایبر پست انجام نشد. درگروه دوم و سوم برای آماده سازی سطحی به ترتیب از سند بلاست با ذرات Cojet sand و لیزر دیود nm 810 استفاده شد. سپس در تمامی کانال ها، فایبر پست با سمان رزینی سلف ادهزیو، قرار داده شد. سپس ریشه ها به گونه ای برش داده شدند که از هر کدام سه قطعه به ضخامت 5/1 میلی متر به دست آمد. در انتها برای هر نمونه، با ماشین تست یونیورسال استحکام باند push-out اندازه گیری شد. داده ها در نرم افزار SPSS با تست ANOVA آنالیز شدند و حد معنی داری (05/0P<) بود.
یافته ها: میانگین استحکام باند در سه گروه برحسب مگاپاسکال (MPa) به شرح زیر بود: گروه کنترل، 430/1±877/2، گروه سند بلاست 444/3±318/6 و لیزر890/1±224/4 اختلاف استحکام باند گروه سند بلاست با گروه کنترل معنی دار بود (001/0P<) ولی میانگین استحکام باند گروه لیزر با گروه کنترل تفاوت معنی دار نداشت (03/0P=).
نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد برخلاف تابش لیزر دیود، استفاده از ذرات Cojet sand برای سند بلاست سطح فایبر پست، استحکام باند را بطور قابل ملاحظه ای افزایش داد.

مروری بر پیشرفت‌های اخیر در مهندسی بافت کمپلکس پالپ/عاج

محمد جعفر عبدخدائی

زمینه و هدف: نکروز پالپ در دندان های نابالغ رشد ریشه را مختل و دندان ها را مستعد شکستگی می کند. اندودنتیکس بازساختی روش درمانی جدیدی را ارائه می دهد که به موجب آن پالپ از دست رفته می تواند با بافتی تازه تشکیل شده با عملکرد شبیه بافت اولیه طبیعی جایگزین شود. بسیاری از مطالعات بالینی پتانسیل این استراتژی را در تکامل ریشه و بسته شدن آپیکال نشان داده اند. با این حال، نتایج بالینی وابسته به متغیرهای متعدد و غیر قابل پیش بینی هستند. توسعه پروتکل های قابل پیش بینی از طریق تعامل سه عنصر اساسی مهندسی بافت، یعنی داربست، سلول های بنیادی و مولکول های سیگنال دهی به دست می آید. به علاوه نحوه آماده سازی فضای درونی ریشه و نوع زیست ماده استفاده شده در بخش تاجی، به موفقیت بالینی این روش درمانی کمک می کنند. در پژوهش پیش رو، پیشرفت های اخیر در رویکردهای مبتنی بر مهندسی بافت برای بازساخت کمپلکس پالپ/عاج همراه با مزایا و محدودیت های آن ها مورد بحث قرار می گیرد.

مقایسه انطباق ابعادی تاج دندان‌‌‌های مولر شیری با دو برند روکش فولادی ضد زنگ (SSC) در نمونه‌ای از کودکان ایرانی

آیدا مهدی پور

زمینه و هدف: یکی از چالش های دندانپزشکان انتخاب روکش از جنس فولاد ضد زنگ (SSC) با برند مناسب و حداکثر سازگاری با دندان شیری، می باشد. هدف از مطالعه حاضر مقایسه انطباق ابعادی تاج دندان های مولر شیری با دو برند روکش فولادی ضد زنگ بود.
روش بررسی: 130 کودک 3 تا 12 سال واجد شرایط (66 پسر و 64 دختر) انتخاب شدند. پس از اخذ اطلاعات دموگرافیک ابعاد مزیودیستال، باکولینگوال و اکلوزوجینجیوال دندان های مولر اول و دوم شیری روی کست دندانی اندازه گیری و با ابعاد روکش های دو برند KTR و Shinghung مقایسه شد. داده ها با استفاده از تست chi-square و ضریب همبستگی Pearson ارزیابی شدند و 05/0P< از نظر آماری معنی دار در نظر گرفته شد.
یافته ها: در این مطالعه بیشترین موارد تطابق سایز بین بعد مزیودیستال دندان و روکش به ترتیب در دندان های مولر اول شیری بالا و مولر اول شیری پایین، در بعد باکولینگوال در دندان های مولر اول شیری بالا و مولر اول شیری پایین و در بعد اکلوزوجینجیوال در دندان های مولر اول شیری بالا و مولر دوم شیری پایین مشاهده شد. همچنین بیشترین عدم تطابق سایز بین بعد مزیودیستال دندان و روکش به ترتیب در دندان های مولر دوم شیری پایین و مولر اول شیری بالا و در بعد باکولینگوال در دندان های مولر دوم شیری بالا و مولر دوم شیری پایین مشاهده شد.
نتیجه گیری: هر دو برند SSC در مطالعه حاضر تطابق قابل ملاحظه ای با دندان های شیری کودکان ایرانی داشتند. بین برند KTR با دندان های مولر شیری ماگزیلا و برند Shinghung با دندان های مولر شیری مندیبل تطابق بیشتری مشاهده شد.

بررسی عوامل مستعد کننده حفره خشک به دنبال کشیدن دندان‌های مولر فک بالا و فک پایین: بروز، میزان ارتباط متغیر‌ها و مقایسه دو فک

صدرا امیرپور هره دشت

زمینه و هدف: حفره خشک یکی از شایع ترین عوارض پس از کشیدن دندان می باشد. هدف از انجام این مطالعه بررسی ارتباط تعدادی از عوامل مستعد کننده حفره خشک با این عارضه در همه دندان های مولر فک بالا و فک پایین و سنجش بروز آن بود، همچنین به مقایسه دو فک پرداختیم.
روش بررسی: در مجموع 150 بیمار در سال 1399 در شهر زاهدان وارد این مطالعه شدند که به صورت توصیفی-تحلیلی و مقطعی انجام شد. پرسشنامه ای شامل دو بخش طراحی شد: در بخش اول سن، جنس، حضور بیماری سیستمیک، مصرف سیگار، مصرف قرص های ضد بارداری و مصرف آنتی بیوتیک بررسی گردید. در بخش دوم اطلاعات مربوط به سختی جراحی بر مبنای مدت زمان جراحی و تعداد کارپول های بی حسی مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت اطلاعات توسط آزمون های آماری Chi-square و کروسکال والیس مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: بروز حفره خشک 3/25% بود. مصرف سیگار، مصرف قرص های ضد بارداری، سختی جراحی و تعداد کارپول های بی حسی فاکتورهایی بودند که با افزایش معنی دار در میزان حفره خشک ارتباط داشتند (05/0P≤). سن، جنس، بیماری سیستمیک کنترل شده و مصرف آنتی بیوتیک سیستمیک در دو هفته قبل از جراحی با شیوع حفره خشک ارتباطی نداشتند (05/0P>). همچنین میزان شیوع حفره خشک در فک بالا و فک پایین براساس مصرف سیگار، سختی جراحی و تعداد کارپول بی حسی تفاوت معنی داری با هم داشتند (05/0P≤).
نتیجه گیری: پیشنهاد می شود در جراحی خارج کردن دندان، گروه های در معرض خطر بروز استئیت آلوئولار شناسایی شده و اقدامات لازم قبل، حین و پس از جراحی به منظور کاهش احتمال بروز آن صورت بگیرد.

بررسی رابطه زاویه گونیال، شیب پلن فک پایین و ارتفاع راموس با نهفتگی مولر سوم فک پایین

صدرا امیرپور هره دشت

زمینه و هدف: مولر سوم فک پایین شایع ترین دندان نهفته می باشد و ریخت شناسی صورتی- جمجمه ای و مؤلفه های صورتی می توانند پیش بینی کننده مناسبی برای نهفتگی این دندان باشند. هدف از این پژوهش بررسی رابطه زاویه گونیال، شیب پلن فک پایین و ارتفاع راموس با نهفتگی مولر سوم فک پایین بود.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی- تحلیلی و گذشته نگر با ارزیابی تصاویر لترال سفالومتری 172 بیمار در سال 1399 در شهر زاهدان انجام گرفت. وضعیت رویشی مولر سوم فک پایین به وسیله بررسی بالینی و با کمک تصاویر پانورامیک مشخص گردید و نمونه ها به چهار دسته تقسیم شدند: کاملاً رویش یافته (1)، نیمه نهفته (2)، کاملا نهفته (3) و نیمه تکامل یافته (4). سپس زاویه ی گونیال، شیب پلن فک پایین و ارتفاع راموس در لترال سفالومتری هر گروه اندازه گیری شد و داده های حاصل توسط آزمون های آماری کروسکال والیس و آنالیز واریانس آنوا مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: در بین بیماران، 02/68% زن و 97/31% مرد بودند. مقدار متوسط زاویه گونیال در چهار گروه اختلاف معنی داری از لحاظ آماری با هم نداشت (05/0P>). در گروه چهارم میانگین شیب پلن فک پایین به طورمعنی داری بیشتر (74/29) و میانگین ارتفاع راموس به طورمعنی داری کمتر (mm 21/49) از سایر گروه ها بود.
نتیجه گیری: بر طبق آنالیز های انجام شده و نتایج به دست آمده، زاویه گونیال، شیب پلن فک پایین و ارتفاع راموس پیش بینی کننده های دقیقی برای تعیین احتمال نهفتگی مولر سوم فک پایین نمی باشند و نیاز به تحقیقات گسترده تر در این زمینه وجود دارد.

ارزیابی تأثیر طرح تحول سلامت بر شاخص‌های سلامت دهان و دندان در استان گیلان- ایران

محمد سمامی

زمینه و هدف: ارزیابی نتایج طرح تحول سلامت در دندانپزشکی که از اسفند 94 با هدف بهبود سلامت دهان و دندان شروع به کار کرده است، در راستای بهبود برنامه ریزی برای اقدامات آینده اهمیت وافری دارد. لذا هدف از انجام مطالعه حاضر، ارزیابی تأثیر طرح تحول سلامت بر روی شاخص های رایج سلامت عمومی دهان در استان گیلان بود.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی- تحلیلی با استفاده از داده های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان و نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال های 1390 و 1395 انجام شد. تجزیه تحلیل داده ها با استفاده از روش رگرسیون حداقل مربعات معمولی، با در نظر گرفتن متغیرهای وابسته شامل شاخص های DMFT (decayed teeth, missing teeth due to caries, and filled teeth due to caries-permanent teeth)، dmft (decayed teeth, missing teeth due to caries, and filled teeth due to caries-primary teeth) و شاخص های بیماری های پریودنتال (CPI) (Community Periodontal Index) و متغیرهای مستقل شامل جنسیت، تحصیلات، سکونت در شهر/ روستا، درصد افراد 13 سال، نرخ بی سوادی، نرخ باروری و قرار داشتن یا نداشتن در طرح تحول، جهت بررسی تفاوت بین دو گروه قبل و بعد از اجرای طرح تحول از نظر متغیر ها و بررسی ارتباط متغیرهای مستقل با متغیر های وابسته، انجام شد. نهایتاً داده ها توسط نرم افزار STATA SE نسخه ۱۵ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: طرح تحول سلامت رابطه معنی داری با تغییر شاخص های DMFT و CPI 2 تا CPI 6 نداشته است اما منجر به کاهش dmft و شاخص CPI 1 شد (05/0P<) که کاهش شاخص CPI 1 مطلوب نبود.
نتیجه گیری: به نظر می رسد علی رغم فعالیت های وسیع طرح تحول سلامت در دندانپزشکی در حوزه پیشگیری و درمان هنوز هم نیاز به تغییرات بیشتری خصوصاً از لحاظ فرهنگی و آموزشی و فراهم آوردن امکانات بیشتر جهت دسترسی تمام اقشار جامعه به ویژه اقشار ضعیف به خدمات بهداشتی و درمانی می باشد.

کاربردهای فناوری هوش مصنوعی در دندانپزشکی

محمد حسین رونقی

زمینه و هدف: فناوری هوش مصنوعی (AI) به طور گسترده در دندانپزشکی و در بسیاری از زمینه های دیگر که زندگی انسان را تحت تأثیر قرار می دهند، از جمله پزشکی کاربرد دارد. یک دندانپزشک می تواند از فناوری هوش مصنوعی جهت تحلیل داده های مربوط به بیمار، فرایندهای تشخیصی و مدیریت فعالیت ها استفاده کند. این تحقیق با هدف شناسایی کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه دندانپزشکی و ارزیابی اولویت آن ها در ایران انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش کاربردی در دو مرحله با رویکرد آمیخته در زمستان 1401 انجام شد. در مرحله کیفی از بین مطالعات حوزه دندانپزشکی و مرتبط با فناوری هوش مصنوعی تعداد 570 مقاله از سال 2011 تا 2022 در پایگاه های PubMed, Web of Science, Scopus و Google Scholar بر اساس واژگان کلیدی در ابتدا شناسایی شد و سپس کاربردهای هوش مصنوعی در دندانپزشکی استخراج گردید. در مرحله کمی کاربردهای شناسایی شده توسط گروهی از خبرگان متشکل از 13 نفر از اعضای هیات علمی دانشگاه که دارای زمینه تحقیقاتی مرتبط بودند با استفاده از روش بهترین-بدترین اولویت بندی شدند.
یافته ها: مولفه های شناسایی شده در مرحله اول پژوهش در شش طبقه ایمپلنت و جراحی، مدیریت اجرایی، تشخیص بیماری، تحلیل عکس، پیش بینی بالینی و ارتودنسی طبقه بندی شد. مطابق نظر خبرگان پژوهش مشخص گردید تحلیل عکس پزشکی دارای بیشترین ضریب اهمیت (252/0) بود و سپس به ترتیب کاربردهای دیگر یعنی ارتودنسی (234/0)، تشخیص بیماری (151/0)، ایمپلنتولوژی و جراحی (143/0)، پیش بینی های بالینی (127/0) و مدیریت اجرایی (093/0) قرار گرفت.
نتیجه گیری: دندانپزشکان در بررسی وضعیت دندان های بیماران و تست های تشخیصی در دندانپزشکی بر اساس تحلیل اطلاعات مراجعه کنندگان از قابلیت های هوش مصنوعی می توانند استفاده کنند. سیاست گزاران حوزه فناوری اطلاعات با حمایت و تقویت شرکت های دانش بنیان فعال در حوزه هوش مصنوعی و سرمایه گذاری مشترک در حوزه پزشکی می توانند زمینه ساز پیشرفت و توسعه این فناوری در کشور و حوزه درمان شوند.

انتشار در مجله تحقیقات دندانپزشکی (Journal of Dental Research) مبتنی بر ترسیم حوزه‌های تحقیقاتی فعال

علی گزنی

زمینه و هدف: مجله تحقیقات دندانپزشکی یکی از اثر گذارترین نشریات بین المللی در حوزه دندانپزشکی است. هدف پژوهش حاضر، ارائه تصویری از موضوعات تحقیقاتی بود که برای سردبیران و خوانندگان این نشریه اهمیت بیشتری دارند.
روش بررسی: موضوعای تحقیقاتی فعال دنیا در حوزه دندانپزشکی مرتبط با مجله تحقیقات دندانپزشکی در 5 سال اخیر از وبگاه سای مپر- سای ترند استخراج شد. همچنین ما مقالات اثرگذارتر این نشریه را خوشه بندی کردیم تا موضوعات اولویت دار برای سردبیران و خوانندگان نشریه ترسیم گردند.
یافته ها: ما 11 حوزه تحقیقاتی فعال بین المللی در حوزه دندانپزشکی و مرتبط با مجله مزبور را شناسایی و ترسیم کردیم. از 146 عضو هیات علمی دانشکده دندانپزشکی، 12 عضو دارای حداقل یک مقاله مشابه با حوزه های تحقیقاتی فعال در مجله بودند. شباهت با 7 خوشه از 13 خوشه ترسیم شده وجود داشت. بیشترین ارتباط با خوشه های 7 و 19 بود. در میان اعضای هیأت علمی مورد تحقیق، 9 عضو به صورت مستقیم به 21 نویسنده از نویسندگان مقالات در خوشه های استخراج شده متصل هستند. همچنین 12 عضو به واسطه شبکه ارتباطات علمی خود به 126 نویسنده صاحب مقاله در مجله مزبور متصل می شوند.
نتیجه گیری: یکی از راه های انتشار در یک مجلات بین المللی برتر، شناخت فعال ترین و جالب ترین زمینه های تحقیقاتی برای سردبیران و خوانندگان مجله است. حدود 8 درصد از اعضای هیئت علمی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران تحقیقات مرتبط با مجله تحقیقات دندانپزشکی دارند.

مقایسه سطح ویتامین D3 سرم در بیماران مبتلا به لیکن پلان دهانی و افراد سالم

محمد سمامی

زمینه و هدف: با توجه به نقش تنظیم کنندگی ویتامین D3 در سیستم ایمنی، ممکن است این ویتامین امکان جلوگیری از ایجاد بیماری های خود ایمنی را از طریق تعدیل سیستم ایمنی داشته باشد، لذا این مطالعه با هدف مقایسه سطح سرمی ویتامین D3 در بیماران مبتلا به لیکن پلان دهانی و افراد سالم انجام شد.
روش بررسی: در این مطالعه مورد- شاهدی، سطح ویتامین D3 سرمی80 نفر شامل40 بیمار مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی گیلان که مبتلا به لیکن پلان دهانی بودند و 40 فرد سالم مراجعه کننده به آزمایشگاه جهت چکاپ روتین، پس از همسان سازی سن و جنسیت، مورد بررسی قرار گرفت. آنالیز نتایج به دست آمده بر اساس نوع متغیر، با استفاده از آزمون های t- مستقل (Independent t-test)، من ویتنی
(Mann Whitney test)، آزمون کای اسکوئر (Chi-square test) و آزمون دقیق فیشر (Fisher exact test) و از طریق نرم افزار SPSS26 در سطح معنی داری 05/0 انجام پذیرفت.
یافته ها: در مطالعه 80 نفر، شامل 29 زن (5/72%) و 11 مرد (5/27%) در هر یک از دو گروه بیماران با میانگین سنی 12/12 ± 17/52 سال و افراد سالم با میانگین سنی 23/12 ± 10/52 سال شرکت نمودند. میانگین سطح سرمی ویتامین D3 در افراد گروه شاهد به طور معنی داری بیشتر از افراد گروه مورد بود (006/0P=). سطح سرمی ویتامین D3 با انواع مختلف لیکن پلان دهانی، جنسیت، مدت زمان ابتلا و سن ارتباط آماری معنی داری نداشت.
نتیجه گیری: با توجه به کم تر بودن معنی دار میانگین سطح سرمی ویتامین D3 در افراد مبتلا به لیکن پلان دهانی، ممکن است ویتامین D3 به عنوان مکمل در روند بهبود ضایعات بیماران مؤثر باشد.

یافته رادیوگرافیک کیست مجرای نازوپالاتین و مدیریت جراحی آن: گزارش مورد

سهیلا جدیدی

زمینه و هدف: کیست مجرای انسیزیو که به کیست مجرای نازوپالاتین (Nasopalatine Duct Cyst) (NPDC) نیز شناخته می شود، رایج ترین کیست تکاملی غیر ادنتوژنیک است و معمولاً بدون علامت، به صورت یافته رادیوگرافیکی رادیولوسنت گرد، بیضوی یا در بعضی موارد قلبی شکل با حدود بسیار مشخص است. تشخیص صحیح آن از کیست های ادنتوژنیک، تومورهای ادنتوژنیک و تومورهای خوش خیم غیر ادنتوژنیک با استفاده از یافته های بالینی و رادیوگرافیک منجر به حذف کامل شرایط پاتولوژیک با حداقل نقص باقی مانده و ناراحتی بیمار می شود. در این گزارش مورد، یافته های بالینی و رادیوگرافیک یک خانم 60 ساله با شکایت اصلی تورم بررسی شد. یافته های تیپیک رادیوگرافیک و هیستولوژیک منطبق با کیست مجرای نازوپالاتین وجود دارد. درمان جراحی این بیمار توضیح داده شده است. جلسات فالوآپ، بهبود موفقیت آمیز و عدم وجود دهی سنس را نشان دادند. پیشنهاد می شود که یافته رادیوگرافیک قلبی شکل در خط وسط مگزیلا در تصویر بازسازی شده سه بعدی می تواند پیشگویی کننده خوبی برای کیست مجرای نازوپالاتین باشد.

کاربرد‌های "اندودنتیکس هدایت شده": مقاله مروری

بهنام روستا

زمینه و هدف: اندودنتیکس هدایت شده یک تکنیک جدید است که اکنون در حال تکامل است. در درمان های متعدد، به ویژه در تهیه حفره دسترسی و مکان یابی کانال های ریشه در دندان های دارای انسداد کانال ریشه (PCO)، میکروسرجری اندودنتیکس و خارج نمودن فایبر پست ها در درمان های مجدد ریشه استفاده می شود. به علاوه این روش مستقل از تجربه اپراتور بوده و مدت زمان درمان بیمار را کاهش می دهد، همچنین نسبت به اندودنتیکس معمولی دقیق تر و ایمن تر است. این روش شامل استفاده از تصویربرداری توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی (CBCT)، اسکن سطحی دندان و نرم افزار مخصوص به منظور ایجاد راهنمایی برای انجام درمان اندودنتیکس به روشی سریع، ایمن و کم تهاجمی است. این مقاله مروری با هدف معرفی روش اندودنتیکس هدایت شده و توصیف تکنیک، مزایا و محدودیت های آن انجام شد.

اندوکروان برای دندان‌های به شدت تخریب شده از رویکرد سنتی تا پروتکل‌های بایومیمتیک: مطالعه مروری

سمیه ذیقمی

زمینه و هدف: اندوکراون نوعی رستوریشن مونوبلاک است که از فضای پالپ چمبر و ساختار باقیمانده دندانی جهت گیر بهره می برد. پیشرفت های تکنیک های ادهزیو روح تازه ای در درمان اندوکراون دمیده است. امروزه از دو رویکرد برای ساخت اندوکراون استفاده می شود: 1- روش سنتی و 2- روش بایومیمتیک. این مطالعه با هدف مرور اطلاعات حول مراحل و نکات کلینیکی و فلسفی استفاده از این رویکرد ها جهت کمک به انتخاب و عملکرد دندانپزشک انجام شد.
روش بررسی: یک جستجوی سیستماتیک انجام گرفت. با استفاده از واژگان کلیدی (Crown; Endodontically-Treated Teeth; Light-Curing of Dental Adhesives; Onlay; Post-Core) مروری بر مقالات موجود در پایگاه های PubMed ،Scopus و Google Scholar انجام شد.
یافته ها: پس از حذف موارد تکراری، عناوین/ چکیده ها بررسی شدند. مطالعات حیوانی، مطالعاتی که متن کامل آن ها موجود نبود و یا مطالعات غیر انگلیسی زبان از مطالعه حذف شدند. سپس متون کامل 59 مطالعه باقی مانده مورد ارزیابی قرار گرفتند. 49 مقاله واجد شرایط مطالعه حاضر بودند. مطالعات شامل مطالعات کلینیکی، in vitro، systematic review و گزارش مورد بودند.
نتیجه گیری: اندوکراون، جایگزین موفقی برای کروان، مخصوصاً در دندان های مولر می باشد. فارغ از رویکرد سنتی یا بایومیمتیک، این درمان ضمن حفظ حداکثری نسج باقی مانده دندان، الگوی شکست مطلوب تری دارد.

مقایسه وضعیت بدنی و اختلالات عضلانی اسکلتی دندانپزشکان کم سابقه و با سابقه

سجاد روشنی

زمینه و هدف: دندانپزشکان به دلیل ویژگی های شغلی خود، در معرض خطر ابتلا به اختلالات اسکلتی- عضلانی قرار دارند. هدف از مطالعه حاضر مقایسه وضعیت بدنی و اختلالات عضلانی اسکلتی دندانپزشکان کم سابقه و با سابقه بود.
روش بررسی: این پژوهش مقطعی- تحلیلی بر روی 76 دندانپزشک شهرستان ارومیه انجام شد. نمونه ها براساس سابقه کاری به دو گروه تقسیم شدند: کم سابقه (زیر 15 سال) و با سابقه (15 سال و بیشتر). متغیرهای سر به جلو، کایفوز، شانه به جلو و اختلالات عضلانی اسکلتی در دو گروه مقایسه شد. متغیر سر به جلو و شانه به جلو توسط عکس برداری، متغیر کایفوز توسط خط کش منعطف و اختلالات عضلانی اسکلتی به وسیله پرسشنامه نوردیک مورد ارزیابی قرار گرفتند. آنالیز داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آمار تحلیلی (آزمون کولموگروف- اسمیرنوف، آزمون لون، آزمون تی مستقل و آزمون من ویتنی یو) انجام شد.
یافته ها: نتایج تی مستقل نشان داد زاویه سر به جلو، شانه به جلو و کایفوز در گروه با سابقه بیشتر از گروه کم سابقه بود (001/0P=). در بررسی مقایسه شیوع اختلالات گردن نتایج معنی دار بود به طوری که گروه با سابقه میزان اختلالات بیشتری در ناحیه گردن داشتند (002/0P=). اما در بررسی میزان تفاوت اختلالات سایر قسمت های بدن اختلاف در دو گروه از لحاظ آماری معنی دار نبود (05/0P>).
نتیجه گیری: دندانپزشکان با سابقه درجه بالاتری از وضعیت های سر به جلو، شانه به جلو و کایفوز دارند. اگرچه اختلالات عضلانی اسکلتی در هر دو گروه دندانپزشکان کم سابقه و با سابقه وجود دارد، اختلالات ناحیه گردن دندانپزشکان با سابقه بیشتر از دندانپزشکان کم سابقه است.

ارتباط فرسودگی تحصیلی با استرس محیط دندانپزشکی در میان دانشجویان دندانپزشکی شهر اصفهان

هاجر شکرچی زاده

زمینه و هدف: با توجه به مشکلات ناشی از استرس های شغلی و نیز فرسودگی ناشی از این استرس، هدف از مطالعه حاضر تعیین فرسودگی تحصیلی و استرس محیط دندانپزشکی و نیز ارتباط آن ها در دانشجویان دندانپزشکی شهر اصفهان بود.
روش بررسی: مطالعه تحلیلی- مقطعی حاضر در سال1400 و با شیوه نمونه گیری در دسترس انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه 12 سؤالی BCSQ-12-SS (Burnout Clinical Subtype Questionnaire) و پرسشنامه 32 سؤالی DES (Dental Environment Stress) از دانشجویان دندانپزشکی عمومی شهر اصفهان از دانشگاه های علوم پزشکی اصفهان و آزاد اصفهان جمع آوری شد. دانشجویان داوطلب به صورت آنلاین از طریق شبکه های اجتماعی تلگرام و واتس آپ به پرسشنامه ها پاسخ دادند. اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSS26 و آزمو ن های من ویتنی یو، کروسکال والیس، ضریب همبستگی اسپیرمن و نیز رگرسیون خطی (سطح معنی داری 05/0>P) تحلیل شدند.
یافته ها: از بین 300 شرکت کننده (نرخ پاسخگویی=64%)، میانگین سنی 72/2±25/24 بود و 7/54% زن بودند. میانگین نمره فرسودگی تحصیلی 66/0±61/2 از حداکثر نمره 5 گزارش شد. بیشترین بعد تأثیر گذار بر فرسودگی بعد بار اضافی (overload) بود. میانگین نمره DES، 51/0±80/2 از حداکثر نمره 4 گزارش شد و بیشترین بعد تأثیر گذار بر DES، بعد آموزش بالینی بود. همبستگی مستقیمی بین استرس محیط دندانپزشکی و فرسودگی تحصیلی مشاهده شد (001/0>P، 33/0=r).
نتیجه گیری: فرسودگی تحصیلی در بین دانشجویان دندانپزشکی شهر اصفهان متوسط و استرس محیط دندانپزشکی بالا بود. با توجه به ارتباط مستقیم بین استرس و فرسودگی باید تلاش بیشتری برای کاهش استرس محیط دندانپزشکی به ویژه در حیطه آموزش بالینی صورت گیرد.

مقایسه اثر ضد درد ژلوفن و کتورولاک پس از جراحی دندان مولر سوم: یک مطالعه بالینی تصادفی

محمد مهدی زاده

زمینه و هدف: مدیریت درد و التهاب بعد از جراحی مولر سوم یکی از چالش های مهم این درمان می باشد. داروهای متعددی به منظور کنترل درد پس از جراحی به کار گرفته شده است. مقایسه اثر بخشی انواع داروهای مورد استفاده در این زمینه، می تواند به تصمیم بالینی دندانپزشکان کمک نماید. هدف از انجام تحقیق حاضر مقایسه اثر کتورولاک و ژلوفن در کاهش درد بیماران بعد از جراحی مولر سوم بود.
روش بررسی: مطالعه حاضر به صورت کارآزمایی بالینی تصادفی یک سوکور پس از اخذ کد اخلاق روی 140 نفر از بیماران که به دو گروه 70 نفری تقسیم شدند، انجام شد. برای گروه اول 400 میلی گرم کپسول ژلوفن و برای گروه دوم 30 میلی گرم آمپول کتورولاک هر کدام به مدت 1 هفته تجویز شد. سپس با استفاده از نمودار Visual Analogue Scale (VAS) میزان درد بیمار به مدت 48 ساعت، 1 هفته و 2 هفته پس از جراحی ثبت گردید. تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS20 و با استفاده از آمار توصیفی انجام شد. همچنین از آزمون های کای اسکوئر، T-test و آنالیز واریانس استفاده شد.
یافته ها: میزان درد طی 48 ساعت، 1 هفته و 2 هفته پس از جراحی در گروه کتورولاک به طور معنی داری کمتر از گروه ژلوفن ارزیابی شد (01/0P<). اثر ضد دردی کتورولاک با متغیرهای جنسیت، سن و نوع دندان مورد جراحی از لحاظ آماری بی ارتباط نشان داده شد.
نتیجه گیری: نتایح این مطالعه نشان داد که کتورولاک در کاهش درد پس از جراحی مولر سوم تأثیر بیشتری نسبت به ژلوفن دارد.

بررسی عوارض پس از درمان جراحی دندان نهفته مولر سوم مندبیل با استفاده از دستگاه پیزوالکتریک در مقایسه با روش معمول روتاری

احسان علی آبادی

زمینه و هدف: جراحی دندان عقل مندیبل غالباً همراه با عوارض مهم پس از جراحی است و پروتکل های مختلفی برای کاهش این اثرات ناخواسته پیشنهاد شده است، بنابراین هدف از انجام این مطالعه مقایسه عوارض پس از جراحی دندان عقل نهفته مندیبل با دو روش معمول روتاری و پیزوالکتریک بود.
روش بررسی: در این مطالعه تعداد 27 بیمار که دارای دندان عقل نهفته فک پایین به صورت دو طرفه بودند انتخاب شدند. دندان یک سمت بیمار به طور تصادفی به روش پیزوالکتریک و دندان سمت مقابل با روش معمول روتاری خارج شد. فاکتورهای تورم، درد و تریسموس پس از عمل بررسی شد. همین طور مدت زمان هر عمل هم اندازه گیری شد. داده ها به وسیله آزمون آماری t و من ویتنی آنالیز شدند.
یافته ها: میانگین مدت زمان عمل در گروه روتاری کمتر از گروه پیزوالکتریک بود که از لحاظ آماری این اختلاف معنی دار بود (001/0P=). میزان درد در روزهای صفر تا پنجم به طور معنی داری در گروه روتاری بیشتر بود (05/0P<). اما در روز ششم بعد از عمل، اختلاف درد از نظر آماری معنی دار نشد (067/0P=). در مورد میزان باز شدن دهان، در هیچ یک از روزهای بعد از عمل اختلاف معنی داری بین دو گروه مشاهده نشد (05/0P>). میزان تورم در گروه روتاری درروزهای اول، سوم و پنجم بعد از عمل به طور معنی داری بیشتر بود (05/0P<). میزان تورم در گروه روتاری در روز هفتم بعد از عمل نیز بیشتر بود اما این تفاوت از لحاظ آماری معنی دار نبود (076/0P=).
نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه حاضر می توان گفت که با صرف زمان بیشتر می توان با استفاده از تکنیک پیزوالکتریک میزان درد و تورم بیماران را پس از عمل جراحی دندان عقل نهفته کاهش داد.