مجله دندانپزشکی

ناهنجاری های عروقی در ناحیه فک و صورت

مهدی جعفری

ضایعات مادرزادی عروقی اغلب کودکان یافت می شوند والدین این بیماران گاه مستقیما و یا در مسیر درمان عوارض دیگر از قبیل عفونتها و یا ناهنجاریهای استخوانهای فکین، آنها را به نزد جراح دهان و فک و صورت می آورند. مسائل و مشکلاتی که تاکنون در ارتباط با نحوه نامگذاری و در نتیجه رسیدن به یک تفاهم و درک کلی از ضایعات و ناهنجاریهای عروقی، بخصوص در ناحیه صورت وجود داشته بر روی چگونگی رسیدن به یک دستورالعمل همه جانبه و مقبول درمانی نیز موثر بوده است تنوع اصطلاحاتی که در حال حاضر بکار گرفته می شود در توصیف پاتوژنز و مکانیسم تاثیر گذاری این ضایعات عروقی بر روی رشد و تکامل استخوانهای صورت ناتوان مانده اند کلمه همانژیوم را تقریبا در تمام موارد برای ضایعات عروقی اعم از مادرزادی و یا اکتسابی بکار می برند حال آنکه بعضی از این ضایعات با گذشت زمان دچار فیبروز یا جمع شدگی می شوند در توصیف ضایعات عروقی که بطور اولیه استخوانها را مبتلا می سازد و ناهنجاریهای عروقی بافتهای نرم که با تغییراتی در بافتهای سخت مجاور همراه هستند نیز تا حدی سردرگمی وجود دارد.

اهمیت شناخت سندرم Ehlers Danlos بوسیله دندانپزشکان: گزارش یک مورد

فریدون جمالی

این سندرم یک اختلال ژنتیکی می باشد که با مجموعه علائمی که ناشی از اختلال در تشکیل بافت همبند و بخصوص بیوسنتز رشته کلاژن می باشد مشخص می گردد. در این بیماران Hyperelasticity و شکنندگی پوست و مخاط وجود دارد. خونریزیهای شدید از جراحات و خونریزیهای داخلی و همارتروز ممکن است وجود داشته باشد. زخمهایی که ایجاد می شود پس از بهبودی اسکار از خود بجای می گذارد. در رفتگیهای راجعه مفاصل بخصوص در مفصل زانو و گیجگافی فکی وجود دارد. دندانپزشکان در رابطه با درمانهای دندانپزشکی باید با علائم این سندرم آشنایی داشته و از عوارض آن با اطلاع باشند.

لیزر در دندانپزشکی ترمیمی

اسماعیل یاسینی

امروزه طیف استفاده از لیزر در پزشکی و دندانپزشکی بسیار گسترده است در رشته دندانپزشکی از لیزر برای جراحی نسوج نرم، استریل کردن کانالها (در روت کانال تراپی) و در دندانپزشکی ترمیمی از لیزر برای تهیه حفره، حذف پوسیدگیهای اولیه مهر و موم شیارها (در دندانپزشکی پیشگیری)، اچ کردن مینا و عاج، پلی مریزاسیون کامپازیت ها و رفع حساسیت دندانهای حساس استفاده می شود. استفاده از لیزرهای Co2 و Nd:YAG برای تهیه حفره بعلت ایجاد حرارت زیاد سبب ذغالی شدن و ترک در نواحی اطراف منطقه تابش لیزر می شود و همچنین بعلت حرارت بالای این نوع لیزرها صدمات پالپی اجتناب ناپذیر است، لذا امروزه با استفاده از لیزرهای Excimer بخصوص نوع ارگون فلوراید با طول موج 193 نانومتر توانسته اند مشکل استرس های حرارتی را برطرف کنند، ولی در عین حال استفاده از لیزر جهت کارهای دندانپزشکی بخصوص تهیه حفره احتیاج به کارهای تحقیقاتی و بررسی بیشتری نیاز دارد.

گزارش یک بیمار مبتلا به سندرم آلبرایت

فریده حقیقتی

سندرم Albright یافته نادری می باشد که معمولا در سالهای اولیه زندگی بصورت خمیده شدن و یا ضخامت زیاد استخوانهای دراز مشخص می شود، در دخترها اختلالات غدد آندوکرین و بخصوص بلوغ زودرس از علائم شایع می باشد، وجود پیگمانهای قهوه ای رنگ پوستی جز دیگر این سندرم را تشکیل می دهد. در بیماری که مورد بحث قرار می گیرد وجود پیگمانهای مشخص مخاطی به همراه پیگمانهای پوستی یافته ای جالب توجه، محسوب می گردد. این بیماری اتیولوژی و پاتوژنز معینی نداشته و از نظر هیستوپاتولوژی به اشکال گوناگون دیده می شود. بیماری در حقیقت عبارت است از جانشینی بافت استخوانی با نسج همبندی فیبروزه که درجات مختلفی از تحلیل و ترمیم استخوان نیز در ضایعه قابل تشخیص است.

روش های افزایش طول تاج کلینیکی ( Crown lengthening procedures)

علی اکبر خوشخونژاد

با پیشرفت علم دندانپزشکی و در پرتو تحقیقات و بررسیهای محققین، امروزه می توان دندانهایی که بعلت پوسیدگی، شکستگی زیر لثه ای و یا عدم گیر کافی جهت گذاشتن روکش و یا بعلت پرفوریشن خارجی پینهای ترمیمی، محکوم به فنا بودند را در دهان بیمار باقی نگه داشته و ترمیم نمود، برای آنکه بدون آسیب رساندن به پریودنشیوم بتوان دندانها را ترمیم نمود باید از ابعاد فیزیولوژیک پریودنشیم در ارتباط با دندانپزشکی ترمیمی آگاه باشیم و به لزوم حفظ Biologic Width که شامل اتصالات اپیتلیالی و بافت همبندی Supracrestal می باشد پی ببریم، توجه به پهنای بیولوژیک از اصول اولیه ترمیم دندانها می باشد، زیرا در غیر این صورت با بیماری پریودنتال مواجه خواهیم شد. در موقعیت یک رستوریشن عوامل متعددی نقش دارند که محل ختم مارجین یکی از مهمترین و حساسترین آنها است، تحقیقات زیادی بر روی اثر مارجین رستوریشن بر روی لثه بعمل آمده و با توجه به نتایج حاصله چنین می توان اظهار داشت که از نقطه نظر سلامت پریودنتال تا حد امکان باید مارجین رستوریشن بصورت Supragingival ختم گردد، لیکن زمانی که بعلل مختلف مجبور به ختم رستوریشن در زیر Ginginal Crest می باشیم، باید اولا سالکوس لثه سالم بوده و ثانیا نبایستی به پهنای بیولوژیک تهاجم نماییم، میزان Biologic Width یک تا دو میلیمتر گزارش شده، در ضمن 1 تا 2 میلیمتر نیز نسج سالم دندان باید کرونالی تر از اتصالات اپیتلیالی قرار گیرد، لذا فاصله حد سالم دندان و یا اپیکالی ترین امتداد رستوریشن با Alveolar Crest باید حدود 4-3 میلیمتر باشد، بدین منظور از Crown Lengthening یا افزایش طول تاج کلینیکی برای نمایان ساختن ساختمان سالم دندان در حفره دهان استفاده می نماییم، اصولا به دو علت طول تاج کلینیکی را افزایش می دهیم: افزایش طول تاج کلینیکی به چند طریق صورت می گیرد: 1) به دلایل ترمیمی (مانند وجود پوسیدگی یا شکستگی زیر لثه و ...)، 2) به دلایل زیبایی (مانند حل مشکل Gummy Smile و ...) 1- Surgical Procedure و 2- Orthodontic Procedure روش جراحی خود شامل Gingivectomy و Flap Procedure می باشد. روش ارتدنسی عبارت است از کاربرد Force-Eruption یا Orthodontic Extrusion که همان حرکت عمودی کنترل شده دندان توسط ارتدنسی در جهت اکلوزال است، از این عمل جهت بیرون کشیدن Defect دندان از استخوان استفاده می گردد. با انجام عمل Crown Lengthening مسئله کشیدن دندان منتفی شده و از طرفی مشکل تراش و آماده سازی دندانهای مجاور برای قرار دادن پروتز ثابت نیز از میان خواهد رفت و به دلیل باقی ماندن ریشه، استخوان آلوئول نیز محافظت می شود، شکل ظاهری و حفظ بهداشت یک کراون تنها بهتر از یک پروتز پارسیل ثابت خواهد بود، بنابراین نتایج بیولوژیکی و زیبایی هر دو رضایت بخش تر می باشند.

گزارش یک مورد اسکواموس سل کارسینوما در یک زن جوان با سابقه آنمی فانکونی (Fanconi's anemia)

زهرا تهیدست اکراد

این سندرم اولین بار توسط G.Fanconi در سال 1927 توصیف شد سندرم فانکونی با آنمی آپلاستیک مادرزادی یک حالت ارثی است که Pancytopenia خون محیطی و هیپوپلازی مغز استخوان غالبا با ناهنجاری های متعدد سوماتیک مادرزادی همراه است که عبارت است از قد و قامت کوچک، میکروسفالی، آنومالیهای اسکلتالی (فقدان یا هیپوپلازی رادیوس یا شصت یا هر دو) هیپرپیگمانتاسیون قهوه ای پوست و تعدادی از اختلالات بینایی، شنوایی، کلیوی، ژنتیالی یا سیستم عصبی مرکزی می باشد. این سندرم به شکل اتوزمال مغلوب به ارث می رسد. این متوسط تظاهر بیماری بین 4 تا 7 سالگی در اولین دهه زندگی است و افراد مذکر را در دو مرتبه بیش از افراد مونث تحت تاثیر قرار می دهد Pancytopenia پیشرفته معمولا مسئول مرگ این بیماران می باشد و میزان متوسط عمر این افراد از زمان تشخیص معمولا 5 سال است.

کیست پری آپیکال و ارتباط آن با سیستم ایمنی بدن

علویه وحید

یکی از شایعترین پیامدهای التهاب پالپ گرانولوم پری اپیکال می باشد. وجود سلولهای ایمنی در این ضایعات نشان دهنده هر دو ایمنی هومورال و سلولار در ناحیه است. حضور آنتی ژنهای مختلف در کانال دندان باعث ساخته شدن آنتی بادیهای مختلف و واکنشهای ایمونولوژیک می گردد. چندین تئوری برای تشکیل کیست پری اپیکال پیشنهاد شده که معتبرترین آن بر پایه ایمونولوژی استوار است و نهایتا تخریب آن را نیز به واسطه واکنشهای ایمونولوژیک می دانند.

بررسی قطر مزیودیستال تاج دندان های دائمی

حسین روانمهر

هدف از این بررسی بدست آوردن قطر مزیودیستال دندانهای دائمی و بررسی چگونگی تناسب آنها در ایران می باشد. در این تحقیق کلا 850 قالب گچی و یا جمعا 16590 دندان دقیقا توسط یک کولیس دیژیتال با دقت 0.01 میلیمتر اندازه گیری گردیده است. نتایج کار یعنی اندازه های دندانهای دائمی در جدول شماره 1 نشان داده شده است. جدول شماره (4) جهت نشان دادن اندازه میزان قرینگی دندانهای سمت راست و چپ فک بالا و فک پایین تهیه شده است. اندازه های بدست آمده در جدول 1 با اندازه های آقای Gran (جدول 2) مقایسه گردید که نتایج آن را در جدول (3) و شرح آنرا در قسمت بحث و نتیجه می توانید ملاحظه نمایید. آنالیز Bolton مورد بررسی قرار گرفت و نسبتهای بدست آمده نزدیک به نسبتهای آقای Bolton می باشد. به این نتیجه گیری رسیدیم که بهتر است از اندازه های بدست آمده در جامعه خودمان برای مطالعه و تحقیق استفاده نماییم. لیکن از آنجایی که تفاوت زیادی با سایر اندازه های دیگر محققین خصوصا در مورد دندانهایی که در جلو مولرهای اول قرار دارند وجود ندارد بنابراین اگر از آنها در طرح درمان استفاده شود اشکالی در معالجه بوجود نمی آورد. در خاتمه لازم می دانم از همکاری جناب آقای دکتر محمد استاد دانشکده بهداشت کمال تشکر را بنمایم.