مجله دندانپزشکی

بازسازی پروتزی در یک بیمار با میکروستومیا (گزارش مورد)‌

شیما صفائیان

ساخت پروتز در بیمار مبتلا به میکروستومیا همواره دارای مشکلاتی بوده است. میکروستومیا به عنوان کوچکی غیر طبیعی مدخل دهان شناخته می شود. به علت محدودیت باز نمودن دهان در این بیماران تمامی مراحل کلینیکی از انتخاب تری پیش ساخته جهت قالب گیری اولیه تا طراحی پروتز نهایی با مشکلاتی همراه است. در این مطالعه روشی جهت قالب گیری از بیمارانی که به دلیل محدودیت باز شدن دهان امکان استفاده از تری قالب گیری یکپارچه وجود ندارد، شرح داده شد.

بررسی فرسودگی شغلی در دندانپزشکان شهر بیرجند

طیبه خزاعی

زمینه و هدف: فرسودگی شغلی سندرمی روانشناختی است که در اثر تنش های مداوم با عوارضی چون غیبت، تضاد و تغییر شغل و غیره مشاهده می شود. علیرغم بهبود شرایط کاری، دندانپزشکان از آن رنج می برند. هدف این مطالعه تعیین فرسودگی شغلی دندانپزشکان بیرجند و ارائه راهکار بود.
روش بررسی: مطالعه توصیفی- تحلیلی با روش سرشماری است، 38 دندانپزشک باپرسشنامه مازلاک بررسی شدند. مقایسه میانگین ها با آزمون مجذور کای دو و بین گروه ها با آزمون توکی با نرم افزار SPSS و درسطح معنی داری 05/0P≤ انجام شد.
یافته ها: 4/68% مرد و 6/31% زن با میانگین سنی 6/7±9/37 سال و سابقه کار 3/7±5/12 سال، 8/15% مجرد و 2/84% متأهل بودند. 1/21% خستگی عاطفی متوسط، 6/81% مسخ شخصیت شدید و 100% احساس عدم موفقیت فردی شدید داشتند. ارتباط ابعاد فرسودگی شغلی باجنس، ورزش، تأهل و ساعات کار روزانه معنی دار نبود (05/0P>).
نتیجه گیری: حمایت و ارائه برنامه های آموزشی و تنوع کاری برای بهبود محیط کار دندانپزشکان ضروری است. پیشنهاد می شود مطالعات آینده با نمونه بیشتر انجام و تأثیر عوامل مشخص شود.

تأثیر فرآیند بازیافت بر میزان آزاد سازی یون‌های فلزی از براکت‌های ارتودنسی در زمان‌های مختلف

مهسا شریعتی

زمینه و هدف: با توجه به کاربرد براکت های بازیافت شده در درمان های ارتودنسی و احتمال بالاتر بودن میزان آزاد سازی یون های فلزی در این نوع براکت ها و عوارض شناخته شده حاصل ازآن؛ این مطالعه به منظور بررسی تأثیر فرآیند بازیافت بر میزان یون های فلزی آزاد شده از براکت های ارتودنسی انجام گرفت.
روش بررسی: این تحقیق به روش تجربی و بر روی 80 براکت از نوع Discovery باند مستقیم ساخت شرکت Dentarum آلمان انجام گرفت. تمام نمونه ها به 2 گروه 40 تایی شامل 40 براکت نو (20 عدد برای یک هفته و 20 عدد برای 6 ماه) و 40 براکت بازیافتی (20 عدد برای یک هفته و 20 عدد برای
6 ماه) تقسیم شدند، سپس تعداد 20 عدد براکت از هر گروه به مدت یک هفته و شش ماه در بزاق مصنوعی ساخته شده، حاوی یک میکرون NaNHNO3 بافری با 7=pH درون تیوپ های پلی پروپیلن، در انکوباتور با دمایْ37 درجه سانتی گراد نگهداری شدند. ابتدا بعد از گذشت یک هفته، نیم میلی لیتر از محلول تیوپ های حاوی 20 براکت نو و 20 براکت بازیافتی (گروه های یک هفته ای) خارج و پنج مرتبه توسط دستگاه اسپکتروفتومتری؛ میزان عناصر نیکل، کروم وکبالت آنها بر حسب واحد ppb، اندازه گیری شد و سپس همین کاردر مورد 40 براکت نو و بازیافتی بعدی (گروه های 6 ماهه) بعد از گذشت 6 ماه انجام شد. در انتها داده های بدست آمده توسط دو آزمون Two way ANOVA مورد قضاوت آماری قرار گرفت.
یافته ها: آنالیز داده ها بعد از گذشت یک هفته ، میزان یون های فلزی آزاد شده نیکل، کروم و کبـــالت را به ترتیب در بــراکت های نو و بازیافـــت شده برابر با 65/0، 40/1 و 75/0 ppb (Part per billion) و 142، 61/2، 43/1 ppb نشان داد، که اختلاف بین دو گروه نو و بازیافتی در مورد هر سه یون فلزی از نظر آماری معنی دار بود (001/0P<). بعد از 6 ماه، میزان یون های فلزی آزاد شده نیکل، کروم و کبالت به ترتیب در براکت های نو و بازیافت شده 1200، 4/3، 4/2 ppb و2330، 9/6، 8/10 ppb بود که اختلاف معنی داری بین دو گروه وجود داشت (001/0P<).
نتیجه گیری: استفاده از براکت های بازیافت شده در درمان های طولانی مدت ارتودنسی باعث افزایش آزادسازی یون های فلزی و (به خصوص نیکل) می شود. استفاده از این براکت ها در درمان های طولانی مدت ارتودنسی پیشنهاد نمی شود.

بررسی اثر آلودگی با بزاق بر روی استحکام باند برشی دو نوع گلاس آینومر به عاج دندان‌‌های شیری

زهرا بحرالعلومی

زمینه و هدف: استفاده از سمان های گلاس آینومر در دندانپزشکی کودکان در حال افزایش است و اطلاعات محدودی در مورد اثر آلودگی با بزاق بر روی استحکام باند گلاس آینومر به عاج دندان های شیری وجود دارد. هدف از این مطالعه بررسی اثر آلودگی با بزاق بر روی استحکام باند برشی 2 نوع گلاس آینومر (معمولی و نوری) به عاج مولر های شیری بود.
روش بررسی: در این مطالعه 36 دندان مولر شیری انسانی مورد استفاده قرار گرفت. نمونه ها بر حسب نوع ماده به 2 گروه اصلی و هر گروه به 3 زیر گروه تقسیم شدند، گروه 1: عاج غیر آلوده، گروه 2: عاج به بزاق آلوده شده، گروه 3: عاج به بزاق آلوده شده، شسته و خشک شده در زیر گروه 1 و 2 و 3 نمونه ها به گلاس آینومر معمولی و در زیر گروه 4 و 5 و 6 به گلاس آینومر نوری باند شدند. سپس استحکام باند برشی نمونه های فوق، توسط دستگاه اینسترون با سرعت 1 میلی متر در دقیقه اندازه گیری شد. از آنالیز های آماری ANOVA و Tukey جهت تحلیل و تجزیه داده ها استفاده شد.
یافته ها: نتایج آزمون آماری نشان داد که بین دو گروه 4 و 5 تفاوت معنی داری وجود دارد (05/0=P)، اما تفاوت آماری معنی داری بین گروه 1 و 2 (16/0=P)،
1 و 3 (93/0=P) و همچنین گروه 4 و 6 (98/0=P) وجود نداشت.
نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد که آلودگی با بزاق می تواند بر روی استحکام باند برشی گلاس آینومر نوری در عاج مولر های شیری اثر گذاشته و آن را کاهش دهد.

ارزیابی قدرت باند برشی براکتهای فلزی به مینا پس از کاربرد پرایمر روی بیس براکت:یک مطالعه آزمایشگاهی

زهره هدایتی

زمینه و هدف: این مطالعه با هدف ارزیابی تأثیر کاربرد دو نوع پرایمر روی بیس براکت، بر قدرت باند برشی (SBS) و نحوه شکست باند انجام گرفت.

روش بررسی: در این مطالعه 75 دندان کشیده شده پرمولر انسان به سه گروه مساوی تقسیم شدند؛ گروه 1 (کنترل): در این گروه براکت ها پس از آماده سازی سطح مینا به روش معمول (اسید اچ + پرایمر) توسط کامپوزیت لایت کیور Transbond XT باند شدند. گروه 2 (TX) : در این گروه نیز براکت ها شبیه گروه 1 به سطح مینا باند شدند، تنها با این تفاوت که قبل از قرار دادن کامپوزیت، یک لایه پرایمر Transbond XT بر روی بیس براکت زده شد. گروه 3 (PL) : در این گروه نیز قبل از قرار دادن کامپوزیت یک لایه پرایمر Transbond Plus روی بیس براکت زده شد. بعد از 24 ساعت آزمون قدرت باند برشی با سرعت کراس هد 5/0 میلی متر بر دقیقه انجام گرفت. در ادامه به کمک استریو میکروسکوپ مقادیر (Adhesive remnant index) ARI و شاخص شکست کوهزیو محاسبه شد. نتایج قدرت باند برشی، توسط آزمون های ANOVA و دانکن آنالیز گردید. نتایج ARI و شاخص شکست کوهزیو نیز، توسط آزمون های کراسکال والیس و من ویتنی بررسی شد.

یافته ها: قدرت باند برشی بین سه گروه از نظر آماری اختلاف معنی داری را نشان داد (001/0 P< ). بیشترین قدرت باند مربوط به گروه TX و کمترین مربوط به گروه PL بود. دو گروه کنترل و TX از نظر ARI تفاوت آماری معنی داری نداشتند (199/0 P= ). این دو گروه از نظر شاخص شکست کوهزیو نیز اختلاف معنی داری نداشتند (093/0 P= ). گروه های کنترل و TX هر دو از نظر ARI و شاخص شکست کوهزیو دارای تفاوت معنی دار با گروه PL بودند (در تما می مقایسه ها 001/0 P< بود).

نتیجه گیری: کاربرد پرایمر Transbond XT روی بیس براکت بر قدرت و نحوه شکست باند مؤثر بوده و سبب استحکام بیشتر باند شده است، در حالیکه کاربرد پرایمر Transbond Plus از استحکام باند کاسته است.

مقایسه اندازه‌گیری‌های به دست آمده ‌از آنالیز مک نامارا با معادل‌های پیشنهادی روی بافت نرم

فرامرز مجتهدزاده

زمینه و هدف: مطالعات جمعیت شناختی کنونی در ارتودنسی از شاخص هایی استفاده می کنند که قادر به ارزیابی روابط فکی زیرین نمی باشند. منابع حاکی از تلاش هایی است که به گونه ای نه چندان موفق اقدام به پیش بینی روابط فکی از روی بافت نرم نموده اند. هدف از این مطالعه مقایسه اندازه گیری های قدامی خلفی روی بافت نرم و سخت با الهام از آنالیز مک نامارا بود.

روش بررسی: سفالوگرام 36 بیمار که جهت درمان ارتودنسی پذیرش شده بودند، تریس شده و متغیر های طول مؤثر ماگزیلا (Co-A) و مندیبل
(Co-Gn) مطابق با آنالیز مک نامارا اندازه گیری و اختلاف این دو نیز محاسبه شد. همچنین به کمک خط کش مخصوص اندازه های آنتروپومتریک مجرای خارجی گوش تا زیر بینی (Ext-Sn) و مجرای خارجی تا پوگونیون بافت نرم (Ext ´ -Pog) توسط دو عملگر هر کدام دو مرتبه اندازه گیری شد. اختلاف میان این دو اندازه گیری نیز محاسبه شد . داده های به دست آمده جهت بررسی همبستگی اندازه گیری های یک عملگر (Intra-rater) و همچنین همبستگی بین اندازه گیری های دو عملگر (Inter-rater) تحت آنالیز آماری و محاسبه شاخص آماری Intra-class Correlation Coefficient قرار گرفتند.

یافته ها: پایایی اندازه گیری بافت نرم توسط خط کش، چه درون عملگر ( 05/0 P< ، 91/0-87/0 ICC= ، برای کلیه متغیر ها) و بین عملگر (05/0 P< ، 94/0-90/0 ICC= ، برای کلیه متغیر ها) بسیار بالا بود. ضریب همبستگی میان طول بافت سخت و نرم ماگزیلا 89/0، مندیبل 87/0 و اختلاف این دو 82/0 به دست آمد (01/0 P< ) .

نتیجه گیری: با انجام اصلاحاتی در ابزار اندازه گیری می توان از اندازه گیری های روی بافت نرم برای تخمین اندازه های طول مؤثر ماگزیلا و مندیبل مطابق با آنالیز مک نامارا با اعتماد قابل قبولی استفاده نمود.

تأثیر ماکرو دیزاین ایمپلنت بر میزان و پخش استرس در اطراف سه نوع فیکسچر به روش فتوالاستیک

غلامرضا اصفهانی زاده

زمینه و هدف: با توجه به تعداد زیاد شکست درمان های ایمپلنت به دلیل وجود استرس های بالا در اطراف آنها و در ناحیه تماس استخوان و ایمپلنت، این تحقیق با هدف مقایسه تأثیر 3 ماکرو دیزاین مختلف ایمپلنت بر میزان و نحوه پخش استرس ها در اطراف آنها انجام گرفت.

روش بررسی: در این تحقیق که به روش تجربی در شرایط آزمایشگاهی انجام شد، 3 ایمپلنت مختلف (mm 4×5/10) Biohorizon، (mm 10×4) Iler، (mm 10×1/4) Swiss Plus، با استفاده از روش فتوالاستیک مطالعه شدند. مدل های فتوالاستیک که ایمپلنت در آن قرار داده شد در ابعاد 10×50×50 میلی متر ساخته شد، سپس از هرکدام به روش Open tray قالبگیری به عمل آمد. روکش های هر مدل تهیه و سمان شدند. هرکدام از مدل ها در دستگاه پلاریسکوپ تحت نیرو های عمودی و طرفی N 100 و N150 قرار گرفتند و عکس های تهیه شده با استفاده از جدول Isochromatic Fringe Characteristcs بررسی شدند.

یافته ها: تحت نیرو های عمودی N 100 و N 150 در نواحی سرویکال برای هرکدام از ایمپلنت های Biohorizon، Iler، Swiss Plus اعداد مربوط به حلقه ها به ترتیب N (35/2 و 60/3)، N (50/2 و 10/3)، N (39/1 و 35/2) و در نواحی اپیکال N (63/1 و 35/2)، N (82/1 و 35/2) و N (50/2 و 10/3) بود. همچنین تحت نیرو های طرفی N 100 و N 150 اعداد در نواحی سرویکال به ترتیب (00/4 و 00/5)، (82/1 و 00/5) و (20/5 و 00/6) و در نواحی اپیکال
N (39/1 و 00/2) ، N (00/4 و 35/2) و N (35/2 و 00/3) بودند.

نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه نتیجه گیری می شود که تحت نیرو های عمودی کمترین میزان استرس ها در ناحیه سرویکال مربوط به ایمپلنت Swiss Plus و در ناحیه اپیکال مربوط به ایمپلنت Biohorizon بود. ایمپلنت Iler تحت نیرو های طرفی در نواحی سرویکال کمترین میزان استرس را نشان داد و در نواحی اپیکال ایمپلنت Biohorizon کمترین میزان استرس را نشان داد.

ایزولاسیون و شناسایی سلول‌های بنیادی مزانشیمی مشتق از بافت پالپ و فولیکول دندان مولر سوم انسان

سمانه مجرد

زمینه و هدف: در دهه گذشته مطالعات متعددی جداسازی جمعیت سلول بنیادی را از منابع مختلف دندانی گزارش کرده اند، در حالیکه هنوز ماهیت مزانشیمی آنها مورد بحث است. هدف از مطالعه حاضر، جداسازی سلول بنیادی از پالپ و فولیکول دندان بالغ انسان و تعیین ماهیت مزانشیمی آنها قبل از تمایز بر اساس معیارهایISCT (انجمن بین المللی سلول درمانی) بود.

روش بررسی: در این مطالعه تجربی، از دندان مولر سوم افراد بالغ 25- 18 سال که به دلایل پروفیلاکتیک یا ارتودونسی کشیده شدند، استفاده شد. دندان و فولیکول دندانی پس از کشیده شدن در دمای 4 درجه سانتیگراد در محیط RPMI 1640 حاوی آنتی بیوتیک نگهداری می شدند. پالپ و فولیکول دندان در شرایط کاملاً استریل تهیه و پس از لیز با mg/ml 4 محلول کلاژناز تیپ I و دیسپاز با نسبت 1:1، سلول ها در محیط MEM-α کشت داده شدند. سلول ها در پاساژ سوم با روش فلوسایتومتری از نظر بیان آنتی ژن سطحی CD34، CD45، CD73، CD90،CD105 ارزیابی شدند.

یافته ها: مشاهده شد که بافت پالپ و فولیکول دندان به شکل واحدهای کلونی که غالباً حاوی جمعیتی از سلول های شبه فیبروبلاست بود، رشد کردند. نتایج آنالیز فلوسایتومتری به دست آمده از نمونه ها با درجه بالایی نسبت به مارکر های سلول بنیادی مزانشیمی CD73، CD90 و CD105 واکنش مثبت و نسبت به مارکر های CD34 و CD45 که از مارکر های هماتوپویتیک هستند، واکنش منفی نشان دادند.

نتیجه گیری: در این مطالعه نشان داده شد که سلول های بنیادی تخلیص شده از پالپ و فولیکول دندان مولر سوم قبل از تمایز ماهیت سلول بنیادی مزانشیمی را دارند و لذا به عنوان یک منبع با دسترسی آسان جهت تحقیقات کاربردی مرتبط با سلول بنیادی و مهندسی بافت می باشند.