مجله دندانپزشکی

بررسی میزان شیوع کانال مزیوباکال دوم (MB2) شناسایی ‌نشده در دندان‌های مولر اول ماگزیلا درمان‌ شده با استفاده از توموگرافی با پرتو مخروطی (CBCT) در مراجعه‌ کنندگان به دانشکده دندانپزشکی بروجرد (۱۳۹7–۱۳۹4)

هیوا ابراهیمی

زمینه و هدف: شناسایی کانال مزیوباکال دوم (MB2) در دندان های مولر اول ماگزیلا از چالش های مهم در درمان اندودنتیک محسوب می شود. این مطالعه با هدف بررسی میزان شیوع کانال های MB2 شناسایی نشده(Missed MB2)
با استفاده از توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی (CBCT) انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع گذشته نگر بود که بر روی تصاویر CBCT مربوط به سال های
۱۳۹۴ تا ۱۳۹۷ انجام گرفت. تصاویر از بیماران مراجعه کننده به بخش رادیولوژی دانشکده دندانپزشکی بروجرد که دندان مولر اول ماگزیلای درمان شده داشتند، انتخاب شد. معیارهای ورود شامل کیفیت مناسب تصویر و وجود درمان ریشه بود و معیارهای خروج شامل تصاویر ناقص و دندان های فاقد درمان کامل بودند. تحلیل تصاویر توسط متخصص رادیولوژی دهان انجام شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول آماری با در نظر گرفتن سطح اطمینان و توان مطالعه محاسبه شد. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون همبستگی اسپیرمن در نرم افزار SPSS نسخه ۱۸ انجام شد و سطح معنی داری
کمتر از ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد.
یافته ها: از میان ۹۰ بیمار بررسی شده، ۵۹ مورد (5/65 درصد) دارای کانال MB2 بودند که از این تعداد، ۵۶ مورد
(2/62 درصد) شناسایی نشده باقی مانده بودند. شیوع کانال MB2 در مردان به طور معنی داری بیشتر از زنان بود
(01/0P<). هیچ ارتباط آماری معنی داری میان وجود رادیولوسنسی پری اپیکال و کانال MB2 گزارش نشد. در اغلب موارد، شکل اوریفیس MB2 به صورت مجزا بود.
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که شیوع بالایی از کانال های MB2 در طی درمان اولیه شناسایی نمی شوند. استفاده از CBCT می تواند نقش مؤثری در تشخیص این کانال ها و افزایش موفقیت درمان اندودنتیک داشته باشد.
در نظر گرفتن ویژگی های فردی مانند جنسیت می تواند به تشخیص دقیق تر کمک کند.

رخداد آملوبلاستوما در آقای مسن در مکانی غیر معمول: یک گزارش مورد

کیمیا مشایخ

رویکرد درمانی چندتخصصی در مواجهه با این نوع تومورها تأکید دارد. مدیریت این تومورها را دشوارتر میسازد. گزارش حاضر بر اهمیت تشخیص زود هنگام، بررسی دقیق بافت شناسی و لزوم لازم، تشخیص آملوبلاستوما تأیید شد. پیچیدگی آناتومیکی فک بالا، مجاورت با ساختارهای حیاتی و محدودیتهای جراحی، کام میانی مراجعه کرده بود. یافتههای بالینی، رادیولوژیک و هیستوپاتولوژیک مورد بررسی قرار گرفت و پس از ارزیابیهای نادر از آملوبلاستوما در ماگزیلای یک بیمار مرد ٦٤ ساله میپردازد که با تورم بدون درد و گسترش قابل توجه ضایعه تا بروز آن در ماگزیلا نادرتر بوده و با چالشهای تشخیصی و درمانی بیشتری همراه است. این گزارش به معرفی یک مورد رفتار موضعا تهاجمی داشته و تمایل بالایی به عود دارد. در حالیکه این تومور عمدتًا در ناحیه خلفی مندیبل دیده میشود، آملوبلاستوما یکی از شایعترین تومورهای خوشخیم منشأ گرفته از بافتهای ادنتوژنیک است که علیرغم خوشخیم بودن،

آگاهی، عملکرد و رفتار‌های مرتبط با سلامت دهان در داروسازان و پرسنل داروخانه‌های شهر اصفهان

هاجر شکرچی زاده

مینه و هدف: داروخانه ها می توانند به عنوان مکانی مناسب برای ارائه مراقبت های سلامت دهان از جمله خدمات پیشگیری، تشخیص زود هنگام و ارجاع عمل کنند. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی آگاهی، عملکرد و رفتارهای مرتبط با سلامت دهان و نیز خودارزیابی سلامت دهان در داروسازان و پرسنل داروخانه های شهر اصفهان انجام شد.
روش بررسی: مطالعه مقطعی حاضر در سال 1403 و با روش نمونه گیری تصادفی در سطح داروخانه های شهر اصفهان انجام شد. در مجموع، 176 داروساز و پرسنل داروخانه به صورت حضوری به پرسشنامه های خوداظهار استاندارد در زمینه آگاهی، عملکرد و رفتارهای مرتبط با سلامت دهان و نیز خودارزیابی سلامت دهان پاسخ دادند. جهت آنالیز داده ها از آزمون های کای دو، من ویتنی، ضریب همبستگی اسپیرمن با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ استفاده شد.
سطح معنی داری کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.
یافته ها: در مجموع آگاهی در زمینه سلامت دهان در 34 نفر (3/19 درصد) ضعیف، در 89 نفر (6/50 درصد) متوسط و در 53 نفر (1/30 درصد) خوب بود. نمره آگاهی داروسازان به طور معنی داری بیشتر از سایر پرسنل بود (002/0=P). بیشترین مورد ارائه شده به مراجعه کنندگان از سوی کل شرکت کنندگان دادن داروی مسکن برای رفع درد (9/61 درصد) بوده است، حال آنکه ارائه اطلاعات در مورد رعایت بهداشت دهان (9/36 درصد) و ارجاع به دندانپزشک (9/40درصد) توسط کمتر از نیمی از شرکت کنندگان گزارش شده است. رفتارهای مربوط به سلامت دهان شامل حداقل دو بار در روز مسواک زدن (4/80 درصد)، استفاده مرتب از خمیردندان حاوی فلوراید (2/97 درصد)، مراجعه به دندانپزشک طی سال گذشته
(1/55 درصد) و عدم مصرف سیگار (0/67 درصد) در بیشتر افراد شرکت کننده در سطح مطلوب بوده است، ولیاستفاده از نخ دندان (6/50 درصد) و ریزه خواری تنقلات شیرین (3/65 درصد) در بیشتر افراد در سطح نامطلوب مشاهده شد.
نتیجه گیری: با توجه به میزان متوسط آگاهی در زمینه سلامت دهان و برخی رفتارهای نامطلوب مانند استفاده ناکافیاز نخ دندان و مصرف زیاد تنقلات شیرین، اجرای برنامه های آموزشی برای ارتقای دانش و اصلاح رفتارهای مرتبط با سلامت دهان در این گروه توصیه می شود.

بررسی نسبت بولتون قدامی و کلی در افراد با روابط مختلف اسکلتی در بعد عمودی در جمعیتی از شمال ایران

رضا فرجی

زمینه و هدف: نسبت های بولتون، به عنوان شاخص های مهمی در تعیین تناسب دندانی بین فک بالا و پایین، نقش مؤثریدر دستیابی به اکلوژن ایده آل و نتایج موفق ارتودنسی دارند. با توجه به تفاوت های فردی در الگوی رشد صورت و احتمالتأثیر آن بر این نسبت ها، هدف از مطالعه حاضر بررسی رابطه بین نسبت های بولتون با الگوهای اسکلتی عمودی درجمعیتی از شمال ایران و نیز بررسی تأثیر جنسیت بر این نسبت ها بود.
روش بررسی: در این مطالعه مشاهده ای- تحلیلی، 173 بیمار کلاس I مراجعه کننده برای درمان ارتودنسی (121 دختر و52 پسر) با میانگین سنی 51/4 ± 02/16 سال مورد بررسی قرار گرفتند. نمونه ها بر اساس الگوی عمودی صورت و با کمک شاخص Jarabak به سه گروه short face (52 نفر)، normal face (67 نفر) و long face (54 نفر) تقسیم شد. نسبت های بولتون قدامی و کلی و همچنین میزان اوربایت که از روی کست ها اندازه گیری و ثبت گردید. داده ها باکمک آزمون های آماری مجذور کای، آنالیز واریانس، تی تست و ضریب همبستگی پیرسون نرم افزار SPSS نسخه 26 در سطح معنی داری 05/0 تحلیل گردیدند.
یافته ها: بین نسبت های بولتون قدامی و کلی بین افراد بر اساس روابط فکی در بعد عمودی (به ترتیب 062/0=P و36/0=P) و بر اساس جنسیت افراد (به ترتیب 42/0P= و 53/0=P) اختلاف آماری معنی داری مشاهده نشد. در مقابل،میانگین اوربایت بین گروه ها اختلاف معنی داری نشان داد (001/0>P). مقایسه نسبت های بولتون قدامی (88/3 ±۱۶/۷۹%) و کلی
(89/6 ± ۰۹/%90) با مقادیر استاندارد بولتون نیز نشان دهنده اختلاف آماری معنی دار بود (به ترتیب 001/0=P و 02/0=P).
نتیجه گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر الگوی رشد عمودی فک و جنسیت تأثیر معنی داری بر نسبت های بولتوننداشت. با این حال، تفاوت بین مقادیر نسبت ها در جمعیتی از شمال ایران با استانداردهای بولتون، تأکید بر استفادهاز شاخص های بومی در برنامه ریزی درمان ارتودنسی دارد.

ردیابی ویروس SARS-CoV-2 در آئروسل‌های بخش‌های بالینی و غیر بالینی یک کلینیک دندانپزشکی در دوره پس از همه ‌گیری

سیدحامد میرحسینی

زمینه و هدف: ویروس SARS-CoV-2 با قابلیت انتقال از طریق ذرات آئروسل، در محیط های بالینی از جمله کلینیک های دندانپزشکی چالش برانگیز است. استفاده از ابزارهای پرسرعت مانند هندپیس و اولتراسونیک موجب تولید آئروسل فراوان می شود که در صورت آلودگی می تواند به گسترش عفونت منجر گردد. این مطالعه با هدف بررسی حضور ویروس در بخش های بالینی و غیر بالینی کلینیک دندانپزشکی آن انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه مقطعی بر روی ۲۰ نمونه هوا از بخش های مختلف کلینیکی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی اراک صورت گرفت. نمونه ها با پمپ مجهز به فیلتر به مدت دو ساعت، با دبی ۵ لیتر در دقیقه و در ارتفاع
5/1 متری جمع آوری شدند. انتقال نمونه ها در شرایط زنجیره سرد انجام و RNA ویروس با کیت اختصاصی و روش
RT-PCRبررسی شد.

یافته ها: از ۲۰ نمونه جمع آوری شده، ۳ نمونه (۱۵%) از نظر وجود RNA ویروس مثبت بودند. دو مورد از بخش های بالینی (ترمیمی و پروتز ثابت) و یک مورد از بخش غیر بالینی (پری کلینیک).

نتیجه گیری: یافته های پژوهش حاضر حاکی از آن است که ویروس SARS-CoV-2 در بخشی از نمونه های هوای
جمع آوری شده از محیط های بالینی و غیر بالینی کلینیک دندانپزشکی قابل شناسایی بوده است. یافته های مطالعه حاضر
بر ضرورت رعایت دقیق پروتکل های کنترل عفونت در تمامی بخش های کلینیک، اعم از بالینی و غیر بالینی، تأکید می کند.

بررسی فراوانی پونتیکولوس پوستیکوس در مال اکلوژن‌های مختلف اسکلتال در جمعیتی از شمال ایران

رضا فرجی

زمینه و هدف: پونتیکولوس پوستیکوس یک آنومالی استخوانی در مهره اطلس است که می تواند اهمیت بالینی
قابل توجهی، به خصوص در صورت نیاز به حرکات شدید سر در هنگام درمان، داشته باشد. هدف از مطالعه حاضر، بررسی فراوانی پونتیکولوس پوستیکوس در انواع مال اکلوژن های اسکلتال در بعد افقی، در جمعیتی از شمال ایران بود.

روش بررسی: در این مطالعه مشاهده ای- تحلیلی، تعداد 246 کلیشه لترال سفالومتری افراد بالای ۸ سال مراجعه کننده به دو مرکز رادیولوژی فک، دهان و صورت شهر بابل، شمال ایران، در سال 1400، فاقد هرگونه بیماریسیستمیک یا سندرومیک خاص، دفورمیتی های تکاملی، سابقه تروما و درمان های ارتودنسی پیشین که مهره اطلس در آن ها به خوبی قابل مشاهده بود، به روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه شد و مورد بررسی قرار گرفت. نوع کلاس اسکلتال
با استفاده از زاویه ANB و آنالیز Wits تعیین شد و حضور پونتیکولوس پوستیکوس بر اساس کلاس های مختلف اسکلتال، جنسیت و گروه های سنی بررسی گردید. داده ها با استفاده از آزمون مجذور کای در نرم افزار SPSS و با سطح معنی داری ۰۵/۰ تحلیل شدند.

یافته ها: از مجموع نمونه ها، در ۱۰۴ مورد (۳/۴۲%) پونتیکولوس پوستیکوس مشاهده شد که ۶۲ مورد (۲/۲5%) دارای نوع پارسیل و ۴۲ مورد (۱/۱۷%) دارای نوع کامل بودند. بر اساس نتایج، شیوع این آنومالی در مردان به طور معنی داری بیشتر از زنان بود (001/0>P). با این حال، ارتباط آماری معنی داری بین وجود پونتیکولوسپوستیکوس با کلاس های مختلف اسکلتال (222/0=P) و گروه های سنی (483/0=P) یافت نشد.

نتیجه گیری: یافته های مطالعه حاضر نشان می دهد که پونتیکولوس پوستیکوس یک آنومالی نسبتاً شایع است که در مردان شیوع بیشتری دارد، لذا پیشنهاد می شود در غربالگری آنومالی های جمجمه ای- گردنی توسط لترال سفالومتری
مد نظر قرار گیرد. با این حال، به نظر نمی رسد این آنومالی نتیجه ی کلسیفیکاسیون مرتبط با افزایش سن باشد یا بتوان از آن به عنوان شاخص پیش بینی کننده ای برای تعیین نوع کلاس اسکلتال استفاده کرد.

بررسی فراوانی تحلیل ریشه دندان‌های مجاور دندان کانین نهفته فک بالا در تصاویر توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی

رضا فرجی

ta charset="UTF-8" >

اطلاعات مقاله

زمینه و هدف: تحلیل ریشه دندان های مجاور دندان کانین نهفته پدیده ای با شیوع پایین، اما بالقوه آسیب زا است که می تواند منجر به از دست دادن دندان شود. تشخیص به موقع و استفاده از تصویربرداری دقیق نقش مهمی در پیشگیری از عوارض تحلیل ریشه دارد. هدف از مطالعه حاضر، بررسی فراوانی تحلیل ریشه دندان های مجاور دندان کانین نهفته فک بالا با استفاده از تصاویر توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی (CBCT) بود.

روش بررسی: در این مطالعه مشاهده ای- تحلیلی گذشته نگر، ۶۰ تصویر CBCT بیماران دارای دندان کانین نهفته
(15 مورد دو طرفه و 45 مورد یک طرفه) به روش نمونه گیری در دسترس از میان مراجعه کنندگان به کلینیک های تخصصی رادیولوژی فک، دهان و صورت شهر بابل، شمال ایران، در سال 1402 مورد بررسی قرار گرفت. متغیرهایی از جمله سن، جنسیت، موقعیت و جهت رویش دندان کانین، وجود تحلیل ریشه در دندان های مجاور، نوع دندان درگیر، شدت و ناحیه تحلیل مورد ارزیابی قرار گرفت. داده ها با استفاده از آزمون مجذور کای نرم افزار SPSS در سطح معنی داری 05/0 انجام شد.

یافته ها: در کلیشه های CBCT مورد بررسی (7/66% مؤنث و 70% بالای ۱۸ سال)، 75 مورد نهفتگی (41 مورد در سمت راست و 34 مورد در سمت چپ) مشاهده شد. تحلیل ریشه در دندان های مجاور دندان کانین نهفته فک بالا تنها در ۷ نفر (7/%11) دیده شد. این تحلیل در تمامی موارد به صورت خفیف و در دندان لترال مشاهده شد. از لحاظ موقعیت عمودی، 7/%85 موارد در ناحیه میانی ریشه رخ داده بود. هیچ ارتباط معنی داری میان تحلیل ریشه با جنسیت، سن، موقعیت یا جهت رویش کانین یافت نشد (05/0

نتیجه گیری: باتوجه به احتمال بروز تحلیل ریشه در دندان های لترال مجاور به کانین نهفته و در ناحیه میانی ریشه، توصیه می شود جراحان فک و صورت و متخصصان ارتودنسی پیش از آغاز درمان، ارزیابی دقیق و اولیه ای از موقعیت دندان نیش و دندان های مجاور با استفاده از تصاویر CBCT انجام دهند تا از بروز عوارض احتمالی پیشگیری شود.

تأثیر کشیدن پرمولرهای اول بر نسبت‌های کلی و قدامی بولتون در بیماران مبتلا به بیرون ‌زدگی دندانی آلوئولی دو فک

رضا فرجی

زمینه و هدف: بیرون زدگی دندانی آلوئولی دو فک یکی از ناهنجاری های شایع ارتودنتیک است. کشیدن پرمولرهای اول یکی از روش های درمانی متداول در این بیماران محسوب می شود. از آنجایی که تأثیر این امر بر نسبت های بولتون همچنان نامشخص است، مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر کشیدن پرمولرهای اول بر نسبت های بولتون به دنبال درمان ارتودنسی بود.
روش بررسی: این مطالعه آزمایشگاهی بر روی مدل های فیزیکی بایگانی شده 34 بیمار کلاس I مبتلا به بیرون زدگی دندانی آلوئولی دو فک با عدم کفایت لبی بیش از ۴ میلی متر و لب های برجسته، موجود در بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی بابل در سال 1403 انجام شد. تمامی بیماران دارای مجموعه کامل دندان های 1 تا 6 در هر کوادرانت فکی بودند. پس از اسکن دیجیتالی مدل ها، نسبت های کلی و قدامی بولتون محاسبه گردید. سپس فرآیند کشیدن دیجیتالی پرمولرهای اول شبیه سازی شد. نسبت ها بار دیگر اندازه گیری و با مقادیر پیش از درمان با آزمون تی نرم افزار SPSS در سطح معنی داری 05/0 مقایسه شدند.
یافته ها: از 34 کست مورد مطالعه، 6/67 درصد متعلق به بیماران مؤنث بود. میانگین نسبت کلی بولتون به دنبال کشیدن پرمولرهای اول از 23/2±33/90 درصد به 39/2±72/87 درصد و نسبت قدامی از 96/2±19/78 درصد به 03/3±85/77 درصد کاهش یافت (001/0>P). همچنین در ۱۵ بیمار فضای باقی مانده پس از درمان مشاهده شد که عمدتاً در فک پایین بود.
نتیجه گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر، کشیدن پرمولرهای اول منجر به کاهش معنی دار نسبت های کلی و قدامی بولتون در بیماران مبتلا به بیرون زدگی دندانی آلوئولی دو فک شد. با این حال، احتمال باقی ماندن فضای اضافی به ویژه در فک پایین وجود دارد. توجه ارتودنتیست به این موارد در طرح درمان موفق و پایدار ضروری است.

مقایسه اثر سیستم‌‌های باندینگ مختلف بر استحکام باند ترمیم‌های کامپوزیتی بازسازی شده

سولماز چرمی

زمینه و هدف: ترمیم کامپوزیت های قدیمی به جای برداشت کامل آن ها، روشی محافظه کارانه در دندانپزشکی ترمیمی محسوب می شود. با این حال، ایجاد اتصال مؤثر بین رزین کامپوزیت قدیمی و جدید یکی از چالش های اصلی بالینی است. این مطالعه با هدف مقایسه استحکام باند برشی بین کامپوزیت قدیمی و جدید، با استفاده از سه سیستم باندینگ مختلف انجام شد.
روش بررسی: در این مطالعه آزمایشگاهی که در دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه انجام گرفت، 60 نمونه کامپوزیتی دیسکی شکل با ابعاد استاندارد تهیه و پس از انجام فرآیند aging مصنوعی (ذخیره در آب مقطر به مدت ۶ ماه)، سطح آن ها به صورت مکانیکی توسط فرز خشن شد. سپس نمونه ها به طور تصادفی در سه گروه تقسیم (n-20)و با استفاده از باندینگ های Etch & Rinse دو مرحله ای، Self-Etch یک مرحله ای و یونیورسال، لایه جدید کامپوزیت بر سطح نمونه ها افزوده شد. تمامی نمونه ها تحت سیکل حرارتی قرار گرفته و سپس استحکام باند برشی توسط دستگاه تست یونیورسال اندازه گیری شد. همچنین الگوی شکست نمونه ها در محل شکست توسط استریومیکروسکوپ بررسی و در سه دسته Adhesive، Cohesive و یا Mixed گزارش شد. داده ها با استفاده از آزمون های آماری آنالیز واریانس و مجذور کای نرم افزار SPSS در سطح معنی داری 05/0 مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: بین میانگین استحکام باند به دنبال بکارگیری سیستم های باندینگ Etch & Rinse دو مرحله ای (47/4 ± 22/15 مگاپاسکال)، Self-Etch یک مرحله ای (66/4 ± 05/14 مگاپاسکال) و یونیورسال (68/4 ± 44/13 مگاپاسکال) تفاوت آماری معنی داری دیده نشد (468/0=P). فراوانی الگوی شکست بین گروه ها اختلاف آماری معنی داری نشان نداد (453/0=P) و در تمامی گروه ها عمدتاً از نوع cohesive یا mixed بود و شکست adhesive مشاهده نشد.
نتیجه گیری: در شرایط آماده سازی سطح مشابه، هیچ یک از سه سیستم باندینگ مورد بررسی نسبت به دیگری برتری معنی داری در استحکام باند بین کامپوزیت قدیمی و جدید نشان نداد. به نظر می رسد انتخاب سیستم باندینگ در ترمیم های کامپوزیتی ثانویه می تواند بر اساس عوامل عملی همچون در دسترس بودن، سهولت استفاده و ترجیح دندانپزشک انجام گیرد.

بررسی شیوع اختلالات اسکلتی- عضلانی وابسته به کار در دندانپزشکان شهر بابل

میثم مرادی

زمینه و هدف: اختلالات اسکلتی- عضلانی (MSD) از مشکلات شایع شغلی در بین دندانپزشکان محسوب می شوند. با توجه به تأثیر این اختلالات بر سلامتی و عملکرد دندانپزشکان، مطالعه حاضر با هدف بررسی شیوع اختلالات اسکلتی- عضلانی در میان دندانپزشکان عمومی و متخصص شاغل در شهر بابل انجام گرفت.
روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، پرسشنامه استاندارد نوردیک مشتمل بر بخش های عمومی و اختصاصی، به صورت حضوری و پس از تماس تلفنی و اعلام تمایل به همکاری در مطالعه، بین دندانپزشکان شاغل شهر بابل بر اساس آمار اخذ شده از نظام پزشکی شهرستان، توزیع شد. این پرسشنامه حاوی سؤالاتی در خصوص احساس درد و ناراحتی در اندام های مختلف شامل گردن، شانه و پایین پشت می باشد. فراوانی شرکت کنندگان مبتلا به MSD براساس جنسیت، راست/چپ دست بودن، تخصص، ورزش کردن و فعالیت در یک رشته ورزشی خاص ارزیابی شد. همچنین میانیگن سن، وزن، قد، شاخص توده بدنی، میزان ساعت کاری هفتگی و سابقه کار دندانپزشکان با و بدون MSD مورد مقایسه قرار گرفت. داده ها با استفاده از آزمون های آماری تی در نمونه های مستقل، مجذور کای و تست دقیق فیشر نرم افزار SPSS در سطح معنی داری 05/0 تحلیل شدند.
یافته ها: از ۱۸۲ دندانپزشک مراجعه شده، ۱۷ نفر تمایلی به شرکت نداشتند و ۵ نفر واجد معیارهای خروج از مطالعه بودند، در نهایت ۱۶۰ نفر با میانگین سابقه کاری ۲۶/۹ ± ۶۵/۱۵ سال وارد مطالعه شدند که 100 نفر از ایشان (5/62%) مذکر. ۹۵ نفر (4/59%) دندانپزشک عمومی و ۶۵ نفر (6/40%) متخصص بودند. شیوع کلی MSD در این جمعیت 90% گزارش شد. بیشترین محل درد مربوط به ناحیه گردن (4/76%) و کمترین آن در ناحیه قوزک پا (3%) بود. تنها بین انجام فعالیت ورزشی منظم و کاهش بروز MSD ارتباط آماری معنی دار مشاهده شد (001/P<) و با سایر متغیرها همچون جنسیت، راست/چپ دست بودن، ورزش کردن، تخصص و رشته تخصصی ارتباط آماری معنی داری نداشت (05/0 نتیجه گیری: اختلالات اسکلتی- عضلانی در میان دندانپزشکان شهر بابل بسیار شایع است. با توجه به شیوع بالای این اختلالات، طراحی و اجرای دوره های آموزشی در زمینه ارگونومی و توصیه به فعالیت ورزشی هدفمند ضروری به نظر می رسد.

بررسی اثرات ضد ویروسی ترکیبات ستیل پیریدینیوم کلراید و کلوئید نانو نقره روی ویروس هرپس سیمپلکس نوع 1

الهه بیابانکی

زمینه و هدف: علی رغم وجود مستندات اثر ضد ویروسی مواد ستیل پیریدینیوم کلراید (CPC) و کلوئید نانو نقره (Ag) بر ویروس هرپس سیمپلکس نوع 1، تأثیر ترکیب این دو ماده از نظر احتمال اثر سینرژیسمی در غلظت های مختلف در این زمینه نامشخص است. هدف از این مطالعه بررسی اثر ضد ویروسی ترکیب غلظت های مختلف دو ماده ستیل پیریدینیوم کلراید و کلوئید نانو نقره بر روی ویروس هرپس سیمپلکس نوع 1 بود.
روش بررسی: در این مطالعه آزمایشگاهی که در سال 1400 در بخش ویروس شناسی مولکولی انستیتو پاستور ایران انجام شد، پس از تست سمیت سلولی غلظت های مختلف CPC و Ag، اثر ضد عفونی کنندگی غلظت های ایمن به صورت تکی و ترکیبی روی سلول های آلوده به ویروس هرپس نوع 1 مورد بررسی قرار گرفت. گروه های مورد مطالعه در تست های مورد بررسی عبارت بودند از گروه های 1 تا 6 شامل غلظت های 01/0 تا µg/ml 1000 Ag، گروه های 7 تا 12 شامل غلظت های 1/0 تا µg/ml 10000 CPC و گروه های ترکیبی µg/ml (G13) 10 µg/ml + CPC 10 Ag، µg/ml (G14) 1 µg/ml + CPC 10 Ag و µg/ml (G15) 10 µg/ml + CPC 1 Ag. بررسی نتایج با آزمون One-Way ANOVA و آزمون تعقیبی Games-Howell و Tukey HSD با سطح معنی داری 05/0 انجام شد.
یافته ها: بر اساس میانگین نتایج تست MTT و میزان زنده مانی سلول ها پس از مواجهه با ویروس هرپس نوع 1، بیشترین سلول زنده مربوط به گروه µg/ml 10 Ag و بعد از آن به ترتیب متعلق به گروه های µg/ml 10 CPC، µg/ml 10 µg/ml + CPC 10 Ag، µg/ml 10 µg/ml + CPC 1 Ag و µg/ml 1 µg/ml + CPC 10 Ag بود. از نظر غیر فعال سازی ویروس هرپس نوع 1 و اثر ضد ویروسی آن ها طبق نتایج به دست آمده تفاوت آماری معنی داری بین گروه های 1 با 3، 4، 5، 6، 10 (001/0>P) ، 2 با 3 (40/0P=)، 2 با 4 (041/0P=)،2 با 5 و 6 (035/0P=)،7 با 10، 11 و 12 (001/0>P)، 8 با 10، 11 و 12 (001/0>P) و 9 با 10، 11 و 12 (001/0>P) مشاهده شد. از میان گروه های ترکیبی بیشترین تأثیر ضد ویروسی و کمترین سمیت سلولی مربوط به µg/ml 10 µg/ml + CPC 10 Ag بود. همچنین کمترین اثر ضد ویروسی در گروه های ترکیبی در گروه µg/ml 1 µg/ml + CPC 10 Ag مشاهده شد.
نتیجه گیری: بیشترین سلول زنده مربوط به گروه µg/ml 10 Ag و سپس µg/ml 10 CPC بود و ترکیب دو ماده باعث کاهش اثر در این زمینه شد. اثر ضد ویروسی مواد به تنهایی نسبت به حالت ترکیبی بیشتر بود. از طرفی از بین گروه های ترکیبی بیشترین اثر ضد ویروسی و کمترین سمیت سلولی در ترکیب µg/ml 10 µg/ml + CPC 10 Ag مشاهده شد.

چشم انداز جدید دندانپزشکی: هوش مصنوعی و نقش آن در تشخیص بیماری‌های دندانی؛ یک مقاله مروری

منا فاضل قاضیانی

زمینه و هدف: به دلیل تسهیل فرآیند تشخیص و تصمیم گیری بالینی در دندانپزشکی با استفاده از هوش مصنوعی (AI) در سال های اخیر، استفاده از این ابزار در دندانپزشکی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بر همین اساس لازم است دندانپزشکان از مزایا و معایب هوش مصنوعی قبل از اجرای آن آگاه باشند. مطالعه حاضر با هدف بررسی جامع کاربردهای مختلف هوش مصنوعی در تشخیص بیماری های دندانی همراه با چالش ها و معایب آن انجام شد.
روش بررسی: برای این مقاله مروری، یک جستجوی کامل بر روی پایگاه های اطلاعاتی Pub-Med و Google Scholar انجام شد و مطالعات منتشر شده طی سال های اخیر و همچنین مطالعات منتشر شده 2024 با استفاده از کلید واژه های «هوش مصنوعی»، «دندانپزشکی»، «تشخیص» گردآوری شد. در نهایت مقالات مرتبط، با تمرکز بر هوش مصنوعی در دندانپزشکی و تشخیص بیماری های دندانی انتخاب و مورد ارزیابی قرار گرفت.
یافته ها: پیشرفت های هوش مصنوعی در تصویربرداری دندان، به ویژه از طریق یادگیری ماشینی (ML) و شبکه های عصبی مصنوعی (Artificial Neural Networks-ANN)، به طرز چشمگیری روش های تشخیص بیماری های دندانی را متحول کرده است. این فناوری ها با استفاده از الگوریتم هایی که به سیستم ها امکان یادگیری و واکنش به داده ها را می دهند، به دندانپزشکان کمک می کنند تا اطلاعات پیچیده را تحلیل کنند و نتایج دقیق تری به دست آورند. جدیدترین پیشرفت در این حوزه، یادگیری عمیق (DL) است که با استفاده از چندین لایه شبکه عصبی، قادر به پردازش داده های بدون برچسب و پیش بینی نتایج می باشد. این تکنیک ها در زمینه های مختلفی مانند تصویربرداری تشخیصی، پریودنتولوژی، تشخیص پوسیدگی دندان و غربالگری پوکی استخوان کاربرد دارند و به بهبود کیفیت خدمات دندانپزشکی کمک می کنند. علیرغم مزایای هوش مصنوعی در دندانپزشکی بالینی، سه چالش بحث برانگیز شامل سهولت استفاده، بازگشت مالی سرمایه و شواهد عملکرد یا به عبارتی قابل اعتماد بودن وجود دارد و باید مدیریت شوند.
نتیجه گیری: همانطور که نتایج به دست آمده نشان می دهد، مهم ترین مزیت هوش مصنوعی، تشخیص بیماری های دندان است. هوش مصنوعی با خودکارسازی وظایف روتین و بهبود مراقبت از بیماران، پتانسیل بالایی برای کاهش فشار بر سیستم های بهداشتی دارد. با این حال، این فناوری هرگز نمی تواند جایگزین تخصص انسانی شود و باید بر اساس اصول اخلاقی هدایت گردد. در نهایت، هوش مصنوعی به عنوان ابزاری ارزشمند در دندانپزشکی شناخته می شود و تصمیم گیری نهایی همواره بر عهده دندانپزشک باقی می ماند.

بررسی تأثیر درد ناشی از درمان بر کیفیت زندگی مرتبط با درمان ارتودنسی بیماران در شهر بابل

میثم مرادی

زمینه و هدف: درمان ارتودنسی با وجود فواید عملکردی و زیبایی شناختی، اغلب با درد و ناراحتی همراه است که می تواند کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار دهد. از آنجایی که ارزیابی پیامدهای درمان از نگاه بیمار اهمیت یافته است، هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین شدت درد ناشی از درمان ارتودنسی و کیفیت زندگی ارتودنسی در بیماران تحت درمان ارتودنسی بود.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی- تحلیلی به صورت مقطعی در سال 1401 بر روی بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت (با سیستم MBT slot 022/0 فلزی) در یک مطب خصوصی در شهر بابل، انجام شد. ۸۵ بیمار ۱۵ تا ۲۵ ساله به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. شدت درد بیماران بر اساس مقیاس دیداری آنالوگ (VAS) از صفر تا ۱۰ ارزیابی شد. کیفیت زندگی مرتبط با درمان نیز با بهره گیری از نسخه فارسی پرسشنامه کیفیت زندگی ارتودنسی، در بازه نمره ای ۲۲ تا ۸۸ سنجیده شد. داده ها با آزمون تی در نمونه های مستقل و ضریب همبستگی پیرسون نرم افزار SPSS در سطح معنی داری 05/0 تحلیل شدند.
یافته ها: از بین بیماران 9/72% مؤنث بودند. همچنین 2/68% بیماران در گروه سنی کمتر از 20 سال و 8/31% در گروه سنی 25-20 سال قرار داشتند. میانگین شدت درد بیماران 91/1 ± 75/4 و میانگین نمره کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان 51/9 ± 95/37 بود. بین شدت درد و نمره کلی OHRQoL و همچنین تمام زیرحیطه های آن (عملکرد دهانی، جنبه اجتماعی، زیبایی دندانی- صورتی، آگاهی از زیبایی) همبستگی منفی معنی داری مشاهده شد (001/0≥P). تفاوت آماری معنی داری بین سطح درد و کیفیت زندگی بیماران بر اساس جنسیت و گروه سنی گزارش نشد (05/0 نتیجه گیری: درد ارتودنسی یکی از عوامل مؤثر بر کاهش کیفیت زندگی بیماران است. توجه به مدیریت درد به ویژه در مراحل ابتدایی درمان و اتخاذ راهکارهای حمایتی می تواند به بهبود تجربه درمانی و افزایش همکاری بیماران منجر شود.

بررسی آگاهی و نگرش دندانپزشکان عمومی ‌‌شهر یزد نسبت به دندانپزشکی دیجیتال: تأکید بر نیازهای آموزشی

فاطمه کارآمد

زمینه و هدف: با توجه به رشد سریع فناوری های دیجیتال در دندانپزشکی، ارزیابی سطح آگاهی و نگرش دندانپزشکان نسبت به این تحول ضروری است. هدف این مطالعه، بررسی آگاهی و نگرش دندانپزشکان عمومی شهر یزد نسبت به دندانپزشکی دیجیتال در سال ۱۴۰۳ بود.
روش بررسی: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی، ۱۳۵ دندانپزشک عمومی به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه آنلاین شامل اطلاعات دموگرافیک و سؤالات مرتبط با آگاهی و نگرش جمع آوری و با نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ تحلیل شد. آزمون های من ویتنی، کروسکال- والیس و کای اسکوئر برای بررسی متغیرها استفاده گردید.
یافته ها: ۵۹ مرد و ۷۶ زن با میانگین سنی 87/7 ± 92/31 سال در مطالعه شرکت کردند. میانگین نمره آگاهی 77/2 ± 76/7 از ۱۲ بود. آگاهی بیشتر و نگرش مثبت تر با سن بالاتر، سابقه کاری بیشتر و جنسیت مرد مرتبط بود (05/0P<) 1/%74 از شرکت کنندگان نسبت به دستگاه CAD/CAM شناخته شده آگاهی نداشتند و 8/74% از پاسخ دهندگان با نرم افزارهای مربوط به ایمپلنت دیجیتال آشنا نبودند و 60% نیز نسبت به کاربرد صحیح اسکنرهای داخل دهانی آگاهی نداشتند. 5/81% نگرش کلی مثبت داشتند، اما تنها 9/11% دانش خود را هماهنگ با فناوری های نوین می دانستند.
نتیجه گیری: دندانپزشکان عمومی از سطح آگاهی متوسطی برخوردارند و شکاف های دانشی موجود نیازمند توجه بیشتر در آموزش دانشگاهی و مداوم است. ارتقای دانش گروه های خاص مانند دندانپزشکان جوان، کم سابقه و بانوان ضروری است. تفاوت های معنی داری در نگرش بر اساس سن، جنسیت و سابقه کاری مشاهده شد.