fa بررسی میزان همپوشانی دندان‌های خلفی در دو تکنیک Improved interproximal panoramic program و Standard panoramic عمومی general تحقیقی Research <strong>زمینه و هدف:</strong> یکی از معایب دستگاه‌های رادیوگرافی پانورامیک همپوشانی سطوح پروگزیمال در تصاویر رادیوگرافیک دندان‌های خلفی است. برای غلبه بر این مشکل، اخیراً گزینه‌ایی تحت عنوان Improved interproximal mode در دستگاه Planemeca Promax ایجاد شده که با ایجاد زاویه افقی کمتر با ناحیه تماس دندانی حین حرکت دستگاه میزان همپوشانی تصاویر رادیوگرافی پانورامیک از دندان‌های خلفی به ویژه دندان‌های پرمولر را کاهش می‌دهد. مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان همپوشانی دندان‌های خلفی در دو تکنیک Improved interproximal panoramic program و Standard panoramic انجام شد.</p> <p dir="rtl"><strong>روش بررسی:</strong> یک مطالعه تشخیصی بر روی 32 بیمار نیازمند رادیوگرافی پانورامیک در دندان‌های خلفی در مسیر روتین درمان و تشخیص خود با میانگین سنی 3/27 سال انجام شد. هیچ یک از بیماران در دندان‌های خلفی خود Crowding نداشته و تمامی دندان‌های خلفی آنان موجود و بدون هرگونه ترمیم بودند. رادیوگرافی پانورامیک نمونه‌ها به صورت تصادفی با استفاده از تکنیک Improved interproximal panoramic و Standard panoramic با دستگاه Planmeca Promax انجام و همپوشانی نواحی پروگزیمال در تصاویر رادیوگرافی به دست آمده به صورت Blind انجام شد. وجود همپوشانی در تصاویر دو گروه با فراوانی نسبی و مطلق گزارش شد. مقایسه‌ دو گروه با آزمون Chi-square و برآورد نسبت شانس همپوشانی در دو گروه نسبت به یکدیگر با آزمون رگرسیون تعیین شد.</p> <p dir="rtl"><strong>یافته‌ها:</strong> در مجموع میزان همپوشانی در تکنیک استاندارد برابر 5/38% (148 ناحیه از 384 ناحیه تماس) و در تکنیک Improved interproximal برابر 8/18% (72 ناحیه از 384 ناحیه تماس) برآورد شد، که تفاوت آماری معنی‌داری بین دو گروه به دست آمد (0001/0P>). همپوشانی ناحیه تماس‌ دندان‌های 5-4 در تکنیک استاندارد، 4/66% و در تکنیک اصلاح شده، 1/39% بود. همچنین این میزان در دو تکنیک به ترتیب در ناحیه تماس دندان‌های 6-5 برابر 1/39% و 5/12% و در ناحیه تماس دندان‌های 7-6 برابر 2/10% و 7/4% به دست آمد. شانس همپوشانی در تکنیک استاندارد نسبت به تکنیک Improved، 72/2 برابر و در نواحی تماس دندانی 5-4 و 6-5 نسبت به ناحیه تماس دندان‌های 7-6 به ترتیب 40/16 و 61/4 برابر بیشتر برآورد گردید (001/0P<، در تمامی موارد). با این حال، تفاوتی در میزان همپوشانی تصاویر برحسب نوع فک و سمت دهان بیماران دیده نشد.</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج مطالعه حاضر نشان داد استفاده از تکنیک Improved interproximal panoramic در مقایسه با تکنیک استاندارد پانورامیک موجب کاهش آشکاری در میزان همپوشانی سطوح پروگزیمال در تصاویر پانورامیک دندان‌های خلفی بیماران شده است. بنابراین استفاده از این تکنیک برای افزایش دقت تشخیصی رادیوگرافی پانورامیک در تشخیص پوسیدگی‌های پروگزیمالی توصیه می‌شود. شایان ذکر است که تأثیر این گزینه در سایر قسمت‌های تصویر پانورامیک می‌بایست مورد بررسی و تحقیق قرار گیرد.</p> </span> <p style="text-align: justify"><strong>Background and Aims:</strong> Overlapping of the proximal surfaces of posterior teeth in the panoramic radiography is a major concern. Therefore, an option has been developed in the panoramic unit of Planmeca Promax, namely improved interproximal mode. This mode causes lower horizental angle with the teeth contact region during the unit rotation decreasing overlapping of the panoramic images of the posterior teeth especially premolar teeth. The present study was done to compare the overlapping of posterior teeth using two techniques of improved interproximal panoramic program and standard panoramic.</p> <p style="text-align: justify"><strong>Materials and Methods:</strong> In this diagnostic study, 32 patients requiring panoramic radiographies at their posterior teeth during their routine diagnosis and treatment process with the mean age of 27.3 years were participated. No patients showed crowding of posterior teeth or missed and restored posterior teeth. The participants' panoramic radiographies were randomly taken by two techniques of improved interproximal panoramic and standard panoramic using Planmeca Promax device. The overlapping of the panoramic images was blindly assessed by an oral radiologist. The overlapping in both techniques was reported by frequency and percentage. The comparisons were done by Chi-square test between two techniques and the odds ratio of overlapping was estimated using regression analysis.</p> <p style="text-align: justify"><strong>Results:</strong> In standard panoramic techniques, 38.5% (148 contacts of 384 contacts) of the proximal surfaces overlapped while the overlapping of the proximal surfaces was observed in 18.8% (72 contacts of 384 overall contacts) in improved interproximal technique. Significant differences were noted between two techniques regarding overlapping (P<0.001). Also 66.4% and 39.1% of 4-5 teeth contacts overlapped in standard and improved techniques. The values were reported to be 39.1% and 12.5% in contacts of 5-6 teeth and 10.2% and 4.7% in the contacts of 6-7 teeth in both techniques, respectively. The overlapping odds ratio in improved technique as compared to standard techniques was 2.72 more. While the odds ratio of overlapping in the contact regions of 4-5 and 5-6 teeth was 16.4 and 4.61 as compared to the contact region of 6-7 teeth (all: P<0.001). The lower or upper jaw with the patients' mouth side did not significantly influence the overlapping of the proximal surfaces in both panoramic techniques.</p> <p style="text-align: justify"><strong>Conclusion: </strong>Under the limitations of this study, improved interproximal panoramic significantly reduced the overlapping of proximal surfaces in the panoramic radiographies of posterior teeth as compared to the standard panoramic technique. Therefore, it can be used to detect proximal caries in the posterior teeth as a diagnostic tool. Using this option may affect other part of panoramic image which should be investigated in other research.</p> پانورامیک,همپوشانی,پروگزیمال Panoramic,Overlap,Proximal 12 20 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-109&slc_lang=fa&sid=1 D. Goodarzi pour داریوش گودرزی ‌پور goodarz88@yahoo.com Yes دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران N. Berijani نعیم بریجانی No دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی