fa بررسی زباله‌های مطب‌های دندانپزشکی عمومی شهر همدان عمومی general تحقیقی Research <strong>زمینه و هدف:</strong> امروزه یکی از مهم‌ترین معضلات زیست محیطی مواد زاید تولیدی در مراکز دندانپزشکی است که به علت دارا بودن عوامل خطرناک، سمی و بیماری‌زا ازاهمیت خاصی برخوردار است. این مطالعه با هدف بررسی و آنالیز زباله‌های تولیدی در مراکز دندانپزشکی عمومی شهر همدان انجام شد.</p> <p dir="rtl"><strong>روش بررسی:</strong> در این مطالعه توصیفی از 104 مطب دندانپزشکی عمومی موجود در شهر همدان 10 مطب به صورت تصادفی ساده انتخاب و از هر مطب سه نمونه در انتهای سه روز کاری متوالی (روزهای یکشنبه، دوشنبه و سه‌شنبه هر هفته) برداشت شد. نمونه‌ها به صورت دستی جداسازی و به 74 جزء مختلف تفکیک و با استفاده از ترازوی آزمایشگاهی توزین شدند. در مرحله بعد اجزای توزین شده بر اساس ویژگی و پتانسیل خطرزایی دسته‌بندی شدند.</p> <p dir="rtl"><strong>یافته‌ها:</strong> میزان کل زباله سالیانه تولیدی در مطب‌های دندانپزشکی عمومی شهر همدان برابر با 67/14662 کیلوگرم (88/20009>حدود اطمینان 95% >/45/9315) می‌باشد. سهم تولید زباله‌های عفونی، زباله‌های شبه خانگی، زباله‌های شیمیایی و دارویی و زباله‌های سمی به ترتیب برابر با 93/51،16/ 38، 47/9 و 44/0% می‌باشد. اجزای اصلی تشکیل دهنده زباله‌های تولیدی در مطب‌های دندانپزشکی عمومی شامل 14جزء می‌شود که در مجموع بیش از 80% زباله‌های دندانپزشکی را تشکیل می‌دهند. بنابراین جهت انجام برنامه‌های کاهش، جداسازی و بازیافت زباله در مطب‌های دندانپزشکی می‌بایست بیشترین تمرکز را روی این اجزا داشت.</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> در رابطه با مدیریت بهینه زباله‌های دندانپزشکی پیشنهاد بر این است که علاوه بر آموزش دندانپزشکان جهت انجام فعالیت‌های مربوط به کاهش، جداسازی و یا بازیافت زباله در داخل مطب، جمع‌آوری، حمل و نقل و دفع هر کدام از بخش‌های زباله‌های دندانپزشکی (زباله‌های سمی، شیمیایی و دارویی، عفونی و شبه خانگی) به صورت جداگانه و مطابق با دستورالعمل‌ها و ضوابط مربوطه انجام گیرد.</p> </span> <p style="text-align: justify"><strong>Background and Aim: </strong>Today, one of the most important environmental issues is dental solid wastes which are of great importance because of the presence of hazardous, toxic and pathogen agents. In this survey, solid waste produced in Hamedan general dental offices is evaluated.<strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Materials and Methods: </strong>In this descriptive study, from 104 general dental offices in Hamedan , 10 offices were selected in simple random way. From each offices, 3 sample at the end of successive working day (Sunday, Monday and Tuesday) were analyzed. Samples were manually sorted into different 74 components and measured by means of laboratory scale. Then, measured components were classified in the basis of characteristic and hazardous potential as well as material type.<strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Results: </strong>Total annual waste produced in general dental offices in Hamadan is 14662.67 Kg (9315.45>95.0% Confidence Interval>20009.88). Production percentages of infectious, domestic type, chemical and pharmaceutical and toxic wastes were 51.93, 38.16, 9.47, 0.44 respectively. Main components of produced dental waste were 14 components that consist of more than 80 percents of total dental solid waste. So, waste reduction, separation and recycling plans in the offices must be concentrated on these main components.<strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Conclusion: </strong>In order to dental waste proper management, it is suggested that in addition to educate dentists for waste reduction, separation and recycling in the offices, each section of dental waste(toxic,chemical and pharmaceutical, infectious and domestic type wastes) separately and according to related criteria should be managed.<strong></strong></p> زباله جامد دندانپزشکی،زباله عفونی،زباله شبه خانگی،زباله شیمیایی و دارویی،زباله سمی Chemical and pharmaceutical waste,Dental solid waste,Domestic Type waste,Infectious waste,Toxic waste 66 73 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-155&slc_lang=fa&sid=1 R. Nabizadeh رامین نبی‌زاده Yes A. Kulivand علی کولیوند No A. Jonidi Jafari احمد جنیدی جعفری No M. Younesian مسعود یونسیان No GH. Omrani قاسمعلی عمرانی No