fa ارزیابی میزان رعایت اصول حفاظت در برابر اشعه ایکس در مراکز دارای دستگاه رادیوگرافی داخل دهانی شهر یزد عمومی general تحقیقی Research <strong>بیان مسأله:</strong> چندین دهه از کاربرد فناوری رادیوگرافی به عنوان ابزار پاراکلینیکی دقیق می‌گذرد و همواره سعی شده است که تدابیر حفاظتی در برابر اشعه یونیزان رعایت گردد. این مسأله در حیطه کار دندانپزشکان به دلیل استفاده مکرر از دستگاه رادیوگرافی در مطب از اهمیت خاصی برخوردار است.</p> <p dir="rtl"><strong>هدف:</strong> مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان رعایت اصول بهداشت و حفاظت در برابر اشعه ایکس در مراکز دارای دستگاه رادیوگرافی داخل دهانی شهرستان یزد انجام شد.</p> <p dir="rtl"><strong>روش بررسی: </strong>در این مطالعه توصیفی و مقطعی، اقدامات حفاظتی در سه بعد حفاظت پرتونگار، حفاظت محیط کار و حفاظت بیمار مورد بررسی قرار گرفت. این تحقیق با استفاده از پرسشنامه و مراجعه به مراکز دارای دستگاه رادیوگرافی داخل دهانی انجام شد.</p> <p dir="rtl"><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج این مطالعه نشان داد که 7/33 % از مطبهای دندانپزشکی،10 درمانگاه، 3 مؤسسه و دانشکده دندانپزشکی شهر یزد مجهز به دستگاه رادیوگرافی داخل دهانی می‌باشند. در زمینه حفاظت پرتونگار، میزان رعایت اصول بهداشتی و حفاظتی مناسب بود. 7/7% از مطب‌ها دارای اتاق رادیوگرافی سربکوبی و 1/23% دارای پاراوان بودند و در 2/69% اصول فاصله و محل مناسب رعایت می‌شد. در زمینه حفاظت محیط کار، سنجش نشت اشعه در 1/23% از مطب‌ها، 70% از درمانگاهها، تمام مؤسسات و نیز دانشکده دندانپزشکی انجام می‌شد.</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به این که در هیچ واحدی از لوکالیزاتور مستطیلی، حفاظ تیروئید و فیلم نگهدار استفاده نمی‌شد و از روپوش سربی نیز در بعضی از مراکز و در موارد خاص استفاده می‌شد، می‌توان چنین نتیجه گرفت که حفاظت بیمار کمتر مورد توجه است. عدم رعایت نکات حفاظت در برابر تشعشع با عدم آگاهی کافی پرتونگاران مرتبط می‌باشد. فقدان دانش و آگاهی دست اندرکاران سبب کاهش تقاضای بعضی از تجهیزات حفاظتی و در نهایت کمبود این وسائل در بازار می‌گردد.</p> </span> <strong>Statement of Problem:</strong> A few decades have past from using radiographic technology as an accurate paraclinical method and always protective measurements is applicated against ionizing radiation. As dental radiography is a routine procedure in dentistry the importance of protective strategies is clear.<br><strong>Propose:</strong> The aim of this descriptive study is to evaluate the protection principles in centers which have intraoral radiographic devices in Yazd.<br><strong>Material and Methods:</strong> We have considered all three aspects of practitioner, environment and patient protection using questionnaire and visiting those centers.<br><strong>Results:</strong> 33/7% of dental offices ,10 clinics ,3 institution and faculty of dentistry had intraoral radiographic equipments. Stablishment of protection principles for radiographer was favorable. 7.7% of centers had x-ray room with leaded walls, 23.1% had curtain , in 69/2% of centers radiographers stood in correct position and distance while taking radiograph. Regarding to protection of environment, beams leakage control in 23.1% dental offices, 70% of clinics, all institution and faculty of dentistry have done.<br><strong>Conclusion:</strong> Non of the centers used rectangular localizator, thyroid shield, film holder and just some centers used leaded apron in specific circumstances. We have concluded that patient protection constitute less consideration. Generally lack of protective consideration is related to deficient knowledge of operators. Lack of information about protection equipments causes decrease of demanding of these tools and ultimately lack of these equipments in the market. اشعه ایکس،حفاظت،شهر یزد X ray,Protection 61 67 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-347&slc_lang=fa&sid=1 D. Goodarzi Pour داریوش گودرزی پور Yes S. Ebrahimi Moghaddam سعید ابراهیمی مقدم No