fa اعتبارسنجی روش‌های اندازه‌گیری طول کانال دندان: یک مطالعه روش شناختی عمومی general تحقیقی Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> اندازه&rlm;گیری دقیق متغیرها در مطالعات اپیدمیولوژیک اهمیت به&rlm; سزایی دارد. طوری که حتی بهترین طراحی آن‌ها نمی&rlm;تواند مانع اشکالات وارده به دلیل عدم پایایی و روایی اندازه&rlm;گیری در مطالعات شود. هدف از این مطالعه تعیین پایایی روش&rlm;های اندازه&rlm;گیری طول کانال دندان می&rlm;باشد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه روش شناختی با استفاده از داده&rlm;های موجود در پرونده&rlm;های بیماران مراجعه کننده به درمانگاه دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان با حجم نمونه 58 نفر به صورت تصادفی ساده طی سال 1391 انجام شد. به منظور تعیین پایایی اندازه&rlm;گیری طول کانال دندان و معرفی مناسب‌ترین شاخص اندازه&rlm;گیری از شاخص&rlm;های ضریب همبستگی درون رتبه&rlm;ای، نمودار بلاند آلتمن و نمودار پراکنش استفاده شد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>یافته&rlm; ها:</strong> در این مطالعه میانگین و انحراف&rlm; معیار طول کانال&rlm;ها در دستگاه اپکس یاب <span dir="LTR">Root ZX</span> 28/2 &plusmn; 93/21 میلی&rlm;متر، در رادیوگرافی <span dir="LTR">PA</span> 38/2 &plusmn; 04/22 میلی&rlm;متر و اختلاف میان طول کانال ریشه به وسیله اپکس&rlm;یاب و پرتونگاری در همه دندان&rlm;ها 48/0 &plusmn; 1/0 گزارش گردید. ضریب همبستگی درون&rlm; رتبه&rlm;ای میان اندازه طول کانال ریشه به وسیله اپکس &rlm;یاب و پرتونگاری در همه دندان&rlm;ها 989/0گزارش شد. نمودار گرافیکی بلاند التمن نمایانگر توافق بالای دو روش اندازه&rlm;گیری بود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>نتیجه گیری:</strong> یافته&rlm;های این مطالعه علاوه بر اطمینان دادن به متخصصان درمان ریشه که اندازه&rlm;گیری طول کانال دندان با روش رادیوگرافی پری اپیکال آسان‌تر است، اثبات کرد که رویکردهای مختلف سنجش پایایی نیز نتایج مشابهی دارند. با این وجود استفاده از رویکرد ضریب همبستگی درون&rlm;رتبه&rlm;ای و بلاند آلتمن با در نظر گرفتن توافق به جای ثبات توصیه می&rlm;گردد.</p> <div> <p style="text-align: justify;"><strong>Background and Aims:</strong> Acurate measurements of variables are crucial in epidemiological studies. Therefore, even the best design cannot prevent bugs caused due to the lack of reliability and validity measurement in studies. The aim of this study is to determine the validity of teeth-canal measurement.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Materials and Methods:</strong> This methodological study used available data of patients referred to dental clinics at Hamadan University of Medical Sciences in Hamadan with sample size or 58 cases in 2012. In order to determine the reliability of measuring the length of canals and introduce the most appropriate measure met of the actual data, Bland-Altman plot and intraclass correlation coefficient (ICC) were used and finally compared.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results</strong><strong>:</strong> In this study, the mean &plusmn; SD of channel length in the apex locator Root ZX were 21.93 &plusmn; 2<span dir="RTL">.</span>28 mm and in X-ray PA were 22.4 &plusmn; 2.38 mm. ICC between the length of canals by the apex locator and radiographic in all teeth was 0.989. Bland-Altman plot showed that absolute agreement between the two methods of measurement.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> The findings of this study ensure dental professionals that measuring the length of channels by PA method is more practical and easier and prove different approaches of the reliability and validity. However, we recommend using&nbsp;ICC and Bland Altman methods due to their informative&nbsp;nature and consideration of absolute agreement instead of consistency.</p> </div> پایایی, روایی, دندان, نمودار بلاند آلتمن Reliability, Validity, Tooth, Bland-Altman plot 247 252 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-854&slc_lang=fa&sid=1 اعظم بی درفش ma.karami@umsha.ac.ir No Faculty Member, Department of Social Medicine, School of Dentistry, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran عضو هیأت علمی گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی قم، قم، ایران Manoochehr Karami منوچهر کرمی ma.karami@umsha.ac.ir Yes Member of Modeling of Non Communicable Diseases Research Centre, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran عضو مرکز تحقیقات مدل سازی بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی همدان، همدان، ایران Ghodrattollah Roshanaei قدرت الله روشنایی ma.karami@umsha.ac.ir No Associate Professor, Department of Biostatistics, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشیار گروه آموزشی آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی همدان، همدان، ایران Abbas Shokri عباس شکری ma.karami@umsha.ac.ir No Associate Professor, Department of Oral and Maxillofacial Radiology, School of Dentistry, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشیار گروه آموزشی رادیولوژی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی همدان، همدان، ایران Namdar Pasandi نامدار پسندی ma.karami@umsha.ac.ir No MSc. Student, Department of Epidemiology, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد گروه آموزشی اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی همدان، همدان، ایران