fa عوامل مؤثر بر سلامت دهان و دندان زنان باردار: یک مرور مفهومی جامعه نگر dental public health مقاله مروری review article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: بارداری دوره‌ای است با تغییرات هورمونی و روانی، که می‌تواند بر سلامت دهان و دندان زنان تأثیر بگذارد. هدف از این مطالعه مروری، ارزیابی، تشریح و طبقه ‌بندی عوامل مؤثر بر وضعیت سلامت دهان و دندان زنان باردار بود.<br> روش بررسی: جستجوی اطلاعات با استفاده از کلید واژه‌های Pregnancy، &ldquo;Pregnant women&rdquo;، &ldquo;Pregnant mothers&rdquo;، Expectant mothers&rdquo; و Dentistry، &ldquo;Oral health&rdquo;، &ldquo;Dental health&rdquo; در بانک‌های اطلاعاتی PubMed و Scopus در محدوده زمانی 2009 تا 2019 انجام گرفت. نتیجه جستجوی اولیه شامل 1435 مطالعه بود که 467 مطالعه به دلیل تکراری بودن حذف شدند. در نهایت 30 مقاله با متن کامل وارد مطالعه شدند. پیامد‌های سلامت دهان گروه‌بندی شده و روابط معنی دار با تعیین کننده‌ها و عوامل خطر گزارش شدند.<br> یافته‌ها: اکثر (70%) مطالعات به صورت مقطعی انجام شده بودند. در بین پیامدهای مورد بررسی، ویزیت دندانپزشکی، بیماری‌های پریودنتال و پوسیدگی دندانی بیشترین فراوانی را داشتند. بیشترین متغیرهای مستقل مورد بررسی، عوامل اقتصادی- اجتماعی و عوامل دموگرافیک بودند و بعد از آن عوامل رفتاری و عوامل توانمند کننده در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. کمترین فراوانی مربوط به عوامل سیستمیک بود. تحصیلات و سن مادران، بیش از سایر متغیرهای مستقل مورد بررسی قرار گرفته بودند و تقریباً در 40% مطالعات رابطه معنی‌دار با پیامد داشتند. مشاوره دندانپزشکی تنها در 3 مطالعه، بررسی شده و در هر سه مطالعه رابطه معنی‌دار با پیامد داشت.<br> نتیجه‌گیری: عوامل اقتصادی- اجتماعی، دموگرافیک و توانمند کننده بر سلامت دهان و دندان زنان باردار مؤثر است.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aims</strong><strong>:</strong> Pregnancy is a period with hormonal and psychological changes affecting women&rsquo;s oral health. The aim of present review study was to evaluate, elaborate and categorize factors affecting oral health status of pregnant women.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> A literature search with the following keywords: pregnancy, &ldquo;pregnant women&rdquo;, &ldquo;pregnant mothers&rdquo; and &ldquo;expectant mothers&rdquo; , AND dentistry, &ldquo;dental health&rdquo; and &ldquo;oral health&rdquo; in PubMed and Scopus was performed from 2009 to 2019. Search results included 1435 articles which 467 duplicate studies were excluded. Finally, 30 articles were included in the study. Oral health outcomes were categorized and significant relationships with determinants and risk factors were reported.<br> <strong>Results:</strong> Most studies (70%) were performed cross-sectionally. Among the studied outcomes, dental visit, periodontal disease and dental caries were the most common. The most studied independent variables were socioeconomic factors and demographic factors, followed by behavioral and enabling factors. The lowest frequency was related to the systemic factors. Mothers&rsquo; education and age were examined more than other variables and in about 40% of studies had significant association with outcomes. Dental counseling was assessed in only 3 studies and in all three studies, the relationship with outcome was significant.<br> <strong>Conclusion:</strong> Socioeconomic, demographic and enabling factors could affect the oral health of pregnant women.</div> بارداری, زنان باردار, سلامت دهان Pregnancy, Pregnant women, Oral health 265 278 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1038-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra PoorAskari زهرا پورعسکری zpt.f96@gmail.com No Ph.D Candidate, Department of Community Oral Health, School of Dentistry, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی، گروه سلامت دهان و دندانپزشکی اجتماعی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران , Hossein Hessari حسین حصاری h-hessari@tums.ac.ir Yes Member of Research Center for Caries Prevention, Dentistry Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Assistant Professor, Department of Community Oral Health, School of Dentistry, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran عضو مرکز تحقیقات پیشگیری پوسیدگی دندان، پژوهشکده علوم دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران؛ استادیار گروه آموزشی سلامت دهان و دندانپزشکی اجتماعی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران Reza Yazdani رضا یزدانی ryazdani@tums.ac.ir No Member of Research Center for Caries Prevention, Dentistry Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Professor, Department of Community Oral Health, School of Dentistry, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran عضو مرکز تحقیقات پیشگیری پوسیدگی دندان، پژوهشکده علوم دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران؛ استاد گروه آموزشی سلامت دهان و دندانپزشکی اجتماعی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران