fa بررسی رابطه زاویه گونیال، شیب پلن فک پایین و ارتفاع راموس با نهفتگی مولر سوم فک پایین جراحی فک و صورت Oral and Maxillofacial Surgery تحقیقی Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong>&nbsp;مولر سوم فک پایین شایع‌ترین دندان نهفته می‌باشد و ریخت شناسی صورتی- جمجمه‌ای و مؤلفه‌های صورتی می‌توانند پیش‌ بینی کننده مناسبی برای نهفتگی این دندان باشند. هدف از این پژوهش بررسی رابطه زاویه گونیال، شیب پلن فک پایین و ارتفاع راموس با نهفتگی مولر سوم فک پایین بود.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه توصیفی- تحلیلی و گذشته نگر با ارزیابی تصاویر لترال سفالومتری 172 بیمار در سال 1399 در شهر زاهدان انجام گرفت. وضعیت رویشی مولر سوم فک پایین به وسیله بررسی بالینی و با کمک تصاویر پانورامیک مشخص گردید و نمونه‌ها به چهار دسته تقسیم شدند: کاملاً رویش یافته (1)، نیمه نهفته (2)، کاملا نهفته (3) و نیمه تکامل یافته (4). سپس زاویه‌ی گونیال، شیب پلن فک پایین و ارتفاع راموس در لترال سفالومتری هر گروه اندازه گیری شد و داده‌های حاصل توسط آزمون‌های آماری کروسکال والیس و آنالیز واریانس آنوا مورد تحلیل قرار گرفت.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> در بین بیماران، 02/68% زن و 97/31% مرد بودند. مقدار متوسط زاویه گونیال در چهار گروه اختلاف معنی‌داری از لحاظ آماری با هم نداشت (05/0P>). در گروه چهارم میانگین شیب پلن فک پایین به طورمعنی‌داری بیشتر (74/29) و میانگین ارتفاع راموس به طورمعنی‌داری کمتر (mm 21/49) از سایر گروه‌ها بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> بر طبق آنالیز‌های انجام شده و نتایج به دست آمده، زاویه گونیال، شیب پلن فک پایین و ارتفاع راموس پیش بینی کننده‌های دقیقی برای تعیین احتمال نهفتگی مولر سوم فک پایین نمی‌باشند و نیاز به تحقیقات گسترده‌تر در این زمینه وجود دارد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aims: </strong>Mandibular third molar is the most common impacted tooth and craniofacial morphology and facial parameters can be appropriate predictors of impaction of this tooth. The aim of this study was to evaluate the relationship between Gonial angle, mandibular plane inclination, and ramus height with the impaction of mandibular third molar.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This retrospective descriptive-analytical study was performed by analysis of lateral cephalometric radiographic images of 172 patients in city of Zahedan in 2020. The status of eruption of mandibular third molars was determined by clinical examination and assistance of panoramic radiographic images and samples were categorized into four groups: fully erupted (1), partially impacted (2), impacted (3), partially developed (4). Then, the Gonial angle, mandibular plane, and ramus height were measured on lateral cephalometric images of each group and collected data were analyzed by Chi-square test and analysis of variance (ANOVA).<br> <strong>Results:</strong> Among the patients, 68.02% were female and 31.97% were male. The difference between the mean values of Gonial angle of four groups was not statistically significant (P>0.05). In the fourth group, the mean value of mandibular plane inclination was significantly higher (29.74) and the mean value of the ramus height was significantly less (49.21 mm) than other groups.<br> <strong>Conclusion: </strong>According to the preformed analysis and obtained results, Gonial angle, mandibular plane, and ramus height were not accurate predictors for the impaction of mandibular third molar and further studies should be undertaken in this filed.</div> دندان نهفته, پلن مندیبل, مولر سوم فک پایین Impacted tooth, Mandibular plane, Mandibular third molar 111 120 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1332-2&slc_lang=fa&sid=1 Mehrdad Shahraki مهرداد شهرکی mehrdadshahraki7100@gmail.com No Assistant Professor, Department of Oral and Maxillofacial Surgery, School of Dentistry, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran استادیار گروه آموزشی جراحی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Amir Hossein Khazaei امیرحسین خزاعی ahk2000.dent@gmail.com No Dental Student, School of Dentistry, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran دانشجوی دندانپزشکی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Arash Azadi آرش آزادی sadraamirpourharadasht@gmail.com No Oral and Maxillofacial Surgeon, School of Dentistry, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran جراح فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Sadra Amirpour Haradasht صدرا امیرپور هره دشت sadraharadasht@gmail.com Yes Post-Graduate Student, Department of Oral and Maxillofacial Surgery, School of Dentistry, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran دستیار تخصصی گروه آموزشی جراحی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران