fa رمزگشایی روابط اکوفیزیولوژیکی پاتوژن‌های باکتریایی دهان با گلیکوم میزبان در ایجاد عفونت پالپ/پری‌آپیکال و پریودنتیت: مطالعه مروری سیستماتیک تشخیص بیماری های دهان و دندان oral medicine مقاله مروری review article <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> باکتری‌های دهانی با توجه به سازگاری بالا با مناطق مختلف محیطی دهان، نقش مهمی در بیماری‌های دهانی دارند. در این مقاله سعی شده است مکانیسم‌های مولکولی دخیل در روابط فیزیولوژی باکتری‌های محیط دهان و دندان و اهمیت بیماری‌زایی آن‌ها با رویکردهای مولکولی شرح داده شود.<br> <strong>روش بررسی: </strong>مطالعه مروری سیستماتیک حاضر، بر اساس جستجوی پیشرفته و استاندارد واژگان کلیدی شامل باکتری‌های دهانی، بیوفیلم، بیماری‌های دندان در پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، Springer، Scopus، Medline، Google Scholar،Science Direct و Web of Science نگارش گردید. برای این منظور، یک جستجو پیشرفته و منظم از مقالات منتشر شده از سال 1993 تا 2023 میلادی جهت گردآوری مقاله حاضر انجام گرفت.<br> <strong>یافته‌ها: </strong>باکتری‌ها در حفره دهان سازگاری‌های تغذیه‌ای دارند که برای زندگی در روابط پاتوژن- میزبان شامل سازگاری با شرایط زندگی پروتئولیتیک، استفاده از گلیکوم میزبان به عنوان یک رابط تغذیه‌ای که خود شامل استفاده از اسید سیالیک مشتق از میزبان و گلیکوزیدازهای دیگر در باکتری‌های دهانی می‌باشد حائز اهمیت است. برخی از این باکتری‌ها به سطوحی نظیر پروتئین‌های بزاق، اپی‌تلیال و گلیکان‌ها می‌چسبند، که در نهایت منجر به تشکیل بیوفیلم می‌شوند. باکتری‌های ساکن در محیط دهان به طور مداوم در معرض طیف وسیعی از عوامل تنش‌زا و تنش اکسیداتیو در بیوفیلم قرار می‌گیرند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> پوسیدگی دندان، بیماری‌های پالپ، پری اپیکال و پریودنتیت (از جمله ژنژیویت) از شایع‌ترین بیماری‌های باکتریایی هستند و در این میان پوسیدگی دندان ناشی از حضور باکتری استرپتوکوکوس موتانس به‌عنوان شایع‌ترین بیماری دندانی به دلیل تولید اسیدهای حاصل از تخمیر کربوهیدرات تصفیه‌ شده و با دمینرالیزاسیون ساختار دندان مشخص می‌شود.</div> <strong>Background and Aims: </strong>Oral bacteria play an important role in oral diseases, due to their high adaptability to different environmental areas of the mouth. In this article, an attempt was made to describe the molecular mechanisms involved in the physiological relationships of oral and dental environment bacteria and their pathogenic significance with molecular approaches.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> The present systematic review was written based on the advanced and standard search of keywords including Oral bacteria, Biofilm, and Dental diseases in PubMed, Springer, Scopus, Medline, Google Scholar, Science Direct, and Web of Science databases. For this purpose, an advanced and systematic search of articles published from 1993 to 2023 was conducted to compile the present article.<br> <strong>Results: </strong>Bacteria in the oral cavity have nutritional adaptations that are important for living in pathogen-host relationships, including adapting to proteolytic living conditions, using the host&#39;s glycome as a nutritional interface. This includes the use of host-derived sialic acid and other glycosidases in oral bacteria. Some of these bacteria adhere to surfaces such as salivary, epithelial proteins, and glycans, which ultimately lead to biofilm formation. Bacteria living in the oral environment are constantly exposed to a wide range of stress-causing factors and oxidative stress in the biofilm.<br> <strong>Conclusion:</strong> Dental caries, pulp, periapical, and periodontitis diseases (including gingivitis) are among the most common bacterial diseases. Among them, tooth decay caused by the presence of Streptococcus mutans is the most common dental disease due to the production of acids from carbohydrate fermentation which is characterized by the demineralization of tooth structure. پوسیدگی دندان, التهاب لثه, گلیکوزید هیدرولاز, پلی ساکاریدها, پریودنتیت, عفونت‌های باکتریایی Dental Caries, Gingivitis, Glycoside hydrolases, Polysaccharides, Periodontitis, Bacterial infections 46 74 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1381-1&slc_lang=fa&sid=1 Neda Yousefi Nojookambari ندا یوسفی نوجوکامبری nedausefie@gmail.com No PhD of Medical Bacteriology, Department of Microbiology, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکترای باکتری ‌شناسی پزشکی، گروه آموزشی میکروب ‌شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Malihe Naderi ملیحه نادری malihenaderi500@yahoo.com No PhD of Microbiology, Infectious Diseases Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دکترای میکروبیولوژی، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Razie Askari راضیه عسکری razieaskari2@gmail.com No PhD of Microbiology, Infectious Diseases Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دکترای میکروبیولوژی، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Somayeh Talebi سمیه طالبی talebi47039@gmail.com No PhD of Microbiology, Department of Microbiology, Faculty of Advanced Science and Technology, Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran دکترای میکروبیولوژی، گروه آموزشی میکروبیولوژی، دانشکده علوم و فنآوری‌های نوین، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mana Mohammadhosseini مانا محمدحسینی mana_mhosseini@yahoo.com No MSc of Cellular and Molecular Biology, Infectious Diseases Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran کارشناسی ارشد زیست شناسی سلولی و مولکولی، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Sahar Shabani سحر شعبانی s.shabani8791@gmail.com No MSc of Cellular and Molecular Biology, Dental Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran کارشناسی ارشد زیست شناسی سلولی و مولکولی، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Sajjad Yazdansetad سجاد یزدان ستاد sajjad.yazdansetad@gmail.com Yes PhD of Microbiology, Infectious Diseases Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دکترای میکروبیولوژی، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران