fa بررسی میزان شیوع کانال مزیوباکال دوم (MB2) شناسایی ‌نشده در دندان‌های مولر اول ماگزیلا درمان‌ شده با استفاده از توموگرافی با پرتو مخروطی (CBCT) در مراجعه‌ کنندگان به دانشکده دندانپزشکی بروجرد (۱۳۹7–۱۳۹4)  رادیولوژی فک و صورت oral and maxillofacial Radiology تحقیقی Research <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:&nbsp;</strong>شناسایی کانال مزیوباکال دوم&nbsp;(MB2)&nbsp;در دندان‌های مولر اول ماگزیلا از چالش‌های مهم در درمان اندودنتیک محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف بررسی میزان شیوع کانال‌های&nbsp;MB2&nbsp;شناسایی&nbsp;‌نشده(Missed MB2)&nbsp;با استفاده از توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی&nbsp;(CBCT)&nbsp;انجام شد.<br> <strong>روش بررسی:&nbsp;</strong>این مطالعه توصیفی-&nbsp;تحلیلی از نوع گذشته&nbsp;‌نگر بود که بر روی تصاویر&nbsp;CBCT&nbsp;مربوط به سال‌های&nbsp;۱۳۹۴ تا ۱۳۹۷ انجام گرفت. تصاویر از بیماران&nbsp;مراجعه‌ کننده&nbsp;به بخش رادیولوژی دانشکده دندانپزشکی بروجرد که دندان مولر اول ماگزیلای درمان&nbsp;‌شده داشتند، انتخاب شد. معیارهای ورود شامل کیفیت مناسب تصویر و وجود درمان ریشه بود و معیارهای خروج شامل تصاویر ناقص و دندان‌های فاقد درمان کامل بودند. تحلیل تصاویر توسط متخصص رادیولوژی دهان انجام شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول آماری با در نظر گرفتن سطح اطمینان و توان مطالعه محاسبه شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون همبستگی اسپیرمن در نرم&nbsp;‌افزار&nbsp;SPSS&nbsp;نسخه ۱۸ انجام شد و سطح معنی‌&nbsp;داری&nbsp;کمتر از ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته‌ها:&nbsp;</strong>از میان ۹۰ بیمار بررسی&nbsp;‌شده، ۵۹ مورد (5/65&nbsp;درصد) دارای کانال&nbsp;MB2&nbsp;بودند که از این تعداد، ۵۶ مورد&nbsp;(2/62&nbsp;درصد) شناسایی&nbsp;‌نشده باقی‌&nbsp;مانده بودند. شیوع کانال&nbsp;MB2&nbsp;در مردان به&nbsp;‌طور&nbsp;معنی داری بیشتر از زنان بود&nbsp;(01/0P<).&nbsp;هیچ ارتباط آماری&nbsp;معنی داری میان وجود رادیولوسنسی&nbsp;پری ‌اپیکال&nbsp;و کانال&nbsp;MB2&nbsp;گزارش نشد. در اغلب موارد، شکل اوریفیس&nbsp;MB2&nbsp;به‌&nbsp;صورت مجزا بود.&nbsp;<br> <strong>نتیجه‌گیری:&nbsp;</strong>نتایج این مطالعه نشان داد که شیوع بالایی از کانال‌های&nbsp;MB2&nbsp;در طی درمان اولیه شناسایی نمی‌شوند. استفاده از&nbsp;CBCT&nbsp;می‌تواند نقش مؤثری در تشخیص این کانال‌ها و افزایش موفقیت درمان اندودنتیک داشته باشد.&nbsp;در نظر گرفتن ویژگی‌های فردی مانند جنسیت می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر کمک کند.<br> &nbsp;</div> <strong>Background and Aims: </strong>Identification of the second mesiobuccal canal (MB2) in maxillary first molars is considered one of the major challenges in endodontic treatment. This study aimed to investigate the prevalence of missed MB2 canals using cone-beam computed tomography (CBCT).<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This descriptive-analytical retrospective study was conducted on CBCT images taken in years between 2014 and 2018. The images were selected from patients who had undergone treatment on the maxillary first molars and had visited the radiology department of Borujerd dental school. Inclusion criteria were adequate image quality and presence of root canal treatment, while exclusion criteria included incomplete images and teeth lacking complete treatment. Image analysis was performed by an oral radiology specialist. Sample size was calculated using a statistical formula considering confidence level and study power. Data analysis was performed using descriptive statistics and Spearman&rsquo;s correlation test in SPSS (version 18) at a significance level of P<0.05.<br> <strong>Results:</strong> Out of 90 patients examined, 59 cases (65.5%) had an MB2 canal, of which 56 cases (62.2%) had not been identified during initial treatment. The prevalence of MB2 canals was significantly higher in males than in females (P<0.01). No statistically significant association was found between the presence of periapical radiolucency and MB2 canals. In most cases, the MB2 canal orifice appeared as a separate opening.<br> <strong>Conclusion: </strong>The results of this study indicated a high prevalence of missed MB2 canals during initial endodontic treatment. The use of CBCT can play an effective role in detecting these canals and improving the success rate of endodontic therapy. Considering individual characteristics such as gender may aid in more accurate diagnosis. کانال مزیوباکال دوم (MB2), مولر اول ماگزیلا, توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی (CBCT), مورفولوژی کانال ریشه, کانال‌های شناسایی ‌نشده, شکست درمان اندودنتیک, شیوع Second mesiobuccal canal (MB2), Maxillary first molar, Cone-beam computed tomography (CBCT), Root canal morphology, Missed root canals, Endodontic treatment failure, Prevalence   1 8 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1583-1&slc_lang=fa&sid=1 Marjan Babadi Borujeni مرجان بابادی بروجنی mrj.babadii@gmail.com No Assistant Professor, Department of Oral and Maxillofacial Radiology, School of Dentistry, Borujerd Branch, Islamic Azad University, Borujerd, Iran استادیار گروه آموزشی رادیولوژی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران Parisa Ilkhanizadeh پریسا ایلخانی زاده parisaIllkhanizade@gmail.com No Dentist, School of Dentistry, Borujerd Branch, Islamic Azad University, Borujerd, Iran دندانپزشک، دانشکده دندانپزشکی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران Hiva Ebrahimi هیوا ابراهیمی hiva3753@gmail.com Yes Dental Student, School of Dentistry, Borujerd Branch, Islamic Azad University, Borujerd, Iran دانشجوی دندانپزشکی، دانشکده دندانپزشکی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران