fa ایزولاسیون و شناسایی سلول‌های بنیادی مزانشیمی مشتق از بافت پالپ و فولیکول دندان مولر سوم انسان عمومی general تحقیقی Research <strong>زمینه و هدف:</strong> در دهه گذشته مطالعات متعددی جداسازی جمعیت سلول بنیادی را از منابع مختلف دندانی گزارش کرده‌اند، در حالیکه هنوز ماهیت مزانشیمی آنها مورد بحث است. هدف از مطالعه حاضر، جداسازی سلول بنیادی از پالپ و فولیکول دندان بالغ ‌انسان و تعیین ماهیت مزانشیمی آنها قبل از تمایز بر اساس معیارهایISCT  (انجمن بین المللی سلول درمانی) بود.</p> <p dir="rtl"><strong>روش بررسی:</strong> در این مطالعه تجربی، از دندان مولر سوم افراد بالغ 25- 18 سال که به دلایل پروفیلاکتیک یا ارتودونسی کشیده شدند، استفاده شد. دندان و فولیکول دندانی پس از کشیده شدن در دمای 4 درجه سانتیگراد در محیط RPMI 1640 حاوی آنتی بیوتیک نگهداری می‌شدند. پالپ و فولیکول دندان در شرایط کاملاً استریل تهیه و پس از لیز با mg/ml 4 محلول کلاژناز تیپ I و دیسپاز با نسبت 1:1، سلول‌ها در محیط MEM-α کشت داده شدند. سلول‌ها در پاساژ سوم با روش فلوسایتومتری از نظر بیان آنتی ژن سطحی CD34، CD45، CD73، CD90،CD105 ارزیابی شدند.</p> <p dir="rtl"><strong>یافته‌ها:</strong> مشاهده شد که بافت پالپ و فولیکول دندان به شکل واحدهای کلونی که غالباً حاوی جمعیتی از سلول‌های شبه فیبروبلاست بود، رشد کردند. نتایج آنالیز فلوسایتومتری به دست آمده از نمونه‌ها با درجه بالایی نسبت به مارکر‌های سلول بنیادی مزانشیمی CD73، CD90 و CD105 واکنش مثبت و نسبت به مارکر‌های CD34 و CD45 که از مارکر‌های هماتوپویتیک هستند، واکنش منفی نشان دادند.</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> در این مطالعه نشان داده شد که سلول‌های بنیادی تخلیص شده از پالپ و فولیکول دندان مولر سوم قبل از تمایز ماهیت سلول بنیادی مزانشیمی را دارند و لذا به عنوان یک منبع با دسترسی آسان جهت تحقیقات کاربردی مرتبط با سلول بنیادی و مهندسی بافت می‌باشند.</p> </span> <p style="TEXT-ALIGN: justify"><strong>Background and Aims:</strong> In the last decade, several studies have reported the isolation of stem cell population from different dental sources, while their mesenchymal nature is still controversial. The aim of this study was to isolate stem cells from mature human dental pulp and follicle and to determine their mesenchymal nature before differentiation based on the ISCT (International Society for Cellular Therapy) criteria.<br><strong>Materials and Methods:</strong> In this experimental study, intact human third molars extracted due to prophylactic or orthodontic reasons were collected from patients aged 18-25. After tooth extraction, dental pulp and follicle were stored at 4°C in RPMI 1640 medium containing antibiotics. Dental pulp and follicle were prepared in a sterile condition and digested using an enzyme solution containing 4mg/ml collagenase I and dispase (ratio: 1:1). The cells were then cultivated in α-MEM medium. Passage-3 cells were analyzed by flow cytometry for the expression of CD34, CD45, CD 73, CD90 and CD105 surface markers.<br><strong>Results:</strong> Dental pulp and follicle were observed to grow in colony forming units, mainly composed of a fibroblast-like cell population. Flow cytometry results showed that dental pulp and follicle are highly positive for CD73, CD90 and CD105 (mesenchymal stem cell markers) and are negative for hematopoietic markers such as CD34 and CD 45.<br><strong>Conclusion:</strong> In this study we were able to successfully confirm that dental pulp and follicle stem cells isolated from permanent third molars have a mesenchymal nature before differentiation. Therefore, these two sources can be considered as an easy accessible source of mesenchymal stem cells for stem cell research and tissue engineering.</p> سلول بنیادی مزانشیمی,پالپ دندان,فولیکول دندان,فلوسایتومتری Mesenchymal stem cells,Dental pulp,Dental follicle,Flow cytometry 69 76 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-67&slc_lang=fa&sid=1 F. Mashadi Abbas فاطمه مشهدی عباس No دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی S. Mojarrad سمانه مجرد samaneh_15@yahoo.com Yes دندانپزشک Z. Yadegary زهرا یادگاری No دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی B. Sharifi بهاره شریفی No دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی