بیمارستان

بررسی تغییرات درآمدی ناشی از اجرای کتاب ارزش نسبی 2018 در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

بهمن خسروی

زمینه و هدف: یکی از گزینه های جایگزین بازنگری کتاب ارزش نسبی فعلی اجرای کتاب اصلی 2018 امریکا است. این مطالعه با هدف بررسی تغییرات درآمدی ناشی از اجرای این کتاب در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی انجام شد.
مواد و روش ها: این پژوهش، به صورت مقطعی و بر اساس اطلاعات گذشته نگر سال 1398در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام شد. داده های مربوط به این مطالعه از پرونده بیماران با استفاده از سیستم اطلاعات بیمارستانی و سامانه مدیریت هوشمند بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی جمع آوری شد. جهت تجزیه وتحلیل داده ها از میانگین ریالی به ازای هر خدمت به تفکیک هر بیمارستان و نوع پذیرش استفاده شد.
نتایج: با اجرای کتاب ارزش نسبی 2018، درآمد کل بیمارستان های موردمطالعه، 67/10 درصد رشد خواهد داشت. در بخش بستری موقت، سهم ارزش نسبی 68 درصد خواهد بود که از این میزان سهم جزء حرفه ای 26 درصد، جزء فنی 41 درصد و بیهوشی 1 درصد می باشد، در بخش بستری نیز سهم ارزش نسبی 38 درصد از کل است که از این میزان سهم جزء حرفه ای 19 درصد، جزء فنی 16 درصد و بیهوشی 3 درصد می باشد و در مجموع بستری و بستری موقت سهم ارزش نسبی 41 درصد از کل است که از این میزان سهم جزء حرفه ای 20 درصد، جزء فنی 19 درصد و بیهوشی 4/2 درصد می باشد.
نتیجه گیری: رویکرد کتاب 2018 بیشتر به خدمات بستری موقت بوده و ارائه دهندگان را به عدم بستری بیماران برای دریافت خدمات تشویق می کند. همچنین در این کتاب رشد مناسب جزء فنی خدمات اتفاق خواهد افتاد که به عبارتی نشان از رویکرد و تشویق سرمایه گذاری در بخش بیمارستان داری می باشد

آینده‌پژوهی زنجیره تأمین تاب آور بیمارستان با سناریو نگاری منطق شهودی

رضا احمدی کهنعلی

زمینه و هدف: سناریونگاری یکی از مهم ترین روش های آینده پژوهی در شرایط نامطمئن و پیچیده است. تاب آوری زنجیره تامین بیمارستان نیز به دلیل پیچیدگی در روابط و مواجهه با شرایط غیرمنتظره نیازمند درک وقایع در آینده است. هدف از مقاله حاضر، تدوین سناریوهای پیشروی آینده تاب آوری زنجیره تأمین بیمارستان است.
مواد و روش ها: این پژوهش دومین مرحله از پژوهشی با رویکرد آمیخته است و در زمره ی سناریوهای هنجاری و مکتب منطق شهودی است. مشارکت کنندگان در این پژوهش به روش هدفمند و از میان خبرگان دو بیمارستان انتخاب شدند. در فاز اول برای تعیین عدم قطعیت های بحرانی از پرسشنامه تأثیر و عدم قطعیت و نمودار تأثیر- عدم قطعیت استفاده شد. در فاز دوم نیز پس از تشکیل تیم سناریو، با استفاده از دیاگرام تأثیر، روابط علت و معلولی متغیرها بر اساس ماتریس سناریو تعیین گردید.
نتایج: محرک های تاب آوری زنجیره تأمین بیمارستان در 14 مقوله اصلی خوشه بندی شدند و نتایج حاصل از نمودار تأثیر-عدم قطعیت نشان داد که «فرهنگ مردم» و «ماهیت حادثه» به عنوان عدم قطعیت های بحرانی در تدوین سناریو نقش بیشتری دارند برای این دو عامل چهار سناریو بر اساس نظر خبرگان ایجاد و داستان آن ها نوشته شد.
نتیجه گیری: چهار سناریوی «سازگار»، «آشفته»، «ازهم گسیخته» و «مبارز»، بر مبنای بحرانی ترین محرک های در زمینۀ تاب آوری زنجیرۀ تأمین بیمارستان تدوین شد. بهره گیری از ویژگی الهام بخش این سناریوها، می تواند به مدیران حوزه سلامت و مدیریت بحران کمک کند تا آمادگی لازم برای مواجهه با بحران را کسب نمایند. روش سناریونگاری منطق شهودی، می تواند برای آینده پژوهی در سایر حوزه های نظام سلامت مورد استفاده قرار گیرد.

برآورد نیروی انسانی مورد نیاز بخش سی‌تی‌اسکن بزرگ‌ترین مرکز رادیوتراپی انکولوژی کشور بر اساس شاخص حجم کار در سال 1398

سید سعید طباطبایی

زمینه و هدف: منابع انسانی بخش سلامت علاوه بر اینکه به عنوان مهم ترین منبع بخش سلامت شناخته شده است نزدیک به سه چهارم هزینه های بخش سلامت را به خود اختصاص داده است. هدف از این مطالعه برآورد نیروی انسانی مورد نیاز بخش سی تی اسکن مرکز تخصصی رادیوتراپی - انکولوژی رضا (ع) بر اساس شاخص حجم کار در سال 8139 بود.
مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی تحلیلی که به صورت مقطعی انجام شد از روش تعیین نیروی انسانی بر اساس شاخص حجم کار استفاده شد. برای تعیین اجزاء حجم کار و زمان استاندارد از روش برگزاری جلسات کارشناسی، برای تائید زمان استاندارد فعالیت های اصلی از روش مطالعه کار و زمان سنجی، برای تعیین عوامل مرتبط با زمان کاری در دسترس از مصاحبه و قوانین و سیستم پرسنلی و برای تعیین حجم کار سالانه از طریق سیستم مدیریت بیمارستان و بررسی دفاتر ثبت فعالیت استفاده شد. برای تحلیل داده های تعیین نیروی انسانی موردنیاز از نرم افزار اکسل و برای تحلیل داده های زمان سنجی از نرم افزار SPSS استفاده شد.
نتایج: 7 عامل مرتبط با زمان کاری در دسترس سالانه کارکنان شناسایی شد. زمان کاری در دسترس سالانه 1113 ساعت در سال تعیین شد. در این مطالعه تصویربرداری و شبیه سازی درمانی به عنوان فعالیت های اصلی تعیین شد. نتایج محاسبات شاخص حجم کار نشان داد این بخش 3 نفر کمبود نیرو دارد.
نتیجه گیری: مرکز تخصصی رادیوتراپی انکولوژی رضا در بخش سی تی اسکن با کمبود نیروی انسانی حرفه ای مواجه است و فشار کاری (4/0) می باشد. از این رو در اولویت تامین نیروی انسانی قرار می گیرد.

تامین مالی بیمارستان از طریق بازار سرمایه؛ تبیین عوامل زمینه‌ای موثر در سیاست‌گذاری تامین مالی و دستورگذاری آن

مقداد راحتی

زمینه و هدف: بیمارستان بزرگترین و مهمترین واحد نظام سلامت، بیشترین سهم هزینه ها را به خود اختصاص داده، بطوریکه دولت ها نمی توانند همه هزینه های آن را تأمین کنند، لذا انجام اصلاحات به منظور تامین مالی اجتناب ناپذیر است. در این راستا پژوهشگران به تبیین عوامل زمینه ای موثر در سیاست گذاری تامین مالی و دستورگذاری آن پرداخته اند.
مواد و روش ها: مطالعه حاضر توصیفی که بصورت کیفی و کمی در سال 1397 انجام شده است. جامعه آماری شامل خبرگان بخش سلامت، بازارسرمایه و سازمان تامین اجتماعی بود. از روش هدفمند برای نمونه گیری استفاده شد. ابزار گردآوری داده‏ها فیش کارت ها و پرسشنامه نیمه ساختاریافته برای انجام مصاحبه با خبرگان بود. برای تحلیل مصاحبه ها از نرم افزار MAXQDA,11 و برای معتبرسازی از تکنیک دلفی استفاده گردید. برای تحلیل سیاستگذاری و دستورگذاری از مدل های والت گیلسون و کینگدان استفاده گردید.
نتایج: عوامل زمینه ای در سیاستگذاری و دستورگذاری تامین مالی بیمارستان ها از بازار سرمایه، عوامل کلان(حاکمیتی و قانونی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی) و عوامل خرد (تولیتی، تامین مالی و فنی) می باشند. جریان مشکل بیمارستان ها که عمده ترین آن تامین مالی است، جریان سیاستی که شامل اجرای مدل های مشارکت بخش دولتی خصوصی است و جریان سیاسی که با تحریم ها شروع شد، پنجره فرصتی را برای تامین مالی از بازار سرمایه می گشاید.
نتیجه گیری: با وجود اسناد بالادستی و برنامه های توسعه که اجازه خصوصی سازی سازمان های دولتی را می دهد، بیمارستان ها می توانند بغیر از بودجه دولت و درآمدهای اختصاصی، از استراتژی تامین مالی بخش خصوصی استفاده نمایند، که در این میان بازار سرمایه با توجه به ویژگی های آن مانند تامین مالی آسان و ارزان قیمت، شفافیت و پاسخگو بودن استراتژی مناسبی می باشد.

بررسی تاثیر اجرای الگوی توانمندسازی خانواده محور برکیفیت زندگی و خودکارآمدی بیماران پیوندکلیه در سال 1397

فرحناز فرنیا

زمینه و هدف: کیفیت زندگی یک موضوع ذهنی است که موجب می شود فرد تحت تأثیر عوامل مختلف از جمله خودکارآمدی قرار گیرد. الگوی راه گشا در این زمینه توانمندسازی خانواده محور است که هدف آن ارتقا سلامتی است. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر الگوی توانمند سازی خانواده محور بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی بیماران پیوند کلیه انجام شده است.
مواد و روش ها: این مطالعه به صورت کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی می باشد. تعداد 100 بیمار پیوند کلیه مراجعه کننده به کلینیک بیمارستان شهید هاشمی نژاد تهران با روش نمونه گیری تصادفی در دو گروه کنترل و آزمون قرار گرفتند. ابزار جمع آوری داده ها پرسش نامه سه بخشی شامل مشخصات دموگرافیک، پرسش نامه کیفیت زندگی در بیماران پیوند کلیه و پرسشنامه استراتژی ارتقا سلامت برای بررسی خودکارآمدی مراقبت از خود بود که توسط هر دو گروه در بدو مطالعه و 5/1 ماه بعد از آزمون تکمیل شد. داده ها با نرم افزار SPSS ویراست 20، آزمون کای اسکوئر و تی تست تجزیه تحلیل شد.
نتایج: یافته ها نشان داد که دو گروه کنترل و آزمایش در بدو مطالعه از نظر مشخصات کیفی و کمی دموگرافیک و میانگین کیفیت زندگی و خودکارآمدی تفاوت معناداری نداشتند. میانگین نمرات کیفیت زندگی گروه آزمون نسبت به گروه کنترل افزایش داشته است و از نظر آماری تفاوت معناداری دارد (001/0>P). همچنین میانگین نمره خودکارآمدی در گروه آزمون نسبت به شاهد افزایش داشته است و از نظر آماری تفاوت معناداری دارد (003/0 P=).
نتیجه گیری: با توجه به تأثیر مثبت الگوی توانمندسازی خانواده محور بر خودکارآمدی بیماران پیوند کلیه و در نهایت بر کیفیت زندگی آنان، لازم است این الگو با هدف ارتقای سلامت بیماران در نظر گرفته شود.

تحلیل کیفی برنامه‌ پزشک خانواده به منظور شناسایی علل و چالش‌های عدم پیشرفت برنامه

نیلوفر امیری قلعه رشیدی

زمینه و هدف: برنامه پزشک خانواده از مهم ترین تلاش های نظام سلامت ایران برای ایجاد نظام ارجاع در کشور، تدوین و در چند استان به اجرا درآمد، ولی به دلایلی چند با چالش های اساسی روبرو شد که موجب عدم پیشرفت برنامه گردید لذا پژوهش حاضر با هدف تحلیل برنامه مذکور به منظور شناسایی علل و چالش های عدم پیشرفت برنامه صورت گرفت.
مواد و روش ها: مطالعه گذشته نگر حاضر از نوع تحلیل سیاست، یک پژوهش کیفی است، در آن نمونه گیری مبتنی بر هدف بوده و جمع آوری داده ها با استفاده از تحلیل اسناد و مصاحبه نیمه باز انجام شده است. تحلیل داده ها از طریق تحلیل تم در چارچوب مثلث سیاست گذاری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA انجام شد.
نتایج: بر اساس چارچوب مطالعه، چالش های برنامه در بعد زمینه عبارت اند از: تضاد منافع، قائم به فرد بودن برنامه ها، عدم ثبات در مدیریت و برنامه ها، توجه ناکافی به فرهنگ سازی و منابع و زیرساخت ها، در بعد محتوا عبارت اند از: رویکرد اجرایی نامتناسب، عدم بومی سازی، انتخاب ابزار نامناسب، شفافیت ناکافی و ابهام در اهداف، وظایف و مسئولیت ها. در بعد فرآیند؛ چالش های فرآیند بر اساس چرخه خط مشی گذاری مورد بررسی قرار گرفت.
نتیجه گیری: اجرای برنامه پزشک خانواده متأثر از عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و مدیریتی است. از آنجا که این برنامه مجدداً مورد توجه وزارت بهداشت قرار گرفته است، لازم است سیاست گذاران و تصمیم گیران نظام سلامت با در نظر گرفتن موانع و چالش های مطرح شده به اصلاح محتوا و روش های اجرای برنامه اهتمام ورزند.

بررسی تأثیر اثربخشی دوره‌های توانمندسازی کارکنان با بهره‌وری نیروی انسانی در دانشگاه علوم پزشکی تهران

حسین درگاهی

زمینه و هدف: توانمندسازی کارکنان از بهترین و کارآمدترین راهبردهای توسعه و شکوفایی و افزایش بهره وری نیروی انسانی در سازمان ها است. لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط اثربخشی دوره های توانمندسازی کارکنان با بهره وری نیروی انسانی در دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده است.
مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بود که به صورت مقطعی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش کارکنان ستادی معاونت های دانشگاه برابر 1452 نفر بود. حجم نمونه نیز با استفاده از جدول کرجسی و مورگان برابر 304 تعیین شد. ابزار گردآوری داده ها شامل دو پرسشنامه اثربخشی دوره های توانمندسازی Hersey ترجمه شده توسط جعفری و همکاران و بهره وری نیروی انسانی هرسی و گلداسمیت بود. روایی محتوی و سازه شامل همگرا و واگرا و همچنین پایایی پرسشنامه ها با ضریب 86/0 و 89/0 با استفاده از روش آلفا کرونباخ بدست آمد. تحلیل داده ها توسط نرم افزار SPSS نسخه 23 انجام شد و برای ارائه یافته های توصیفی از جداول توزیع فراوانی و برای ارائه یافته های تحلیلی از مدل سازی معادلات ساختاری و دیگر روش های آمار استنباطی بهره برداری شد.
نتایج: میانگین اثربخشی دوره های توانمندسازی کارکنان و بهره وری نیروی انسانی موردمطالعه از مطلوبیت نسبتاً بالا برخوردار بود. همچنین ارتباط مثبت و مستقیم دوره های توانمندسازی کارکنان با بهره وری نیروی انسانی به اثبات رسید.
نتیجه گیری: استفاده از روش های مختلف توانمندسازی کارکنان در بدو استخدام مانند جامعه پذیری سازمانی، آموزش های مستمر ضمن خدمت به صورت کارگاهی، حضوری و مجازی در جهت تقویت ویژگی های شخصیتی خودباوری، سازگاری و نوآوری کارکنان به بهره وری سازمانی و فردی کمک می کند.

تأثیر اجرای سیستم «ال.دی.ار» بر شاخص‌های کیفی خدمات بخش زایمان

لیلا نظری منش

زمینه و هدف: اهمیت کیفیت خدمات بیمارستان ها در جهت استفاده بهینه از منابع موجود بر مدیران پوشیده نیست. این مسئله به ویژه در بخش زایمان به سبب دانسیته بالای بار مراجعات حائز اهمیت می باشد. از رویکردهای نوین بهبود خدمات بخش زایمان در کشور، اجرای LDR (Labor, Delivery, Recovery) می باشد. مطالعه با هدف ارزیابی اثربخشی سیستم LDR بر شاخص های کیفیت خدمات بخش زایمان دو بیمارستان منتخب قم اجرا گردید.
مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی- پیمایشی و به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ زمان مقطعی بود که طی آن به صورت مورد شاهدی، به مقایسه شاخص های کیفیت خدمات یک بیمارستان دارای سیستم LDR با یک بیمارستان فاقد سیستم LDR پرداخته شد. داده ها با پرسشنامه استاندارد با نمونه گیری پواسون جمع آوری و با نرم افزار SPSS آنالیز گردید.
نتایج: بین دو بیمارستان به جز اجرای سیستم LDR، تمایز عمده دیگری وجود ندارد. بین اجرای LDR در بخش زایمان با شاخص های کیفیت کلی خدمات (3 در مقابل 2.5) و نیز شاخص های کیفی دروندادی، فرایندی و بروندادی ارتباط معنی داری مشاهده نشد اما اجرای LDR بر برخی از آیتم های این شاخص ها اثر معنی دار داشته است (سطح معنی داری=0.05).
نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش، اجرای LDR بر کیفیت کلی خدمات اثر معنی دار نداشته اما بر زیرمولفه های این شاخص ها اثرگذار است و رضایتمندی مادران در بسیاری از زمینه ها در بیمارستان دارای LDR بالاتر بود اما مادران از هزینه تحمیل شده در بیمارستان دارای LDR رضایت پایین تری داشتند. لذا به نظر می رسد، لزوم سیاست گذاری مناسب مدیران جهت کنترل هزینه های دریافتی مربوط به اجرای این سیستم روشن است.