بیمارستان

مخاطرات اخلاقی مبتنی بر رفتار ارائه‌دهنده خدمت در نسخ دارویی پرداختی سازمان‌های بیمه‌ای

بهشته ابراهیمی

زمینه و هدف: هزینه کرد در بخش سلامت نیازمند مدیریت هوشمند منابع است. این مطالعه با هدف تعیین میزان مخاطرات اخلاقی مرتبط با رفتار ارائه کنندگان خدمات در نسخ دارویی پرداختی سازمان بیمه انجام شد.
مواد و روش ها: جامعه آماری اسناد دارویی پرداختی استان تهران در سال 1398 بود. 2000 نسخه مربوط به 500 بیمه شده به روش تصادفی از بانک اطلاعاتی سازمان جمع آوری شد. دو نشانگر "ناهمخوانی یک دارو با سابقه بیماری یا طیف دارویی یک بیمه شده" و "تعداد نسخه های دارای بار مالی بیشتر از میانگین بار مالی معمولِ بیماری یک بیمار"، با داده نسخ تطبیق و با نرم افزار SPSS نسخه 24 تجزیه وتحلیل شد. از یک داروساز با تجربه برای بررسی طیف دارویی تمامی نسخ کمک گرفته شد.
نتایج: 4/5 درصد از کل نسخ دارای داروهای ناهمخوان و 4/6 درصد دارای بار مالی مازاد بود. بیشترین مخاطرات به تفکیک تخصص مربوط به پزشکان عمومی بود (16% با بار مالی مازاد 000/500/87 ریال). بیشترین تعداد و مبلغ ریالی مخاطرات به تفکیک گروه بیمه شدگان مربوط به سرپرستان (63/0 درصد با بار مالی مازاد 000/000/26 ریال) بود. مخاطرات در نسخ مراکز نظامی نسبت به مراکز خصوصی و دولتی بیشتر و در مراکز طرف قرارداد (48%) و غیر طرف قرارداد (52%) نسبتاً مساوی بود.
نتیجه گیری: سوءاستفاده در ارائه خدمات سلامت ریسکی عمده برای مدیران مراقبت های بهداشتی در کشورهایی است که برنامه بیمه درمانی دارند که ردیابی هوشمندانه آن بسیاری از هزینه های شرکت های بیمه را کاهش و از کمبود داروهای حیاتی جلوگیری می نماید.

سنجش نابرابری‌های اجتماعی- اقتصادی در بهره‌مندی از خدمات دندانپزشکی در خانوارهای استان لرستان و مقایسه با استان‌های هم‌جوار

ثریا نورائی مطلق

مقدمه: نابرابری های اجتماعی- اقتصادی در استفاده از خدمات دندانپزشکی یک چالش عمده سیاست های سلامت در بسیاری از کشورها است. این مطالعه مقطعی با هدف بررسی نابرابری اجتماعی اقتصادی در بهره مندی از خدمات دندانپزشکی در لرستان و مقایسه با استان های هم جوار انجام شده است.
روش: داده های مورد نیاز از پیمایش هزینه و درآمد خانوار جمع آوری گردید. حجم نمونه شامل 5547 خانوار استان های غرب کشور بود. جهت تعیین مهم ترین عوامل مؤثر بر بهره مندی از خدمات دندانپزشکی از روش رگرسیونی لاجستیک و جهت سنجش نابرابری بین گروه های درآمدی از شاخص تمرکز و منحنی تمرکز استفاده گردید. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار استاتا نسخه 14 انجام شد.
نتایج: بیشترین و کمترین درصد بهره مندی از خدمات دندانپزشکی در میان خانوارها به ترتیب مربوط به استان های همدان (02/7 درصد) و لرستان (19/3 درصد) می باشد. نتایج شاخص تمرکز نشان داد بهره مندی و هزینه های خدمات دندانپزشکی در میان خانوارهای با وضعیت اقتصادی- اجتماعی بالاتر متمرکز است؛ به عبارت دیگر نابرابری به نفع ثروتمندان است. زن بودن سرپرست خانوار و افزایش بعد خانوار منجر به کاهش بهره مندی از این خدمات می گردد. سطح تحصیلات بالاتر سرپرست خانوار و افزایش تعداد افراد شاغل و افراد باسواد خانوار ارتباط مثبتی با بهره مندی از خدمات دندانپزشکی نشان داد.
نتیجه گیری: بهره مندی از خدمات دندانپزشکی در بین گروه های اقتصادی- اجتماعی بالاتر به طور معناداری بیشتر بود. این نابرابری ها با معرفی و اجرای سیاست های هدفمند، قابل اجتناب هستند. خانوارهای با درآمد پایین، سطح تحصیلات کمتر و بیکاران باید در تمرکز سیاست گذاری برای مقابله با نیازهای برآورده نشده مراقبت های دندانپزشکی قرار گیرند.

تأثیر مدیریت تحول‌گرا در سازمان بر کیفیت زندگی کاری کارکنان بیمارستان شهدای تجریش تهران

محمد حسین صادقیان

زمینه و هدف: مهم ترین و مشکل ترین فرایند در هر سازمان ایجاد تحول در سازمان است چرا که امروزه سازمان ها بایستی با توجه به تغییرات محیط واکنش نشان دهند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر مدیریت تحول گرا در سازمان بر کیفیت زندگی کاری کارکنان بیمارستان شهدای تجریش تهران می باشد.
مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نوع مطالعات توصیفی تحلیلی بود که به صورت مقطعی در بیمارستان شهدای تجریش در سال 1399 انجام شد. ابزار جمع آوری پرسشنامه مدیریت تحول گرا (باس وآولیو) و پرسشنامه کیفیت زندگی کاری (والتون 1973) بود. بر اساس فرمول کوکران تعداد 234 نفر از کارکنان بیمارستان شهدای تجریش تهران به عنوان نمونه آماری پژوهش انتخاب شدند. پایایی و روایی ابزارها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی تأییدی مورد تائید قرار گرفت. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون و آزمون معادلات ساختاری استفاده شد.
نتایج: یافته ها نشان داد که مدیریت تحول گرا همبستگی مثبت و معناداری بر محیط کاری دارای ایمنی و بهداشت، فرصت رشد و امنیت، پرداخت منصفانه و کافی، قانون گرایی کارکنان، وابستگی اجتماعی، یکپارچگی و انسجام اجتماعی، توسعه ی قابلیت های انسانی و فضای کلی زندگی کاری دارد. علاوه بر این 92 درصد واریانس کیفیت زندگی کاری توسط مدل تحقیق تبیین می شود.
نتیجه گیری: مدیران ارشد با توجه به تأیید تأثیر مدیریت تحول گرا بر توسعه قابلیت های انسانی برنامه های مناسبی را برای اجرای کیفیت زندگی کاری تنظیم و اجرا نمایند و شرایطی را فراهم آورند تا کارکنان در سازمان و کار خود لذت ببرند.

عوامل مؤثر بر نوآوری باز در بیمارستان‌های دولتی استان گیلان

کریم کیاکجوری

مقدمه: در عصر حاضر، پیاده سازی فرآیند نوآوری باز برای هر سازمانی لازم و ضروری می باشد و بیمارستان ها به عنوان اصلی ترین مراکز درمانی از این امر مستثنی نیستند. در واقع، بیمارستان ها به عنوان واحدهای عملیاتی سلامت، همواره در معرض مستقیم تغییرات در حوزه خدمات درمانی هستند. از اینرو پژوهش حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر نوآوری باز در بیمارستان های دولتی استان گیلان پرداخته است.
مواد و روش ها: این پژوهش بر حسب هدف یک مطالعه کاربردی و بر حسب نحوه گردآوری داده ها در دسته تحقیقات توصیفی قرار دارد که به صورت مقطعی در سال 1400 انجام شده است. جامعه آماری پژوهش، مدیران ارشد و کارکنان بیمارستان های دولتی استان گیلان به تعداد 1600 نفر بودند. به منظور نمونه گیری از روش نمونه گیری غیرتصادفی قضاوتی به منظور دسترسی به اعضای جامعه (مدیران ارشد و کارکنان با حداقل مدرک کارشناسی) استفاده شد. 250 پرسشنامه جهت انجام آزمون مورد استفاده قرار گرفت. ابزار گرداوری داده ها پرسشنامه های استاندارد است. پایایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ و روایی پرسشنامه ها از طریق روایی صوری و محتوایی، روایی همگرا و واگرا مورد تائید قرار گرفت. جهت آزمون فرضیه های تحقیق از روش مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. نرم افزارهای مورد استفاده در این پژوهش، نرم افزار SPSS 26 و نرم افزار Smart PLS3 می باشد.
نتایج: نتایج حاصل از آزمون مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که از بین عوامل برون سازمانی همکاری با شرکا و کاربر، از بین عوامل سازمانی درون سازمانی، ساختار سازمان، یادگیری اکتشافی و فرهنگ سازمان و در نهایت از بین عوامل فردی درون سازمانی، انگیزه بر نوآوری باز بیمارستان های دولتی استان گیلان تأثیرگذار هستند. تأثیر اعتماد بین شرکا، تکنولوژی، ویژگی های شخصیتی و دانش بر نوآوری باز بیمارستان ها رد شد.
نتیجه گیری: بیمارستان ها باید به طور مشترک با سایر واحدهای خدمات بهداشتی، دانشگاه ها و کاربران برای گذر از سیستم نوآوری بسته به سمت نوآوری باز، سیاست های مناسبی تدوین کرده و اقدامات مؤثر در این راستا را مورد حمایت قرار دهند.

سبک‌ مدیریت مراکز آموزشی-درمانی قزوین: ادراک کارکنان از ساختار و شرایط

رعنا سهیلی راد

زمینه و هدف: مدیریت از مهم ترین عواملی است که می تواند بر عملکرد سازمانی مانند بیمارستان تأثیر بگذارد. بنابراین بررسی سبک مدیریت به کار گرفته در بیمارستان ها می تواند راه گشای بسیاری از مسائل بیمارستان باشد. در این مطالعه سبک های مدیریتی به کارگرفته شده در مراکز آموزشی- درمانی دانشگاه علوم پزشکی قزوین بررسی و تعیین شده است.
مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی – تحلیلی، نمونه ای 411 نفری با استفاده از روش نمونه گیری سهمی تصادفی از جامعه 2265 نفری کارکنان شاغل در بیمارستان های دانشگاهی شهر قزوین انتخاب شد. داده های موردنیاز با استفاده از پرسشنامه معتبر سبک مدیریت کلارک و از طریق پیمایش ادراک کارکنان در سال 1399 گردآوری شدند. در نهایت اطلاعات به دست آمده در فضای نرم افزارهای استتا 15 و اس پی اس اس 16 مورد تحلیل قرار گرفت.
نتایج: سبک دستوری بیشترین میانگین کل (22/3) و سبک واگذارکننده کمترین میانگین کل (87/2) را به دست آوردند. افراد، بیشترین فراوانی (42 درصد) را برای گویه های مربوط به سبک دستوری و کمترین فراوانی (25 درصد) را برای گویه های سبک واگذارکننده گزارش کردند. به غیر از سبک دستوری، از نظر میزان به کارگیری سبک های مشارکتی و واگذارکننده، بین بیمارستان ها تفاوت معنادار وجود داشت.(05/0>p).
نتیجه گیری: در تمام بیمارستان های موردمطالعه مدیران بیشتر از سبک دستوری استفاده می کردند. پیشنهاد می شود از طریق برگزاری کارگاه های دوره ای، مدیران بیمارستان ها با تکنیک ها و مزایای سبک های مشارکتی و واگذارکننده آشنا شوند.

ارائه مدل مفهومی تأثیرات توسعه گردشگری سلامت در بهزیستی جامعه: رویکرد داده بنیاد

فروغ رودگرنژاد

زمینه و هدف: گردشگری سلامت به عنوان یکی از صنایع درآمدزا و رقابتی در دنیا مطرح شده و از حوزه های نوین گردشگری است. هدف مطالعه حاضر، ارائه مدل مفهومی تأثیرات توسعه گردشگری سلامت در بهزیستی جامعه می باشد.
مواد و روش ها: این پژوهش به صورت کیفی و از نوع اکتشافی می باشد. جامعه پژوهش شامل اساتید دانشگاهی و مدیران گردشگری سلامت بود. 15 نفر به روش نمونه گیری غیراحتمالی هدفمند و از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و عمیق در مطالعه مشارکت نمودند. تحلیل داده ها با نرم افزار MAXQDA10 و با رویکرد نظریه داده بنیاد بر مبنای سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام گرفت. برای بررسی روایی، به دو شیوه بازخور مشارکت کننده و دریافت نظرات همکاران و برای اطمینان از پایایی در مصاحبه ها، به دو روش بازآزمون و دو کدگذار عمل شد.
نتایج: مبنای تحلیل داده ها 100 کلیدواژه (کدهای باز) بود که با شناسایی ارتباط بین کدها، مفاهیم مشترک در 18 مفهوم طبقه بندی شد. مفاهیم اصلی با روش کدگذاری محوری، در جایگاه و مقوله های مناسب قرارگرفت. از آن جا که ردپای امکانات پزشکی و بهداشتی، زیرساخت های گردشگری سلامت و سیاست های توسعه روابط، در اغلب داده ها و نقل قول های مصاحبه شوندگان مشاهده گردید، به عنوان زیر مقوله های محوری گردشگری سلامت انتخاب و این سه مورد در مرکز مدل قرار گرفته و سایر مقوله ها با آن مرتبط شدند.
نتیجه گیری: توسعه گردشگری سلامت، ابزاری برای توسعه جامعه محسوب شده و موجب افزایش سرمایه گذاری در بخش های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جامعه، اشتغال زایی، افزایش درآمد و رضایت و نشاط مردم می شود و موجبات توسعه رفاه، بهبود کیفیت زندگی و بهزیستی را فراهم می آورد.

تأثیر بازاریابی داخلی بر عملکرد پرستاران با بررسی نقش میانجی‌گری عجین شدن با شغل

میترا رضوانی

زمینه و هدف: عملکرد پرستاران به عنوان بزرگ ترین عنصر منابع انسانی سازمان های خدمات درمانی و سلامت، تأثیر مهمی بر کیفیت و نتایج درمان بیماران دارد. هدف از این تحقیق بررسی تأثیرات بازاریابی داخلی بر عملکرد پرستاران با در نظر گرفتن نقش میانجیگری عجین شدن پرستاران با شغل می باشد.
مواد و روش ها: در این راستا ضمن مروری بر ادبیات نظری متغیرهای اصلی پژوهش، از روش تحلیل مسیر و مدل سازی معادلات ساختاری به بررسی تأثیر بازاریابی داخلی بر عملکرد پرستاران با بررسی نقش میانجیگری عجین شدن با شغل پرداختیم. جامعه آماری این پژوهش شامل پرستاران بیمارستان های ساسان و پارسیان بوده است که برای نمونه گیری از روش طبقه ای استفاده شده است. برای جمع آوری داده ها در این تحقیق از پرسشنامه، به منظور تجزیه وتحلیل داده ها، از آزمون های کلموگروف- اسمیرنوف جهت تست نرمال بودن و از آزمون تحلیل مسیر و مدل سازی معادلات ساختاری جهت تائید فرضیه ها، استفاده شد.
نتایج: نتایج نشان داد که بازاریابی داخلی با کمک به افزایش عجین شدن پرستاران با شغلشان، باعث افزایش عملکرد آن ها می شود. بر اساس نتایج به دست آمده بازاریابی داخلی هرچند به صورت مستقیم باعث عجین شدن پرستاران با شغل می شود ولی تأثیر مستقیمی بر افزایش عملکرد پرستاران ندارد.
نتیجه گیری: مهم ترین دستاورد این پژوهش تائید رابطه مثبت میان پیاده سازی برنامه های بازاریابی داخلی بر عملکرد شغلی پرستاران می باشد. بر اساس یافته های این پژوهش مدیران و دست اندرکاران مراکز خدمات بهداشت و درمان می توانند با اجرای بازاریابی داخلی ضمن اثرگذاری بر نگرش های مثبت شغلی پرستاران به ویژه عجین شدن آنان با کار خود، عملکرد شغلی آنان را بهبود بخشند.

شایستگی مدیران بیمارستان به عنوان ضرورت مدیریت مطلوب و اثربخش نظام سلامت ایران؛ نامه به سردبیر

قاسم رجبی واسوکلایی

اهمیت نظام سلامت به عنوان زیربنای اساسی نظامات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... در همه گیری کووید19 بر تصمیم سازان، تصمیم گیران و سیاست گذاران مبرهن و آشکار شده است. از این رو با توجه به پویایی و تحول این حوزه و شرایطی که همه گیری کووید-19 به وجود آورده است؛ نقش مدیران بیمارستان ها به عنوان نقشی محوری در دستیابی به اهداف نظام سلامت و اداره مطلوب و موثر بیمارستان ها مهم شمرده می شود و نقشی تعیین کننده و جایگزین ناپذیری در موفقیت یا شکست راهبرد ها و برنامه های ملی و دانشگاهی دارند. در شرایط کنونی که کشور با تحریم اقتصادی روبرو است، رعایت عدالت در انتخاب، انتصاب و تغییرات مدیریتی و به کارگیری شایسته و موثر مدیران بیمارستان ها می تواند راهبرد مقابله ای اثر بخش با مشکلات و چالش های ناشی از آن که گریبان گیر نظام سلامت نیز است، باشد. می توان بیان کرد عواملی نظیر سبک رهبری و مدیریتی، فرهنگ سازمانی، مدیریت مطلوب کارکرد های مدیریت منابع انسانی و شناخت بستر های شایسته گزینی می تواند به ارتقاء عملکرد کمک نماید. [1]
مدیران بیمارستان ها باید شایستگی های خود را تقویت نمایند تا بتوانند در راستای ارتقا بهره وری فردی و سازمانی ایفای نقش کنند. تجربه نشان داده است که شایستگی هایی نظیر همگامی با سیاست های کلان و راهبرد های ترسیمی دولت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه ها؛ برخورداری از تحصیلات و دانش مرتبط با حوزه مدیریت و اقتصاد سلامت؛ قدرت برنامه ریزی راهبردی و عملیاتی؛ توانایی مدیریت بحران و حوادث غیر قابل پیش بینی؛ وجود تعهد فردی و سازمانی در ویژگی فردی و شخصیتی؛ حق مداری و اجرای عدالت در تصمیمات، سیاست گذاری ها و برنامه های مدیریتی- اجرایی؛ برخورداری از بینش سیاسی و اجتماعی؛ توانایی تفکر تحلیلی و سیستمی؛ توانایی ایجاد تغییر، خلاقیت و نوآوری؛ بهره مندی از مهارت آینده نگری؛ برخورداری از قدرت تصمیم گیری و رهبری افراد؛ مهارت شبکه سازی و مدیریت زمان؛ توجه به عدم تعارض منافع؛ توانایی اقناع سازی و رفع تعارض؛ روزآمدی و برخورداری از مهارت کار با فناوری و تکنولوژی؛ بهره مندی از ویژگی پاسخگویی فردی و سازمانی؛ مهارت مالی، بیمه ای، بودجه ریزی و اقتصاد سلامت و همچنین خلق و صیانت از منابع مالی؛ توانایی و دانش اعتبار بخشی، نظارت و ارزیابی عملکرد؛ آشنا به مسائل عمرانی و مدیریت منابع فیزیکی می تواند مبنای انتصاب و انتخاب مدیران بیمارستان ها باشد. اساسا تغییر نگرش سیاستگذاران و مجریان به کاربرد این شایستگی ها در انتخاب مدیران در ارائه خدمات مطلوب به مردم در راستای افزایش پاسخگویی، ایجاد فراهمی و دسترسی عادلانه به خدمات و حفاظت مالی از گیرندگان خدمت پیشنهاد می گردد تا در شرایط کنونی که کشور با مشکلات اقتصادی عدیده ای روبرو است، اختلالی در روند ارائه خدمات صورت نپذیرد.

[1] Sarshar E, Samiee R. present a meritocratic process model in administrative system with human resources improvement approach at Golestan University of Medical Sciences. Career and Organizational Counseling. 2020;12(43):199-216.