بیمارستان

بررسی وضعیت شاخص های بهداشت محیط در بیمارستان های شهر کرج سال 1390

سمیه گل باز

زمینه و هدف: موازین بهداشت محیط در بیمارستان یکی از عواملی است که رعایت آن می تواند بیمارستان را در تحقق رسالت خویش یاری رساند. براین اساس آگاهی و اطلاع از وضعیت بهداشت محیط بیمارستان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این مطالعه به ارزیابی وضعیت شاخص های بهداشت محیط در بیمارستان پرداخته است.
مواد و روشها: مطالعه توصیفی حاضر به صورت مقطعی در سال 1390 انجام گرفت. کلیه بیمارستان های شهر کرج با استفاده از روش سرشماری، جامعه مورد مطالعه را تشکیل دادند (8 = n). به منظور جمع آوری داده ها از مجموعه چک لیست برنامه ملی ارزشیابی بیمارستان های عمومی کشور (بخش بهداشت و نظافت) استفاده شد که مشتمل بر 68 سؤال و مجموع امتیاز ها 800 بود و وضعیت بهداشت بیمارستان را در 6 بعد ارزیابی می کرد. چک لیست با مراجعه به هر بیمارستان و به روش مصاحبه و مشاهده تکمیل گردید. در تحلیل داده ها از برنامه نرم افزاری SPSS ویرایش 16 استفاده شد.
یافته ها: در میان ابعاد مختلف وضعیت بهداشت و نظافت بیمارستان ها، بیشترین درصد اختلاف امتیاز با بیش ترین حد استاندارد به بعد بهداشت آب و فاضلاب و کم ترین آن به بعد بهداشت حرفه ای بیمارستان اختصاص داشت. در مجموع نیز میانگین امتیاز مکتسبه مراکز در زمینه رعایت بهداشت و نظافت 9/1±742 به دست آمد که به ترتیب این میانگین در بیمارستان های دانشگاهی، مراکز خصوصی و بیمارستان وابسته به سازمان تأمین اجتماعی برابر با 18±5/716، 5/11±760و 768 بود.
نتیجه گیری: تلاش در جهت بهبود و ارتقا سطح بهداشت محیط بیمارستان ها، از طریق اتخاذ تصمیمات مناسب، ارائه راهکارهای عملی و اختصاص منابع کافی، به ویژه در بخش بهداشت آب و فاضلاب، پیشنهاد می گردد.

بررسی کیفیت زندگی کاری پزشکان متخصص بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران

حسین شعبانی نژاد

زمینه و هدف: هدف از انجام این پژوهش بررسی کیفیت زندگی کاری پزشکان متخصص بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشد.
مواد و روشها: نمونه پژوهش حاضر را 400 نفر از پزشکان متخصص تشکیل می دهند که از روش نمونه گیری طبقه بندی تصادفی شده استفاده شده است. جهت جمع آوری داده ها، از پرسش نامه کیفیت زندگی کاری ون لار استفاده شد. داده های پرسشنامه ها با استفاده از نرم افزار SPSS از طریق آزمون های آماری T-test و Anova تجزیه تحلیل شد. همچنین اثر همزمان متغیرهای مستقل تعریف شده مطالعه با استفاده از روش Backward در مدل رگرسیون بررسی شد.
یافته ها: میانگین کیفیت زندگی کاری کل پزشکان متخصص بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران (WRQOL) 75/48 درصد می باشد. کیفیت زندگی کاری پزشکان متخصص مرد از زن بیشتر است و کیفیت زندگی کاری کل پزشکان متخصصی که ساکن تهران هستند بالاتر از پزشکان متخصصی است که ساکن تهران نیستند که این تفاوتها از لحاظ آماری معنی دار نمی باشد. کیفیت زندگی کاری پزشکان متخصصی که از امکانات موجود در محل خدمت خود رضایت دارند درتمام حیطه ها بالاتر می باشد و این تفاوتها از لحاظ آماری معنی دار می باشد. همچنین با افزایش سابقه کاری پزشکان متخصص کیفیت زندگی کاری آنها کاهش پیدا کرده است.
نتیجه گیری: کیفیت زندگی کاری پزشکان در وضعیت خوبی قرار ندارد، و مسئولین ذیربط وزارت بهداشت و مدیران بیمارستاهای مورد مطالعه باید در جهت ارتقا کیفیت زندگی کاری آنان برنامه ها و راهکارهایی را مدنظر قرار دهند.

ابزارهای ارزیابی کیفیت و مدیریت تجویز داروها در سالمندان

ابوالقاسم پوررضا

زمینه و هدف: سالمندی دوران حساسی از زندگی بشر است و توجه به مسائل و نیازهای این مرحله یک ضرورت اجتماعی است. بهینه سازی درمان دارویی برای بیماران سالمند چالش برانگیز است و بعضی اوقات درمان دارویی می تواند خطرناک تر از منفعت آن باشد. به دلیل شواهد زیاد در خصوص مشکلات مرتبط با دارو در سالمندان در طول دهه گذشته، بسیاری از پزشکان و متخصصان طب سالمندان روشها و ابزارهایی را به منظور شناسایی مشکلات درمان دارویی و الگوهای تجویز داروهای پرخطر، ارائه کرده اند.
مواد و روشها: چندین روش برای ارزیابی تجویز دارو در سالمندان وجود دارند. از دهه 1990 روشها، ابزارها و معیارهایی به منظور کمک در ارزیابی کیفیت تجویز دارو ارائه گردیده اند. در این رابطه به وجود دو دسته از معیارها پی بردیم که تحت عنوان معیارهای آشکارا (معیار محور) و معیارهای تلویحی (قضاوت محور) نامیده می شوند.
یافته ها: معیارهای آشکار نظیر Beers Criteria، Zhan Criteria، STOP/STARTو... هستند که ارائه کلیه این معیارها با توجه به برگزای پانل و استفاده از تکنیک توافق آرا در چندین مرحله بوده است. معیارهای تلویحی در خصوص استفاده از داروها، اطلاعات بالینی را ارزیابی می کنند.
نتیجه گیری: هر کدام از ابزارهایی که در این مطالعه به آنها اشاره گردید از جمله ابزارهایی هستند که در کشورهای اروپایی و آمریکا مورد استفاده قرار می گیرند. با توجه به اینکه بازار دارویی آن کشورها با ایران تا حدی متفاوت است لذا نیاز به تدوین چنین ابزارهایی که بتواند به ارزیابی کیفیت تجویز دارو در سالمندان بپردازد ضروری می باشد.

ارائه مدل عوامل موثر بر قصد تسهیم دانش پزشکان بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده در بیمارستانهای آموزشی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران

رقیه دولت آبادی

زمینه وهدف: مقاله حاضربا هدف بررسی عوامل موثربرقصد تسهیم دانش درراستای پیش بینی رفتار تسهیم دانش پزشکان دربیمارستانهای آموزشی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران می پردازد واز معتبرترین مدل های پیش بینی رفتاربه نام مدل رفتاربرنامه ریزی شده بعنوان چارچوب نظری تحقیق استفاده گردید.
مواد وروش ها: روش این تحقیق توصیفی/پیمایشی ازنوع همبستگی وجامعه آماری تحقیق پزشکان شاغل دربیمارستانهای آموزشی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشند.ابزارجمع آوری داده هاپرسشنامه می باشدکه با استفاده ازنرم افزارهایLisrelوSPSS تجزیه وتحلیل گردید.جهت تعیین روایی ازتحلیل عاملی تاییدی وبرای سنجش پایایی ازآلفای کرونباخ و بمنظور آزمون فرضیات تحقیق از مدل معادلات ساختاری استفاده شد.
یافته ها: توان پیش بینی مدل برای قصد تسهیم دانش پزشکانR2= 0.66می باشد.نتایج نشان داد که تاثیر نگرش برقصد تسهیم دانش،معنادار ومثبت با بار عاملیβ= 0.87می باشد.اماتاثیرهنجارهای ذهنی وکنترل رفتاردرک شده برقصدتسهیم دانش تایید نشد.تاثیرهنجارهای ذهنی بر نگرش مثبت ومعنادار با بار عاملی0.55 β=ارزیابی شد ودر نتیجه هنجارهای ذهنی به طور غیر مستقیم بامیانجی گری نگرش برقصد تسهیم دانش تاثیر دارند. تمام آزمونها درسطح P≤0.01معنی داربوده اند.
نتیجه گیری: بنا بریافته های این تحقیق جهت ارتقاءرفتارتسهیم دانش پزشکان،لازم است متولیان بهداشت ودرمان کشور اقدامات اصلاحی بهبود نگرش وهنجارهای ذهنی پزشکان را دردستورکارقراردهند.

تعیین توزیع عوامل موثربر پرداختهای مستقیم (رسمی وغیررسمی) در بیماران قلبی بستری در مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز و اثرات جانبی آن از دیدگاه بیمار یا همراه وی - سال 1389

محمد سعادتی

زمینه وهدف: پرداخت مستقیم یکی ازچهار روش اصلی تامین مالی نظامهای بهداشتی درمانی جهان می باشد. عوامل موثردر پرداختهای مستقیم در دنیااز ابعادمختلف معرفی شده اند ازجمله حقوق کم کارکنان، تعرفه پایین دولتی، بیماری مزمن، بیماری قلبی وحاد، هدیه به پرسنل، درخواست پزشک وکادر، ترس ازعدم ارائه خدمت. همچنین پرداخت مستقیم تاثیرات سوءبردسترسی به خدمات دارد.این مطالعه به بررسی توزیع عوامل موثر بر پرداختهای مستقیم(رسمی وغیر رسمی)در بیماران قلبی و اثرات جانبی آن می پردازد.
مواد و روشها: این مطالعه از نوع توصیفی- اکتشافی می باشد که جمع آوری داده ها در زمستان 1389از طریق مصاحبه و بااستفاده از پرسشنامه محقق ساخته که روایی آن توسط متخصصین امرتایید شده وپایایی آن بااجرای پایلوت مورد تاییدمی باشد، دربیمارستان شهید مدنی تبریزانجام گرفت.
یافته ها: تمام افراد موردمطالعه پرداخت مستقیم داشتند که پرداختهای رسمی درقالب هزینه آزاد(83%از پرداخت) شامل خدماتی که بیمه پوشش نمی دهد ومابه التفاوت تعرفه وقیمتی که پزشک یابیمارستان تعیین می کند،می باشد. همچنین10%افرادبا پرداختهای غیررسمی مواجه بودندکه80%این پرداختها بدلیل درخواست شخصی پزشک و20% به عنوان هدیه وتشکرصورت گرفت.
نتیجه گیری: حاکی از تاثیر پرداختهای مستقیم بر دسترسی به خدمات و تامین نیازهای اساسی خانوارها می باشد بطوریکه52% از افراد تاخیر در دریافت خدمت، بدلیل هزینه مستقیم داشتند و72% از افراد نیز اشاره کردند که پرداخت مستقیم تاثیرسوء بسیار زیادی بر تامین نیازهای اساسی خانواده داشته است. بالابودن میزان پرداختهای مستقیم و عملکرد ضعیف نظام بیمه ای موجب ناعدالتی و تشدید تاثیرات سوءپرداختهای مستقیم برنظام سلامت وسلامتی افراد جامعه می شود.

وضعیت تخصیص منابع در نظام سلامت ایران

فربد عبادی فرد آذر

زمینه و هدف: در راستای دستیابی به اهداف نظام سلامت در هر کشور،تلاش یرای ارزیابی و بهبود عملکرد این نظام توسط سیاست گذاران و تصمیم گیران ضرورت است. این پژوهش از نوع کاربردی و پیمایشی توصیفی است که در سال 1389 انجام شد.

مواد و روشها: اطلاعات مورد نیازکشورهای مورد تاکید در این مطالعه از طریق بهره گیری از گزارش های آماری سازمان جهانی بهداشت در برگه های اطلاعاتی ثبت و به کمک نرم افزاز DEAP2 تحلیل گردید.

یافته ها: نتایج نشان داد میزان کارایی فنی در کشورهای منتخب در کل پایین بوده و ورودی های نظام های سلامت با توان بالا فعالیت نمی نمایند. در کل نظام های مورد مطالعه در راستای عملکرد خویش نسبت به منابع انسانی و سهم بخش ملی از مخارج سلامت حساسیت بالایی نشان دادند. روند زمانی مطالعه حکایت از بهبود کارایی مدیریتی و مقیاس نظام سلامت ایران داشت.

نتیجه گیری: این مطالعه کشور های با بیشترین و کمترین میزان کارایی و همچنین کشورهای کارا (مرجع)برای ممالک ناکارا را در آسیای جنوب غربی نشان داد. در اندکی از کشورهای مورد مطالعه افزایش در منابع سلامت برای بهبود عملکرد نظام سلامت امری حیاتی است. با این وجود با تخصیص بهینه منابع موجود در اکثر کشورها می توان صرفه های اقتصادی بسیار مهمی را بدست آورد.

تاثیر قراردادهای روانشناختی بر اعتماد و تعهد سازمانی پرستاران بیمارستان قائم(عج) در شهر مشهد*

سمیرا پور

زمینه و هدف: تعهد سازمانی در پرستاران به عنوان ارائه دهندگان خدمات و مراقبت از بیماران، در کیفیت مراقبت ارائه شده از سوی آنان بر بیماران تاثیرگذار است. لذا، پرستاران متعهد به عنوان مهمترین سرمایه ها و تنها مزیت رقابتی مراکز درمانی و بیمارستان ها بر افزایش کیفیت خدمات تاثیر بسزایی دارند. هدف پژوهش حاضر، تعیین میزان تاثیر قراردادهای روانشناختی و اعتماد سازمانی بر تعهد سازمانی پرستاران بیمارستان قائم(عج) مشهد است.
مواد و روش ها: برای اجرای تحقیق از استراتژی پیمایشی- تحلیلی استفاده شده است. داده های اخذ شده از 193 پرستار بیمارستان قائم(عج) در شهر مشهد به وسیله پرسشنامه های توزیع شده، از طریق معادلات ساختاری و روش حداقل مربعات جزیی به کمک نرم افزار pls مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: نتایج حاصل از پژوهش، حکایت از این دارد که اولاً مدل به کار گرفته شده، مدل نظری قوی برای پیش بینی تعهد سازمانی پرستاران بوده است، ثانیاً همه روابط مستقیم و غیرمستقیم بین متغیرهای مدل، معنادار بوده اند. به جز رابطه بین اعتماد سازمانی و تعهد مستمر پرستاران که مورد تائید واقع نگردید.
نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد نه تنها تعهد سازمانی پرستاران در گرو ایجاد فضای روانشناختی مثبت در آنها می باشد بلکه اعتماد سازمانی نیز تاثیر این فضا را برای تعهد فزونی می بخشد. از طرفی، از آنجا که تعهد سازمانی پرستاران می تواند بر کیفیت خدمات و استفاده بهینه از منابع موجود موثر باشد لذا، لازم است مدیران بیمارستان به مولفه های موثر بر تعهد سازمانی مانند تامین امکانات رفاهی، مشارکت در تصمیم-گیری، برقراری ارتباط مناسب، غنی سازی شغلی و ... توجه بیشتری نمایند.

هزینه یابی در خدمات بیمارستانی ؛ رویکرد اقتصاد دانان و حسابداران

محمود یوسفی

زمینه و هدف: کمبود منابع، افزایش تقاضا برای خدمات سلامت در کنار الزامات اخلاقی ، سیاسی- اجتماعی و اقتصادی برای استفاده کارآمد از منابع، اطلاعات هزینه ای و اتخاذ متدولوژی صحیح هزینه یابی را جزء لاینفک مدیریت مدرن قرار می دهد.
مواد و روشها: در این مطالعه ابتدا یک پروتکل تحقیق شامل استراتژیهای جستجوی متون، معیارهای شمول و عدم شمول در تحقیق، و روشهای داده سازی و استخراج دادها طراحی شد. سپس مطالعات انجام گرفته از طریق جستجوی الکترونیکی چندین پایگاه داده شناسایی شدند.
یافته ها: در ادبیات هزینه یابی دو رویکرد اقتصاددانان و حسابداران قابل تفکیک است. دو روش تحلیل نهایی و تحلیل هزینه واحد متوسط، قابل انتساب به این دو رویکرد است. متدولوژیهای هزینه یابی با توجه به اهداف هزینه یابی و نوع مسئله تصمیم، میتوانند متفاوت باشند. عواملی مانند افق زمانی، دیدگاه مطالعه، نوع ارزیابی اقتصادی، نوع تحلیل هزینه، و وجود و عدم وجود صرفه های ناشی از مقیاس در تعیین هزینه ها نقش اساسی دارند.
نتیجه گیری: عدم وجود اجماع نظر در مورد بهترین اصول حاکم برعملیات هزینه یابی در مراحل مختلف هزینه یابی، از مهمترین چالشهای موجود در حال حاضر می باشد.به طور کلی بین دقت و هزینه به دست آوردن اطلاعات هزینه ای یک مبادله وجود دارد. لذا، استاندارد سازی متدولوژی های هزینه یابی و اتخاذ رویکردهای یکپارچه برای موضوعات اصلی میتواند زمینه را برای مقایسه های بین المللی و بین سازمانی که به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه باشد، فراهم سازد