fa عوامل موثر بر رفتار بهداشتی کردن دست ها در کارکنان بخش مراقبتهای ویژه: یک مطالعه کیفی کیفیت خدمات و ایمنی بیمار در بیمارستان کیفیت خدمات و ایمنی بیمار در بیمارستان مقاله ی اصیل Original Article چکیده زمینه و هدف: بهداشتی کردن دست‌ها یکی از راهکارهای ساده و مهم برای پیشگیری از عفونت بیمارستانی است، اما شواهد موجود بر عدم اجرای کامل این رفتار توسط کارکنان بهداشتی و درمانی دلالت دارد. در مطالعه حاضر سعی شد با بهره‌گیری از مفاهیم تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده و با بکارگیری رویکرد کیفی عوامل تأثیرگذار بر اجرای این رفتار توسط کارکنان در بخش‌های مراقبت ویژه مورد مطالعه قرار گیرد. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع کیفی بود که در سال‌های 92-1391 اجرا شد. در این مطالعه با 42 نفر از پزشکان، پرستاران، دانشجویان پزشکی و پرستاری مصاحبه فردی نیمه ساختاریافته صورت گرفت. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل چارچوبی تحلیل شدند. نتایج: یافته‌های این پژوهش نشان داد که دلیل اصلی شستشوی دست توسط کارکنان بهداشتی و درمانی محافظت از خود در برابر خطر انتقال عفونت و پاک کردن دست‌ها از آلودگی‌های آشکار بود. شرکت‌کنندگان عواملی همچون آگاهی و دانش، وجود کنترل‌های رسمی و غیر رسمی، تبعیت افراد ارشد، و هنجارهای گروهی موجود را از جمله عوامل تأثیرگذار بر اجرای رفتار بهداشتی کردن دست‌ها برشمردند. کمبود منابع و تجهیزات، بارکاری بالا، بی توجهی، و طراحی نامناسب فضاها به عنوان مهم‌ترین موانع اجرای این رفتار شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: عوامل متعددی بر رعایت اصول بهداشتی کردن دست‌ها توسط کارکنان تأثیرگذارند. شناسایی عوامل ترغیب-کننده و بازدارنده رفتار بهداشتی کردن دست‌ها در کارکنان بخش سلامت می‌تواند مسئولان مربوطه را در زمینه اتخاذ راهکارهای مناسب جهت ترویج این رفتار یاری نماید. Abstract Background: Hand hygiene is the simplest and most effective preventive measures to reduce cross infection in hospitals. However, compliance with recommended instructions is commonly poor among healthcare workers. The present study aimed to explore potential behavioral determinants of hand hygiene compliance among healthcare workers in intensive care units. Methods and Materials: A qualitative study was conducted, consisting of 42 semi-structures interviews with physicians (attending physicians, non-attending physicians, residents), nurses, nursing students and medical students, who worked in the intensive care units. Results: Participants mentioned self protection as the main reason for the performance of hand hygiene. According to the participants, hand hygiene was often performed after direct contacts and tasks that were perceived to be dirty. Participants were most concerned about knowledge gaps in hand hygiene practice. Most participants believed that having a good theoretical knowledge of hand hygiene guideline may strengthen healthcare workers' attitudes toward hand hygiene. Junior practitioners believed that the superiors' hand hygiene practice could influence their performance both negatively and positively. Participant also believed that the lack of formal and informal control may hinder compliance among healthcare workers. High workload, interruptions, and limited access to hand hygiene products were mentioned as primary barriers to hand hygiene. Conclusion: The findings revealed that a number of factors can influence had hygiene practice. Recommendations of the current study are of value to future researches aiming to improve compliance with hand hygiene behavior among healthcare workers. بهداشتی کردن دست, تئوری رفتار برنامه ریزی شده, بخش مراقبت های ویژه, مطالعه کیفی Keywords: Hand hygiene, Theory of planned behavior, Intensive Care Unit, Qualitative study 41 52 http://jhosp.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-216-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Ravaghi حمید رواقی No Iran University of Medical Sciences دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران Zhaleh Abdi ژاله عبدی zh-abdi@sina.tums.ac.ir Yes Iran University of Medical Sciences موسسه ملی تحقیقات سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران Ali Heyrani علی حیرانی No Hormozgan University of Medical Sciences مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی هرمزگان