fa تحلیلی بر عدالت فضایی و کاربری های درمانی مبتنی بر GIS مطالعه موردی: کلانشهر تبریز سایر سایر مطالعه ی موردی Case Study <p dir="RTL" style="margin-right: 70.85pt;"><strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">مقدمه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;"> دسترسی عادلانه و مناسب همه شهروندان به خدمات عمومی شهری از جمله اصول اولیه در برنامه‌ریزی</span></span> <span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">شهری می‌باشد که با پیدایش رویکردهای عدالت محور در دهه‌های اخیر اهمیتی مضاعف یافته است.در این میان دسترسی به کاربری‌های درمانی به‌عنوان یکی از خدمات عمومی حیاتی از حساسیت بیشتری برخوردار است. این پژوهش باهدف شناسایی مناطق برخوردار و غیر برخوردار شهر تبریز از کاربری‌های درمانی و بهداشتی و ارزیابی توزیع آنها انجام پذی</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">رفت</span></span><span dir="LTR">.</span><br> <strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">مواد و روش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">ها</span></span></strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">:&nbsp; برای انجام تحلیل‌های دسترسی نیز از نرم‌افزار</span></span><span dir="LTR">&nbsp; ARC GIS </span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">به‌ویژه ابزار</span></span><span dir="LTR">Network Analysis&nbsp; </span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">و شاخص ویلیامسون و آنتروپی بهره‌گیری</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;"> شد</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">. هم چنین با در نظر گرفتن سرانه</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:11.5pt;">&not;</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">های مربوطه نیاز جمعیتی شهر تبریز و کمبودهای آن مشخص گردی</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">د.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">نتایج:</span></span></strong> <span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">یافته ها</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;"> بیانگر این است که 76% جمعیت شهر تبریز از دسترسی مطلوبی به کاربری های درمانی برخوردارند. در مقابل</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">،</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;"> در تحلیل دسترسی به بیمارستان ها 36% جمعیت شهر از دسترسی مطلوب برخوردارند و 64% دسترسی نامطلوبی دارند. در واحد تحلیل مناطق شهری، بر اساس تحلیل مربوط به شاخص ویلیامسون، مقدار این شاخص برای شهر تبریز</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;"> 67/0 بود</span></span><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;"> که نشان از عدم تعادل در توزیع کاربری بهداشتی -درمانی در شهر تبریز می</span></span> <span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">باشد</span></span><span dir="LTR">. </span><br> <strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;"> در مجموع منطقه 2 متعادلترین توزیع از امکانات بهداشتی- درمانی را دارد و منطقه 9 از توزیع نامتعادل امکانات بهداشتی </span></span><span style="font-size:11.5pt;">&ndash;</span> <span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">درمانی رنج می برد. پیشنهاد می شود در راستای کاستن از نابرابری</span></span> <span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">ها در برخورداری از امکانات بهداشتی درمانی، ارزیابی مناسبی نسبت به فضاهای موجود و برنامه ریزی</span></span> <span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">های آتی، حسب آستانه، ظرفیت و دسترسی صورت پذیرد.که این مهم می</span></span> <span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:11.5pt;">تواند در تحقق سیاست برخورداری عادلانه از خدمات بهداشتی درمانی موثر باشد</span></span><span dir="LTR">.</span></p> <p style="margin-left: 70.85pt;"><strong>Background:</strong>&nbsp; Equitable and suitable access of all citizens to the urban public service is one of the primary principles of urban planning, which with the rise of the justice-centered approaches in recent decades has been double care. In the meantime, access to health services as one of the vital public service has greater sensitivity. This research has been performed with aim of identify enjoyed and non-enjoyed regions regarding health care and its distribution assessment applications in Tabriz city.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> For the access analysis ARC GIS software, specially Network Analysis tool and Williamson and entropy index and has been utilized. Also, considering respective per capita, Tabriz city population needs and the existing deficiencies have been specified.<br> <strong>Results:</strong> The study results indicate that %76 of Tabriz city population have optimal access to healthcare facilities. In contrast, in the analysis of access to hospitals %36 of population have optimal access to theme and %64 have Undesirable access. Also, in urban zones analyses unit, based on Williamson index analysis, the index was calculated 0.67 to Tabriz city, which indicates an imbalance in the distribution of health care Facilities in the Tabriz city.<br> <strong>Conclusion:</strong> In general, zone 2 has the most balanced distribution of health care facilities and zone 9 is suffering from imbalanced distribution of health care facilities. It is suggested that in order to reduce the inequalities in the enjoyment of health care facilities, proper assessment about to existing facilities and future planning, in terms of Threshold, capacity and access should be conducted.</p> عدالت فضایی, دسترسی,کاربری ها و تسهیلات بهداشتی- درمانی, GIS, شاخص های ویلیامسون و آنتروپی, کلانشهر تبریز Spatial justice, Accessibility, Applications and healthcare facilities, GIS, The Williamson and Entropy indexes, Tabriz metropolitan 19 29 http://jhosp.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-747-1&slc_lang=fa&sid=1 Rahim Heydari Chianeh رحیم حیدری چیانه rheydari@tabrizu.ac.ir No Associate Professor of Geography and urban Planning, Tabriz University, Tabriz, Iran دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Hojjat Mohamadi Torkamani حجت محمدی ترکمانی Yes PhD student of Geography and urban Planning, Tabriz University, Tabriz, Iran (*Corresponding author), Email: mohamadi.h69@gmail.com, Address: Department of Geography and urban Planning, Faculty of Geography and Planning, 29th farvardin Blvd. Tabriz, Iran دانشجوی دکتری تخصصی رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز ،تبریز، ایران، (* نویسنده مسوول)، آدرس الکترونیکی: mohamadi.h69@gmail.com آدرس: تبریز، بلوار 29 بهمن، دانشگاه تبریز، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری Musa Vaezi موسی واعظی Musa.vaezi@yahoo.com No Master Student in Land Use Planning, Tabriz University, Tabriz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی آمایش سرزمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران