Hospital

fa ارزیابی تاب‌آوری خدمات مراکز جامع سلامت به بیماران مبتلا به فشار خون بالا در دوران پاندمی و بحران Evaluating the Resilience of Service Delivery to Hypertensive Patients in Primary Healthcare Centers during Pandemics and Crises سایر سایر مقاله ی اصیل Original Article زمینه و هدف: دریافت پایدار خدمات سلامت برای بیماران مبتلا به فشارخون بالا در شرایط پاندمی و بحران از اهمیت حیاتی برخوردار است. این مطالعه به منظور ارزیابی تاب‌آوری خدمات مراکز جامع سلامت به این بیماران در دوران پاندمی انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی-مقطعی در سال ۱۴۰۲ در ۱۰ مرکز خدمات جامع سلامت استان مرکزی انجام شد. ۲۵۰ نفر از بیماران مبتلا به فشارخون بالا به روش تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته‌ در ۴ بعد کیفیت، دسترسی، تداوم و هماهنگی بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و رگرسیون خطی چندمتغیره در نرم‌افزار SPSS24 تحلیل شدند. نتایج: امتیاز تاب‌آوری ارائه خدمات درکل (32/±0) 95/2 و نسبتاً ضعیف برآورد گردید. میانگین نمره ابعاد به ترتیب؛ کیفیت (0/41±) 93/2، دسترسی (0/28±) 08/3، تداوم (0/35±) 88/2 و هماهنگی (0/76±) 03/3 بود. نتایج رگرسیون چندمتغیره نشان داد که چهار بعد پرسشنامه در مجموع 1/96 درصد از واریانس تاب‌آوری را تبیین می‌کنند. ابعاد دسترسی (۴۷۸/۰ = β)، کیفیت (۳79/۰ = β)، تداوم خدمات (352/۰ = β) و هماهنگی (178/۰ = β) به ترتیب بیشترین سهم را در پیش‌بینی تاب‌آوری خدمات داشتند. نتیجه‌گیری: تاب‌آوری خدمات مراکز جامع سلامت به بیماران مبتلا به فشارخون بالا در دوران پاندمی و بحران در سطح "نسبتاً ضعیف" ارزیابی شد. این یافته ضرورت توجه فوری و برنامه‌ریزی عملیاتی را برای سیاست‌گذاران و مدیران سلامت آشکار می‌سازد. تدوین برنامه عملیاتی برای تضمین تداوم خدمات و توسعه زیرساخت‌های مراقبت از راه دور، به عنوان اولویت‌های اصلی برای بهبود تاب‌آوری پیشنهاد می‌گردد. Background and purpose: Ensuring continuous access to healthcare services is critical for patients with hypertension, particularly during pandemics and public health crises. This study aimed to evaluate the resilience of service delivery by Primary Healthcare Centers (PHCs) to hypertensive patients during such emergencies. Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted in 2023 across 10 PHCs in Markazi Province, Iran. A total of 250 patients with hypertension were recruited using a systematic random sampling method. Data were collected using a researcher-designed questionnaire assessing four dimensions of resilience: quality, accessibility, continuity, and coordination. Data were analyzed using descriptive statistics and multiple linear regression in SPSS software (version 24). Results: The overall service resilience score was 2.95 (±0.32), indicating a "relatively weak" level of resilience. The mean scores for the dimensions were: Accessibility 3.08 (±0.28), Coordination 3.03 (±0.76), Quality 2.93 (±0.41), and Continuity 2.88 (±0.35). Multiple regression analysis revealed that these four dimensions collectively explained 96.1% of the variance in service resilience. Accessibility (β = 0.478) was the strongest predictor, followed by Quality (β = 0.379), Continuity (β = 0.352), and Coordination (β = 0.178). Conclusion: The resilience of services provided by PHCs to hypertensive patients during pandemics was assessed as suboptimal. These findings highlight an urgent need for strategic operational planning by health policymakers. Developing protocols to ensure service continuity and expanding infrastructure for remote care (telemedicine) are recommended as key priorities to enhance system resilience. ارزیابی, تاب‌آوری, ارائه خدمات, مرکز جامع سلامت, فشارخون Resilience, Service Delivery, Primary Healthcare Center, Hypertension 161 174 http://jhosp.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1961-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Modabber علی مدبر No MSc Student in Health Services Management, Department of Health Services Management, School of Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran. دانشـجوی کارشناسی ارشد مدیریـت خدمـات بهداشـتی درمانـی، گـروه مدیریـت خدمـات بهداشـتی درمانـی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، تهـران، ایـران. Habib Jalilian حبیب جلیلیان jalilian-h@ajums.ac.ir No Assistant Professor in Health Policy, Department of Health Services Management, School of Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran. استادیار سیاستگذاری سلامت، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران. Behnam Gholizadeh بهنام قلی زاده gholizadeh-b@ajums.ac.ir No Assistant Professor, Department of General Surgery, Medicine Faculty, Ahvaz Jundishapur University of Medical sciences, Ahvaz, Iran. استادیار، گروه جراحی عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران. Esmaeil Mousavi Asl اسماعیل موسوی اصل mousavi-e@ajums.ac.ir No Assistant Professor, Department of Psychiatry, School of Medicine, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran. استادیار، گروه روانپزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران. Farzad Faraji-Khiavi فرزاد فرجی خیاوی faraji-f@ ajums.ac.ir Yes Professor in Health Services Management, Social Determinants of Health Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran استاد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران