fa  بررسی افزایش کارایی بیمارستان با استفاده از شبکه های هوشمند <strong>سابقه وهدف</strong><em><strong> :</strong> </em>هزینه نیروی انسانی هر بیمارستان، به عنوان بزرگترین ارائه کننده مراقبت های بهداشتی و درمانی به آحاد جامعه، بخش عمده‌ی منابع و اعتبارات تخصیص یافته به بخش بهداشت و درمان کشور را به خود اختصاص می دهد. <p dir="rtl"> در این پژوهش، هدف مدلسازی بیمارستان و استفاده از سیستم های هوشمند برای تنظیم برنامه‌ی نوبت کاری و تعیین تعداد بهینه‌ی کارکنان به منظور افزایش کارایی بیمارستان و حداقل نمودن هزینه ها، می‌باشد. از آنجایی که حضور بیماران در بیمارستان و ترخیص آنها می‌تواند بصورت یک سیستم واقعه گسسته با ویژگی های فرآیندهای مارکوف در نظر گرفته شود، در گام نخست، با استفاده از مدل های زنجیره‌ای مارکوف، تخمین مناسبی از شرایط سیستم نظیر تعداد تخت های مورد نیاز و تخت های اشغال شده، ارائه می‌گردد که می‌تواند در بهینه سازی استفاده از ظرفیت ها، کمک شایانی نماید.  در گام دوم، در راستای توسعه مدل، با استفاده از شبکه پتری، رویکردی جهت حداقل نمودن هزینه ها بیان می‌شود. در نهایت، جهت کنترل و بهینه سازی مدل با بکارگیری الگوریتم ژنتیکی برای نوبت دهی بهینه‌ی منابع انسانی مانند پرستاران ارائه می‌شود.</p> <p dir="rtl"><strong>مواد وروشها</strong><em><strong> :</strong> </em>این مطالعه کاربردی واز دسته مطالعات توصیفی- تحلیلی است که به صورت طراحی نرم افزار بوده و ابزار گردآوری داده ها چک لیست برنامه نوبت کاری و پرونده های بیماران بیمارستان بوعلی بود، که روایی آن توسط متخصصین مربوط ، مورد تایید قرار گرفت که پس از مشاهده، زمان سنجی، همچنین زمان سرویس دهی منابع انسانی به انواع بیماران و مطالعه برنامه نوبت کاری پرستاران و پزشکان با استفاده ازطراحی سیستم های هوشمند مورد بررسی قرار گرفته است. تجزیه و تحلیل داده ها و برنامه ریزی به روش شبکه پتری و زنجیره مارکوف و الگوریتم ژنتیکی با استفاده از نرم افزار مطلب و Hpsim انجام شده است.</p> <p dir="rtl"><strong>یافته ها</strong><em><strong> :</strong> </em>مقایسه برنامه تهیه شده و سیستم طراحی شده، میزان 42% بهبود کاهش هزینه و 87%صرفه جویی در زمان سرویس دهی به بیمار را نشان میدهد.</p> <p dir="rtl"><em><strong>نتیجه گیری :</strong> </em>مدل های متنوع تحقیق در عملیات همچون سیستم های هوشمند و مدلسازی می تواند به عنوان ابزار مفیدی برای زمان بندی و تعیین تعداد بهینه ی کارکنان مورد نیاز بخش های مختلف یک بیمارستان که از اهمیت حیاتی و ویژه ای برخوردار است، مورد استفاده قرار گیرد، از آنجا که سیستم طراحی شده در این پژوهش محدود به داده های اخذ شده از بخش ها مرکز آموزشی و درمانی بوعلی وابسته به واحد پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی می باشد، برای تعمیم آن و استفاده بهینه در بیمارستان های دیگر نیازمند ایجاد تغییرات در برنامه نویسی بر اساس داده ها می باشد . لذا توصیه می شود برای قابل استفاده نمودن این سیستم ها در بیمارستانهای دیگر و افزودن قیود، بطوریکه برنامه تهیه شده به دنیای واقعی نزدیکتر شود، انجام پذیرد. </p> <strong> </strong><strong></strong> <p><strong>Background:</strong> Achieved results from this research shows that despite in <a name="OLE_LINK92"></a><a name="OLE_LINK91">health system in country efficiencies such as work force efficiency(doctors and nurses) is not incomputable  and percentage of bed occupation </a>and regulating shift work program prepare manually and with paper, this issue results in time consuming of managers and wasting costs and errors in carried out computations. Therefore with technology improvement and automation system there is possibility of making such automatic data is provided. Using of intelligent system consider essentially for preparing optimal program. Studying of Data showed that the present situation of planning and determination of efficiency in Iran Hospitals is not desirable. In this research, Markov methods and Petri net and genetic algorithm as modeling method and developments of model and intelligent optimization for solving problems, reducing costs and planning for work force was used successfully and there is the possibility to generalize it with changes and reforms in programming. In Achieved results of studies show that, the present research is a suitable base for expanding researches in future in field of system designs in a way that can be used in different wards and can provide more facilities to approach the real world</p> <p><strong>Material & Methods:</strong><strong> </strong>the present study is applied and descriptive-analysis one which had been as the software design and data collection tool was the checklist of Booali Hospital's patients' files which its admissibility confirmed by the related experts and studied after observation, chronoscope and also time of manpower servicing to several patients and study of the nurse and doctors working scheduling with use of intelligent system's designing. Data analysis and planning is carried out with the method of Petri net and Markov and genetic algorithm with use of Matlab and Hpsim software<strong></strong></p> <p><strong>Results:</strong>42 % improvement in expense decreasing and 87% time saving in servicing time to patients can be seen from comparing prepared program and designed system.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Research various models can be used as a suitable tool for scheduling and determination staffs optimized number needed in several parts of a hospital which has a vital role. In case that the designed system in the current project is limited to the achieved and collected data from educational center of Booali attached to Tehran Islamic Azad university, it is need to make changes in programming based on data for generalizing it and optimized utilization in other hospitals. So it is recommended to make the prepared program close to the real world for make these systems utilizable in other hospitals and increasing restrictions.</p> شبکه پتری،زنجیره مارکوف،روش الگوریتم ژنتیکی،کارایی بیمارستان hospital efficiency, shift setting, Petri's network, Markov 's chain model, genetic algorithm 93 101 http://jhosp.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-92&slc_lang=fa&sid=1 neda Darvish ندا درویش Neda_darvish@yahoo.com Yes دانشجوی دکترا مدلسازی، دانشگاه آزاد اسلامی-واحد پزشکی تهران-معاونت درمان Farzad Towhidkhah فرزاد توحید خواه No دکترای مهندسی پزشکی،دانشیار دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه صنعتی امیر کبیر-دانشکده مهندسی پزشکی Rasoul khyhti رسول خیاطی No دکترای مهندسی پزشکی، استادیار دانشگاه شاهد، دانشگاه شاهد- دانشکده مهندسی پزشکی Mahnaz Vaezi مهناز واعظی No کارشناسی ارشد مهندسی محیط زیست ، دانشگاه آزاد اسلامی - واحد پزشکی تهران