بهداشت و ایمنی کار

طراحی و اعتبار سنجی ابزارهای ارزیابی آگاهی و عملکرد مرتبط با استرس گرمایی در بین کارگران محیط‌های کاری گرم

فریده گلبابایی

مقدمه: پیشگیری از بیماری های ناشی از گرما نیاز به مشارکت کارگران دارد. به همین دلیل، مطالعه حاضر با هدف طراحی و اعتبار سنجی ابزارهای ارزیابی آگاهی و عملکرد مرتبط با استرس گرمایی در بین کارگران محیط های کاری گرم انجام شد.
روش کار: ابتدا با بررسی متون، موارد و فاکتورهای مرتبط با آگاهی و عملکرد کارگران شناسایی شدند. سپس تعدادی سؤال برای موارد شناسایی شده در قالب پرسشنامه های آگاهی و عملکرد طراحی شد. در مرحله بعد، روایی و پایایی پرسشنامه ها به ترتیب با استفاده از محاسبه نسبت روایی محتوایی (CVR)، شاخص روایی محتوایی (CVI) و ضریب آلفای کرونباخ ارزیابی گردید. پس ازآن، پرسشنامه ها توسط ۲۳۳۸ نفر از کارکنان شش صنعت در نواحی مختلف ایران تکمیل شدند. درنهایت، اطلاعات پرسشنامه ها به نرم افزار SPSS منتقل شده و روایی سازه آن ها با استفاده از تحلیل عاملی مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: در کل، تعداد ۷۷ سؤال شامل ۵۳ سؤال آگاهی و ۲۴ سؤال عملکرد در شش گروه شامل آب و نوشیدنی ها، غذا، میان وعده و افزودنی ها، تبادل حرارتی، ریسک فاکتورهای تنش حرارتی، لباس و تجهیزات حفاظت در برابر گرما و اختلالات و واکنش های بدن به گرما طراحی گردید. مقادیر CVI سؤالات باقیمانده پرسشنامه های آگاهی و عملکرد به ترتیب برابر با 0/824 و 0/954 بود. ضریب آلفای کرونباخ سؤالات پرسشنامه های آگاهی و عملکرد به ترتیب برابر با 0/755 و 0/716 محاسبه شد. مقادیر نسبت کای اسکوئر به درجه آزادی (CMIN/DF) و ریشه میانگین مربعات خطاهای تخمین (RMSEA) در سازه مربوط به پرسشنامه آگاهی به ترتیب برابر با 4/58 و ۰۷۹/۰ و در سازه مربوط به پرسشنامه عملکرد به ترتیب برابر با 2/33 و 0/084 محاسبه گردید.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که پرسشنامه های طراحی شده از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار هستند و قابل استفاده برای ارزیابی آگاهی و عملکرد در محیط های کاری گرم می باشند.

بررسی میزان بیان ژن GJB2 در بافت حلزون گوش مواجهه یافته با صدای سفید

امیر عباسی گرمارودی

مقدمه: یکی از مهم ترین عوارض مواجهه با نویزها، تغییرات الگوی بیان ژن های سیستم شنوایی می باشد. آسیب های برگشت ناپذیر گوش داخلی نظیر NIHL در اثر آسیب بافتی و تغییرات بیان ژن های سیستم شنوایی ایجاد می گردد. تغییرات الگوی بیان ژن GJB2، باعث بروز ناشنوایی اتوزومال در لوکوس های مختلف می شود. هدف از انجام این مطالعه، بررسی میزان بیان ژن GJB2 در بافت حلزون گوش مواجهه یافته با صدای سفید است.
روش کار: در این مطالعه تجربی، 10 سر رت ویستار به دو گروه مواجهه و یک گروه کنترل تقسیم بندی شدند. دو گروه آزمایش در معرض مواجهه با صدای سفید یکنواخت (حدود فرکانسی 20000-100 هرتز و مقدار تراز فشار صوت 120-118 دسی بل) قرار گرفتند. جهت مطالعات بافت شناسی و بیان ژن، پس از بافت برداری از حلزون گوش، به ترتیب آزمایشات بافت شناسی، استخراج RNA، سنتز cDNA و آنالیز qRT-PCR انجام گرفت.
یافته ها: نتایج نشان داد که میزان بیان نسبی ژن GJB2 در گروه مواجهه W1 و گروهW2 به ترتیب 0/02 و 0/12 برابر نسبت به گروه کنترل کاهش معنی داری یافته بود (p-value<0.05). از طرفی نتایج مطالعۀ بافت شناسی نشان داد که بافت حلزون در گروه مواجهه W1 آسیب بیشتری نسبت به W2 دیده بود.
نتیجه گیری: کاهش معنادار این سطح از میزان بیان نسبی ژن GJB2 و آسیب بازگشت ناپذیر گانگلیون عصب شنوایی و غشای رایسنر، سبب تغییرات الگوی بیان این ژن در بافت حلزون گوش و تقویت بروز نقص شنوایی غیر سندرمی حسی-عصبی می گردد.

مطالعه فرهنگ ثبت، گزارش دهی و بررسی رویدادهای شغلی در صنایع استان آذربایجان غربی

ابوالفضل قهرمانی

مقدمه: داشتن فرهنگ مناسب ایمنی به منظور حفظ و ارتقاء ایمنی در سازمان ها ضروری است. ثبت، گزارش دهی و بررسی مناسب رویدادهای شغلی یکی از معیارهای مهم فرهنگ ایمنی است تا بدین وسیله فرهنگ یادگیری مناسبی پس از وقوع رویدادهای شغلی شکل بگیرد. لذا این مطالعه باهدف بررسی فرهنگ ثبت، گزارش دهی و بررسی رویدادهای شغلی در صنایع استان آذربایجان غربی انجام شد.
روش کار: در این مطالعۀ مقطعی، داده های فرهنگ ثبت، گزارش دهی و بررسی رویدادهای شغلی با استفاده از یک پرسشنامه دارای 68 گویه جمع آوری گردید. تعداد 420 نفر از کارکنان شاغل در تعدادی از شرکت های منتخب ساخت وساز، معدنی و بیمارستان ها در این مطالعه شرکت داشتند.
یافته ها: نتایج مطالعه نشان داد که میانگین کل نمره فرهنگ ثبت، گزارش دهی و بررسی رویدادهای شغلی (0/38±3/08) بوده و فاکتور اقدامات اصلاحی دارای بیشترین نمره (0/72±3/17) و علل عدم گزارش دهی دارای کمترین نمره (0/54±2/90) بود. همچنین بین متغیر میانگین نمره فرهنگ ثبت، گزارش دهی و بررسی رویدادهای شغلی با تحصیلات، صنایع و شرکت های مختلف ارتباط معنی داری وجود داشت. میانگین نمره فرهنگ ثبت، گزارش دهی و بررسی رویدادهای شغلی کارکنانی که در دوره های آموزشی مشارکت داشتند کمتر از کارکنانی بود که در دوره های آموزشی مشارکت نداشتند. میانگین نمره فرهنگ ثبت، گزارش دهی و بررسی رویدادهای شغلی کارکنانی که تجربه حادثه شغلی داشتند کمتر از کارکنانی بود که تجربه حادثه شغلی درگذشته نداشتند.
نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد که انجام اقدامات اصلاحی پس از وقوع رویدادهای شغلی ضروری است و شرکت در دوره های آموزشی و تجربه حادثۀ شغلی، تأثیر مثبتی در ارتقا فرهنگ ثبت، گزارش دهی و بررسی رویدادهای شغلی نداشته است.

تأثیر ارتفاع مانیتور بر روی شاخص‌های مؤثر در بروز ناراحتی‌های چشمی کاربران کامپیوتر

عادل مظلومی

مقدمه: پیشرفت های تکنولوژیکی در محیط کار باعث افزایش نگرانی در مورد سلامتی کاربران کامپیوتر شده است و شکایات عمده آن ها معمولاً در خصوص ناراحتی های مربوط به ناحیه چشم می باشد. با توجه به اهمیت سلامت چشم و تأثیر پلک زدن در حالت طبیعی بر آن، چندین دهه است که این موضوع توسط ارگونومیست ها، متخصصین چشم، روانشناسان و دیگر متخصصان موردمطالعه قرار گرفته است. با در نظر گرفتن شیوع ناراحتی های چشمی ناشی از کار با کامپیوتر در مشاغل مختلف، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر ارتفاع مانیتور بر روی شاخص های مؤثر در بروز و شیوع ناراحتی های چشمی در کاربران کامپیوتر صورت گرفت.
روش کار: در این مطالعه شاخص های چشمی ازجمله تعداد پلک زدن، زمان باز و بسته شدن پلک چشم، میزان بازشدگی پلک چشم در سه ارتفاع مختلف مانیتور (ارتفاع استاندارد، پائین تر و بالاتر از استاندارد) بر روی 11 نفر شرکت کننده در قالب یک مطالعه آزمایشگاهی موردبررسی قرار گرفت. تعداد پلک زدن و زمان باز و بسته شدن پلک از طریق فیلم برداری و تحلیل آن با استفاده از نرم افزار اختصاصی پردازش تصویر صورت گرفت. همچنین، پرسشنامه خستگی چشم در ارتباط با کار روزمره با کامپیوتر نیز تکمیل گردید.
یافته ها: کمترین میزان پلک زدن در ارتفاع پایین و بالا به ترتیب با میانگین 3/7 و 8/7 بار در دقیقه و بیشترین تعداد پلک زدن در ارتفاع استاندارد با میانگین 9/8 بار در دقیقه به دست آمد و نرخ پلک زدن در سه ارتفاع مختلف بالا، استاندارد و پایین دارای اختلاف معنی داری بود (p<0.05). با کاهش ارتفاع مانیتور نسبت به حالت استاندارد، میزان بازشدگی سطح چشم به طور میانگین 16 درصد کاهش یافته و با افزایش ارتفاع مانیتور نسبت به حالت استاندارد به طور میانگین 15 درصد میزان بازشدگی سطح چشم افزایش داشته است.
نتیجه گیری: جهت محافظت کاربران در برابر خطرات چشمی مرتبط با کامپیوتر توصیه می شود طراحی مجدد ایستگاه کار با تأکید بر اصلاح ارتفاع مانیتور صورت گیرد. اگر اصلاح ارتفاع مانیتور همراه با اقدامات دیگر از قبیل آموزش و ارتقای مهارت تایپ و کار با صفحه کلید، به حداقل رساندن زمان کار و افزایش استراحت در حین کار با رایانه انجام پذیرد، احتمالاً تأثیر قابل توجهی بر کاهش ناراحتی های چشمی حاصل خواهد شد.

بررسی تأثیر بلندی و تیزی صدا بر عملکرد شناختی دانشجویان پسر دانشگاه علوم پزشکی تهران

آذر مهرابی متین

مقدمه: صدا می تواند بر برخی از جنبه های سلامتی انسان از جمله عملکرد شناختی تأثیر بگذارد. علاوه بر تراز فشار صوت و مدت زمان مواجهه، ویژگی های سایکوآکوستیک صدا نیز ممکن است باعث اثرات مخرب بر انسان شود. تعداد مطالعات اندکی درباره تأثیرات ویژگی های کیفی صدا بر عملکرد شناختی وجود دارد. در این مطالعه، هدف پیدا کردن میزان بلندی و تیزی صدایی بود که بیشترین تأثیر مخرب را بر عملکرد شناختی افراد داشته باشد.
روش کار: این مطالعه مقطعی بر روی 10 دانشجوی پسر از دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. صداها در دو کانال تولید شدند که کانال چپ صدای صورتی را به عنوان صدای پس زمینه تولید کرد. بلندی و تیزی صدای صورتی به ترتیب 7/ 19 سون و 2/49 آکوم می باشد. کانال راست صداهایی با سطوح بلندی و تیزی متفاوت تولید کرد که محدوده بلندی صداها 9/67-8/87 سون و محدودۀ تیزی صداها 6/4-1/07 آکوم می باشد. درنهایت، ده صدا با بلندی و تیزی های مختلف استفاده شد. دانشجویان تست MPST را جهت سنجش زمان واکنش و میزان دقت در مواجهه با ده نوع صدای مختلف و حالت سکوت انجام دادند. زمان واکنش و نسبت دقت پس از پنج دقیقه مواجهه با صدا اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخۀ 22 آنالیز شدند. 05/0>P به عنوان سطح معنادار در نظر گرفته شد.
یافته ها: زمان واکنش و میزان دقت با افزایش سطح تیزی صدا افزایش یافت. اگرچه، تغییر در سطوح بلندی و تیزی تأثیر معناداری بر سرعت و دقت دانشجویان ندارد. سرعت عملکرد در مواجهه با صدای شمارۀ 3 با بیشترین بلندی (67/9 = L , 1/07=SH) در مقایسه با حالت سکوت بهبود یافت (0/05=p-value). میانگین میزان دقت نیز در مواجهه با صدای شمارۀ 9 در مقایسه با حالت سکوت کاهش یافت (0/04=p-value).
نتیجه گیری: صداهای با بلندی و تیزی های مختلف، اثر معناداری بر پارامترهای عملکرد شناختی نداشتند. اگرچه، میزان دقت و سرعت واکنش به ترتیب در مواجهه با صدای 9 با بیشترین بلندی و صدای 3 با بیشترین تیزی در مقایسه با حالت سکوت کاهش یافتند.

ساخت و معرفی یک نرم‌افزار کامپیوتری جهت ارزیابی عملکرد سیستم مجوز کار در صنایع فرآیندی

علی کریمی

مقدمه: سیستم صدور مجوز کار یک سیستم مستند برای کنترل فعالیت هایی می باشد که دارای خطرات ذاتی بوده و امکان بروز حوادث را دارند. به منظور اطلاع از نحوه عملکرد و کارایی هر سیستمی باید آن سیستم به طور دوره ای مورد پایش و ارزیابی قرار گیرد و سیستم مجوز کار نیز از این قاعده مستثنا نمی باشد. هدف مطالعه حاضر ساخت و معرفی یک نرم افزار کامپیوتری به منظور ارزیابی عملکرد سیستم مجوز کار می باشد.
روش کار: این پژوهش شامل دو مرحله اصلی بود. در مرحله اول، بر اساس بررسی متون و مصاحبه با خبرگان دانشگاهی و صنعتی، پرسشنامه ارزیابی عملکرد سیستم مجوز کار طراحی و اعتبار سنجی گردید. مرحله دوم پژوهش مربوط به طراحی و پیاده سازی نسخه اولیه نرم افزار ارزیابی عملکرد سیستم مجوز کار و ارزیابی قابلیت استفاده آن بود. طراحی مطابق با مدل چرخه حیات توسعه نرم افزار (SDLC (System Development Life Cycle انجام شد. با استفاده از روش فکر بلند، قابلیت استفاده نسخه اولیه نرم افزار ارزیابی و نسخه نهایی نرم افزار طراحی و درنهایت با استفاده از پرسش نامۀ (Questionnaire for User Interface Satisfaction (QUIS Cycle، میزان رضایت کاربران از نرم افزار سنجیده شد.
یافته ها: بر اساس نتایج حاصل از پرسشنامه میزان رضایت کاربران، امتیاز مربوط به میزان رضایتمندی کلی کاربران از نرم افزار طراحی شده، 7/71 از 9 امتیاز ممکن بود. امتیازات به دست آمده به ترتیب 7/58 برای کارکرد نرم افزار، 7/37 برای ویژگی های صفحه نمایش و رابط کاربری، 7/75 برای اصطلاحات و اطلاعات نرم افزار، 8/11 برای یادگیری و 7/74 برای قابلیت های کلی سیستم بود. همچنین خروجی یافته های نرم افزارهای اکسل و SPSS با خروجی نرم افزار طراحی شده مطابقت داشت که نشان دهنده قابلیت اطمینان خروجی نرم افزار بود.
نتیجه گیری: نرم افزاری که در این مطالعه ساخته و معرفی گردید. با تسهیل در فرآیند ارزیابی عملکرد سیستم مجوز از طریق انجام تجزیه وتحلیل های نظام مند دقیق و صحیح و درعین حال انعطاف پذیر و همچنین ارائه انواع گزارش در ساختارهای از پیش تعریف شده، می تواند به عنوان یک ابزار مناسب جهت ارزیابی عملکرد سیستم مجوز کار در صنایع فرآیندی مانند پالایشگاه های نفت و پتروشیمی و سایر صنایع مشابه مورداستفاده قرار گیرد.

استانداردهای اعتباربخشی کنترل عفونت بیمارستان‌ها: یک مرور تطبیقی

فاطمه غضنفری

مقدمه: عفونت بیمارستانی عفونتی است که بیمار پس از ۴۸ ساعت بستری در بیمارستان یا تا ۷۲ ساعت پس از ترخیص از بیمارستان، به آن مبتلا شود، در زمان پذیرش بیمار وجود نداشته و در حالت نهفتگی هم نبوده باشد. استانداردهای اعتباربخشی بیمارستانی تأثیر بسزایی در پیشگیری و کنترل عفونت های بیمارستانی دارند. باوجوداین، استانداردهای اعتباربخشی کنترل عفونت بیمارستانی ایران با چالش هایی مواجه است. این پژوهش با هدف مقایسه استانداردهای پیشگیری و کنترل عفونت بیمارستانی ایران و کشورهای پیشرو درزمینۀ اعتباربخشی انجام شد.
روش کار: این پژوهش با روش مرور تطبیقی در سال 1399 انجام شد. استانداردهای پیشگیری و کنترل عفونت بیمارستانی برنامه اعتباربخشی بیمارستانی ایران در این پژوهش با استانداردهای پیشگیری و کنترل عفونت بیمارستانی برنامه های اعتباربخشی بین المللی کشورهای آمریکا، کانادا و استرالیا مقایسه شد. از روش تحلیل موضوعی برای تحلیل داده های کیفی این پژوهش استفاده شد.
یافته ها: بیشترین سهم سنجه های پیشگیری و کنترل عفونت بیمارستانی نسبت به کل سنجه های اعتباربخشی بیمارستانی مربوط به کشورهای ایران و آمریکا است. سنجه های پیشگیری و کنترل عفونت برنامه اعتباربخشی بیمارستانی ایران به ترتیب حدود 62/1، 46/6 و 49/9 درصد با سنجه های پیشگیری و کنترل عفونت بین المللی آمریکا، کانادا و استرالیا مطابقت دارد. کنترل و کاهش عفونت های بیمارستانی مستلزم به کارگیری سیستم مدیریت عفونت های بیمارستانی شامل عناصر مدیریت و رهبری، برنامه ریزی، آموزش، مدیریت کارکنان، مدیریت بیماران، مدیریت منابع، مدیریت فرایندها و نتایج است. برنامه اعتباربخشی بیمارستانی ایران تأکید زیادی بر محورهای مدیریت منابع و مدیریت فرایندها دارد. در استانداردهای مرتبط به پیشگیری و کنترل عفونت برنامه اعتباربخشی بیمارستانی ایران توجه کمتری به محورهای مدیریت و رهبری، آموزش، برنامه ریزی، مدیریت کارکنان، مدیریت بیماران و نتایج شده است.
نتیجه گیری: استانداردهای پیشگیری و کنترل عفونت برنامه اعتباربخشی بیمارستانی ایران نسبت به گذشته توسعه یافته است. باوجوداین، استانداردهای پیشگیری و کنترل عفونت بیمارستانی نیاز به بازنگری دارد. استفاده از یک رویکرد سیستمی شامل ساختارها، فرایندها و نتایج در تدوین استانداردهای اعتباربخشی بیمارستانی، منجر به استفاده بهینه از منابع بیمارستانی و دستیابی به نتایج بهتر می شود.

شیوع اضطراب و افسردگی در کارکنان بهداشتی- درمانی ایران در طی پاندمی کووید-۱۹: یک مطالعه مرور نظام‌مند و متاآنالیز

فریده گلبابایی

مقدمه: پاندمی کووید-19 تأثیر قابل توجهی بر سلامت روان کارکنان بهداشتی-درمانی داشته است. هدف از این مرور نظام مند و متاآنالیز تعیین شیوع تجمیعی اضطراب و افسردگی بین کارکنان مراقبت های بهداشتی-درمانی ایران طی پاندمی کووید-19 می باشد.
روش کار: در این مرور نظام مند و متاآنالیز، پایگاه داده های Web of Science، Scopus، Medline (PubMed)، Embase، SID، Magiran و موتور جستجوی Google Scholar به منظور یافتن مطالعاتی که شیوع اضطراب و افسردگی را در کارکنان بهداشتی-درمانی طی پاندمی کووید-19 در بازه زمانی دسامبر 2019 تا دهم ژوئن 2021 گزارش کرده اند بررسی شدند. ارزیابی کیفیت مطالعات اولیه به وسیله ابزار Newcastle-Ottawa انجام و از مدل اثرات تصادفی برای برآورد میزان شیوع تجمیعی استفاده شد. همچنین برای ارزیابی میزان ناهمگنی (هتروژنیتی) بین نتایج مطالعات از آزمونχ2 و شاخصI2 استفاده گردید. میزان شیوع تجمیعی اضطراب و افسردگی در زیرگروه ها بر اساس شدت اضطراب و افسردگی، ابزار ارزیابی و شغل کارکنان گزارش شد.
یافته ها: از مجموع ۴۸۸ مقالۀ به دست آمده در جستجوی اولیه، درنهایت 10 مقاله مرتبط شناسایی و وارد مرور نظام مند و متاآنالیز شدند. شیوع تجمیعی اضطراب 42% (فاصله اطمینان 95 درصد: 25 تا 75) و شیوع تجمیعی افسردگی 35% (فاصله اطمینان 95 درصد: 19 تا 55) بود. شیوع تجمیعی اضطراب در گروه شغلی پرستاران 54% (فاصله اطمینان 95 درصد: 39 تا 70) و در همۀ کارکنان بخش سلامت 29% (فاصله اطمینان 95 درصد: 17 تا 44) بود. شیوع تجمیعی افسردگی در گروه شغلی پرستاران 46% (فاصله اطمینان 95 درصد: 30 تا 63) و در همۀ کارکنان بخش سلامت 17% (فاصله اطمینان 95 درصد: 10 تا 26) بود.
نتیجه گیری: یافته های این مطالعه حاکی از شیوع بالای اضطراب و افسردگی در کارکنان بهداشتی-درمانی در ایران طی همه گیری کووید-19 است. برنامه ریزی در جهت انجام مداخلات پیشگیرانه و درمانی به منظور کاهش بار روانی ناشی از همه گیری ضرورت دارد.

تأثیر ساختمان‌های اطراف بزرگراه‌ها بر کارایی موانع آکوستیکی موازی T شکل: مطالعه تئوری

زهرا گودرزی

مقدمه: در سال های اخیر، برنامه های مختلفی برای کاهش سروصدا در کشورهای مختلف صورت گرفته که نشان دهنده نگرانی بیشتر جامعه برای آلودگی صوتی است. این مطالعه، با هدف بهبود عملکرد موانع، به صورت موازی در دو طرف بزرگراه، با در نظر گرفتن ساختمان های اطراف بزرگراه صورت گرفته است.
روش کار: در این تحقیق روش شبیه سازی دو بعدی عنصر مرزی، جهت پیش بینی افت صدا در مانع ها به کار گرفته شده است. انواع مختلفی از مدل ها با در نظر گرفتن تأثیر ساختمان و کانال های آب در این تحقیق موردبررسی قرار گرفته است تا میزان اثربخشی انواع مختلف مانع های موازی در شرایط واقعی در موقعیت شنونده مورد مقایسه قرار گیرد.
یافته ها: کاربرد مانع مدل Y زاویه دار (YA) به صورت منفرد توانست تا dB 5/3 عملکرد مانع را نسبت به مدل T ساده مرجع (TS) بهبود بخشد. با کاربرد مانع ها به صورت زوجی، تغییر قابل ملاحظه ای در عملکرد روی مانع دوم دیده نشد. درحالی که با به کارگیری مانع به صورت موازی همراه با ساختمان های مجاور، مانع مدل T دندانه دار (TD) در مقایسه با مانع TS به میزان 3dB کارایی مانع را افزایش می دهد. همچنین با افزایش فرکانس تأثیرات منفی قابل توجهی در عملکرد مانع ایجاد گردید به طوری که ساختمان های مجاور در فاصله 8 متری مانع، حدود dB 34/8 تأثیر منفی در عملکرد مانع های موازی ایجاد نمود.
نتیجه گیری: به طورکلی، در صورت عدم لحاظ ساختمان در این مطالعه، مانع مدل T زیگزاگ (TZ)به صورت زوجی دارای عملکرد بالاتری بود درحالی که با قرارگیری ساختمان در مدل طراحی، مانع مدل TD به عنوان مانع بهینه در نظر گرفته شد؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که انتخاب مانع ایده آل صرفاً بر اساس تعیین صدا در پشت مانع، به تنهایی نمی تواند بیانگر رفتار و خصوصیات آکوستیکی مانع در محیط واقعی باشد.

بررسی رابطۀ همبستگی یادگیرنده بودن سازمان‌ها با سطح فرهنگ ایمنی آن‌ها در صنایع هسته‌ای و پرتوی ایران

علی رمضانی

مقدمه: توصیه به ایجاد سازمان یادگیرنده از مهم ترین توصیه های آژانس بین المللی انرژی اتمی برای داشتن فرهنگ ایمنی پیشرفته در سازمان ها است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی تجربی رابطۀ همبستگی یادگیرنده بودن یک سازمان با فرهنگ ایمنی آن در صنایع هسته ای و پرتوی ایران انجام شده است.
روش کار: در این تحقیق ارتباط دو مفهوم سازمان یادگیرنده و فرهنگ ایمنی سازمانی توسط داده های آماری جمع آوری شده از نمونه آماری 388 نفرِ از کارکنان 45 شرکت فعال در صنایع پرتوی و هسته ای در حوزه های پرتو پزشکی، رادیوگرافی صنعتی و تأسیسات پرتوی و هسته ای ایران با روش حداقل مربعات جزئی (PLS) و نرم افزار SmartPLS3 مورد تجزیه وتحلیل همبستگی قرار گرفت. از پرسشنامه های یانگ و همکاران (DLOQ) در سال 2004 برای سنجش میزان یادگیرنده بودن سازمان ها و پرسشنامۀ آژانس بین المللی انرژی اتمی (SCPQ-LH) در سال 2017 برای سنجش سطح فرهنگ ایمنی آن ها استفاده شد.
یافته ها: با توجه به یافته های به دست آمده در این تحقیق یادگیرنده بودن، قادر به تبیین 52 درصد از تغییرات متغیر فرهنگ ایمنی در سازمان ها، می باشد. علاوه بر این، مشاهده شد که میزان این تأثیر در چهار زیرگروه مختلف صنایع پرتوی و هسته ای به دلیل تفاوت های زمینه ای آن ها، از اختلاف معناداری برخوردار است و از مقدار 65 درصد برای تأسیسات هسته ای و 59 درصد برای پرتو پزشکی تا مقدار 45 درصد برای تأسیسات پرتوی و 34 درصد برای رادیوگرافی صنعتی در حال تغییر است.
نتیجه گیری: یافته ها از همبستگی معنادار متغیرهای پنهان سازمان یادگیرنده و فرهنگ ایمنی در سازمان ها حکایت دارد و مطابق نتایج به دست آمده، می توان از ارتقاء حالت یادگیرندگی در سازمان ها به عنوان عاملی کلیدی، در جهت بهبود فرهنگ ایمنی در آن ها یاد کرد.

فرسودگی شغلی و سلامت روان در کارکنان پشتیبانی بیمارستان‌های عمومی، تخصصی و فوق تخصصی صنعت نفت

ملیحه خلوتی

مقدمه: فرسودگی شغلی نوعی از فرسودگی روانی است که با فشارهای روانی یا استرس های مربوط به شغل و محیط کار توأم گشته و می تواند سلامت عمومی فرد را تحت تأثیر قرار دهد که بیشتر در شغل هایی که مرتبط با خدمات بهداشتی و اجتماعی است به وجود می آید. با توجه به مشکلات ویژه کارکنان بیمارستان ها به دلیل حساسیت بالای کاری، مطالعه حاضر به منظور شناسایی رابطه بین فرسودگی شغلی و سلامت روان در بین کارکنان پشتیبانی بیمارستان های عمومی، تخصصی و فوق تخصصی صنعت نفت کشور انجام شد.
روش کار: مطالعه حاضر توصیفی-تحلیلی از نوع همبستگی بود. 251 نفر از کارکنان پشتیبانی بیمارستان های شرکت نفت در شهرهای آبادان، اهواز، ماهشهر و تهران به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزار مورداستفاده شامل چک لیست دموگرافیک، پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش بود. داده ها با استفاده از آزمون های آماری همبستگی اسپیرمن، U من-ویتنی و H کروسکال-والیس در سطح 05/0 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.
یافته ها: یافته ها نشان داد که 45/5 درصد از مشارکت کنندگان در رده سنی 30-40 سال قرار داشتند و 49/5 درصد مشارکت کنندگان زن بودند. میانگین و انحراف معیار استاندارد سلامت روان و فرسودگی شغلی کارکنان پشتیبانی مراکز درمانی صنعت نفت به ترتیب 0/405±2/12 و 0/634±28/4 بود. بین فرسودگی شغلی با سلامت روان و سلامت روان با خستگی هیجانی و مسخ شخصیت و کفایت شخصی در کارکنان پشتیبانی در بیمارستان های عمومی، تخصصی و فوق تخصصی صنعت نفت کشور رابطه معکوس و معناداری وجود دارد.
نتیجه گیری: بر اساس یافته های مطالعه، فرسودگی شغلی، سلامت روانی را تحت تأثیر قرار می دهد. فرسودگی شغل دو گروه جنسیتی مرد و زن را تحت تأثیر قرار می دهد. از یافته های این مطالعه می توان در برنامه ریزی پیشگیری، شناسایی گروه های در معرض خطر در محیط های کاری استفاده کرد.

پیش‌بینی درصد انحراف از نقطه تعادل استاتیک بر اساس ابعاد آنتروپومتری کارگران ساختمانی

سکینه ورمزیار

مقدمه: از دست دادن تعادل به عنوان یک عامل محرک در حوادث سقوط از ارتفاع در حین کار ساخت وساز مشخص شده است. به نظر می رسد که ویژگی های آناتومیکی و مورفولوژیکی پا بر آمادگی حرکتی افراد ازجمله تعادل تأثیرگذار است. درنتیجه تحقیق حاضر با هدف پیش بینی درصد انحراف از نقطه تعادل استاتیک، بر اساس ابعاد آنتروپومتری کارگران ساختمانی انجام شد.
روش کار: این مطالعۀ توصیفی- تحلیلی در سال 1398 در بین 114 نفر از کارگران ساختمانی شهر قزوین انجام شد. پس از تکمیل پرسشنامه دموگرافیک و تعیین معیار ورود، ابعاد آنتروپومتریک نظیر قد، وزن، طول پا، طول کف پا، سطح کف پا، عرض مچ پا، عرض قدامی و خلفی کف پا، عرض لگن، محیط مچ پا و محیط ران برای هر آزمودنی اندازه گیری شدند. سپس تعادل استاتیک آزمودنی ها توسط دستگاه استابیلومتر در حالت ایستاده با چشم باز ارزیابی شد. نتایج با استفاده از آزمون های پیرسون، اسپیرمن، تی تست مستقل، U من ویتنی و رگرسیون خطی چندگانه در نرم افزار SPSS نسخه 25 بررسی شدند.
یافته ها: 8/29% از کارگران ساختمانی ازنظر تعادل استاتیک در طبقه ضعیف و خیلی ضعیف قرار داشتند. سن و وزن افراد بر اساس آزمون پیرسون و اسپیرمن با درصد شاخص انحراف معیار، ارتباط معناداری را نشان دادند. بر اساس رگرسیون خطی چندگانه، سن، وزن و سطح کف پا از عوامل پیش بینی کننده درصد انحراف از نقطه تعادل استاتیک کارگران ساختمانی می باشند.
نتیجه گیری: نتایج تحقیق حاضر نشان داد که در جامعه کارگران ساختمانی سالم با توده بدنی نرمال، اطلاعات دموگرافیک نظیر سن، پارامترهای آنتروپومتری وزن و سطح پا از عوامل تأثیرگذار بر تعادل استاتیک می باشند.

ارزیابی کمی ریسک مخازن ذخیره‌سازی میعانات گازی با در نظر گرفتن اثر دومینو

حسین رمضانی

مقدمه: در صنایع فرآیندی برخی از حوادث اولیه ممکن است منجر به حوادث ثانویه در یک واحد صنعتی یا همان اثر دومینو شوند. ازآنجایی که مخازن ذخیره سازی پالایشگاهی همواره در معرض ریسک حریق و انفجار می باشند، بنابراین ارزیابی کمی ریسک با در نظر گرفتن اثرات دومینو بر روی صنعت اصلی، همسایگان و جامعه در تعیین شدت و پیامد حادثه حائز اهمیت است و می تواند در مدیریت ریسک نقش مهمی ایفا نماید؛ بنابراین هدف از انجام این مطالعه ارزیابی کمی ریسک مخازن ذخیره سازی میعانات گازی با در نظر گرفتن اثرات دومینو است.
روش کار: تکنیک مورداستفاده در این پژوهش روش ارزیابی کمی ریسک (QRA) می باشد که پس از تعیین اهداف، مطالعه فرآیند، شناسایی مخاطرات و تعیین سناریوها، تجزیه وتحلیل پیامدهای آن با نرم افزار PHAST(7.22) صورت پذیرفته است. سپس برای تعیین میزان اثرات دومینو، بردارهای تشدید با حدود آستانه مطابقت داده شده و پس از غربالگری، احتمال کلی آسیب پذیری مخازن، جهت ترسیم ترازهای ریسک فردی محاسبه می گردد.
یافته ها: در سناریو نشتی شعاع تراز ریسک 4-10 بعد از در نظر گرفتن اثرات دومینو تا حدود 250 متر و شعاع تراز ریسک 5-10 تا حدود 400 متر افزایش داشته است. همچنین در سناریو ترکیدگی/پارگی فاجعه بار نیز طبق شعاع تراز ریسک 5-10، بعد از در نظر گرفتن اثرات دومینو تا حدود 100 متر در اطراف مخزن 3 افزایش داشته است.
نتیجه گیری: همان طور که از نتایج استنباط می گردد، استفاده از این روش می تواند تصویر واضحی از پیامدهای حوادث زنجیره ای و احتمال آسیب کارکنان، تجهیزات و همسایگان مجاور به ما بدهد که در مدیریت ریسک، مدیریت شرایط اضطراری و بحران ها بسیار حائز اهمیت باشد.

بررسی تأثیر محرومیت از خواب بر پاسخ‌های فیزیولوژیک عینی و ذهنی دانشجویان ورزشکار

وحید کاظمی زاده

مقدمه: محرومیت از خواب یکی از عوامل مؤثر بر عملکرد فیزیولوژیکی ورزشکاران بوده و شواهد آزمایشگاهی نیز ارتباط بین محرومیت از خواب و افت عملکرد بدنی ورزشکاران را محتمل دانسته اند. هدف مطالعه حاضر تعیین تأثیر محرومیت از خواب بر پاسخ های فیزیولوژیک عینی و ذهنی دانشجویان ورزشکار می باشد.
روش کار: پژوهش به صورت تجربی می باشد. تعداد 20 دانشجوی پسر رشته علوم ورزشی به صورت داوطلب انتخاب و با شیوه انتخاب تصادفی ساده در طرح درون گروهی با موازنه متقابل در دو موقعیت موردبررسی قرار گرفتند. شرکت کنندگان در دو موقعیت 1) پس از 12 ساعت ناشتایی و 8 ساعت خواب کافی و 2) بعد از 12 ساعت ناشتایی و 30 ساعت بی خوابی کامل در محل خوابگاه دانشجویی با شرایط کنترل شده موردبررسی قرار گرفتند. اندازه گیری متغیرهای فیزیولوژیکی شامل فشارخون، ضربان قلب، لاکتات خون، مقیاس ذهنی درک فشار، VO2max و حرارت بدن با ابزارهای تخصصی موردبررسی قرار گرفت. تغییرات در متغیر وابسته ناشی از مداخله با آزمون تی وابسته در سطح معناداری 0/05>p و با استفاده از نرم افزار SPSS 22 آنالیز شد.
یافته ها: پاسخ های فیزیولوژیکی لاکتات خون (0/002=p)، ضربان قلب (0/01=p)، مقیاس ذهنی درک فشار (0/002=p)، زمان رسیدن به خستگی (0/001=p)، فشارخون (0/01=p) و حرارت بدن (0/002=p)، متعاقب محرومیت از خواب به یک فعالیت وامانده ساز در پس آزمون نسبت به پیش آزمون، افزایش و اکسیژن بیشینه مصرفی (0/001=p)، کاهش معنادار داشته است که این تفاوت ازنظر آماری نیز معنی دار می باشد. یافته های پژوهش حاضر نشان داد که محرومیت از خواب موجب تغییر معناداری در پاسخ های فیزیولوژیک عینی و ذهنی دانشجویان ورزشکار می شود.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، مشخص گردید 30 ساعت محرومیت از خواب سبب تغییرات معناداری پاسخ های فیزیولوژیک عینی و ذهنی دانشجویان ورزشکار گردید. در یک نتیجه گیری کلی، یافته های مطالعه حاضر نشان داد که از محرومیت از خواب باید به عنوان یکی از عوامل محدودکننده بالقوه عملکرد فیزیولوژیکی یاد کرد.