fa استرس گرمائی و تأثیر آن بر غلظت هورمون کورتیزول کارگران مطالعه موردی: یک صنعت ذوب فلزات پژوهشي Research <p><b>مقدمه</b>: استرس گرمایی به‌عنوان یکی از خطرات و فاکتورهای آسیب رسان شغلی و مساله‌ ساز در محیط‌های کاری گرم محسوب می‌شود. کار کردن تحت شرایط استرس گرمایی ممکن است باعث اختلالاتی در سلامت فرد گردد. مطالعات مختلف نشان داده اند که استرس در محیط های کاری باعث افزایش غلظت هورمون های استرسی مانند کورتیزول می‌شود. از آنجایی که استرس گرمایی یکی از استرس های جدی در صنایع گرم همچون ذوب فلزات است، این مطالعه با هدف بررسی اثر استرس گرمایی بر غلظت هورمون کورتیزول کارگران شاغل در یکی از صنایع ذوب فلزات انجام شده است.<br> <br> <b>روش کار:</b> در این مطالعه مقطعی تعداد 70 نفر در دو گروه مورد و شاهد (35 نفر گروه مورد از واحد ریخته گری و 35 نفر گروه شاهد از سالنی که در آن استرس گرمایی وجود نداشت) مورد بررسی قرار گرفتند. ابتدا پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک برای هر فرد تکمیل گردید و سپس جهت بررسی تغییرات سطح هورمون استرسی (کورتیزول) از افراد در حین انجام کار (در ساعت 9:30 تا 10 صبح) نمونه خون گرفته شد و نتایج آن مقدار استاندارد هورمون کورتیزول بین ساعات 7 تا 10 صبح مقایسه شد. جهت بررسی شرایط محیطی نیز شاخص WBGT و (Wet Bulb Globe Temperature) در سه ارتفاع پا، کمر و سر جهت تعیین WBGT متوسط، ارزیابی گردید. همچنین اندازه‌گیری صدا و روشنایی نیز در نقاط توقف کارگران (ایستگاه‌های کاری) انجام شد. داده‌های این پژوهش با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 16مورد آنالیز قرار گرفتند.<br> <br> <b>یافته ها:</b> نتایج سنجش WBGT نشان داد میانگین شاخص WBGT در گروه مورد C° 33 و در گروه شاهد C° 7/16 بود. همچنین یافته‌های آزمایشگاهی نشان داد که غلظت کورتیزول در گروه مورد (گروه مواجه با گرما) به‌صورت معناداری از گروه شاهد بالاتر است (0/001<p).<font size="3"></p).<font></p> <p align="justify" dir="rtl"><br> <b>نتیجه گیری:</b> نتایج مطالعه ی حاضر نشان داد که استرس های فیزیکی محیط کاری نیز می توانند باعث تغییرات فیزیولوژیکی در بدن انسان شوند. بنابراین تغییرات سطح هورمونی و پیامدهای آن در محیط های کاری گرم باید در مبحث بهداشت شغلی مد نظر قرار گیرد.</p> <p).> </p).> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p><strong>Introduction:</strong> Heat stress is considered as one of the hazardous occupational agents in hot environments. Working under heat stress condition may lead to individuals’ health problems. Several studies have been shown that stress in the working environments can elevate stress hormones such as cortisol. Since heat stress is one of the serious stresses in hot industries including melting, this study was done to investigate the effect of heat stress on the cortisol concentration of workers in one of the melting industries.<br> <font color="#ffffff">.</font><br> <strong>Material and Method:</strong> In this cross-sectional study, 70 workers in two groups of case and control (35 people in case group from foundry unit and 35 people in control group from casting unit without heat stress) were investigated. First, a demographic questionnaire was complete for each subject. Then in order to evaluate the changes in cortisol level, blood samples were taken from the participants during their working hours (9:30 to 10 AM) and the obtained levels were compared with the normal level of cortisol, provided at 7 to 10 AM. In order to assess environmental condition, WBGT (Wet Bulb Globe Temperature) index was measured at three highest including feet, waist and head. Moreover, noise and lighting were measured at the workers work station. Data were analyzed using SPSS software version 16.<br> <font color="#ffffff">.</font><br> <strong>Result:</strong> Regarding WBGT, it was shown that mean WBGT index were 33 C and 16.7 C in case and control groups, respectively. Additionally, cortisol concentration in case group was significantly higher than control group (P<0.001).<br> <font color="#ffffff">.</font><br> <strong>Conclusion:</strong> Results of the present study indicate that physical stresses of working environment can lead to changes in physiology of human body. Thus, variations in hormone level in its consequences in hot environment should be considered in occupational hygine.</p> استرس گرمائی, هورمون کورتیزول, صنعت ذوب فلز, WBGT Heat Stress, Cortisol hormone, Metal melting industry, WBGT 59 68 http://jhsw.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-97&slc_lang=fa&sid=1 M. Ansari محمد انصاری No Associate Professor Department of Biochemistry, School of medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran دانشیار گروه بیوشیمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران A. Mazloumi عادل مظلومی No Assistant professor Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran استادیار گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران M. Abbassinia مرضیه عباسی نیا No MSc, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences. Tehran کارشناس ارشد، مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران S. Farhang Dehghan سمیه فرهنگ دهقان No MSc, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences. Tehran کارشناس ارشد، مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران S. M. hossieni سید مصطفی حسینی No Professor Department of Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran استاد گروه اپیدمیولوژی و آمارزیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران F. Golbabaei فریده گلبابایی fgolbabaei@tums.ac.ir Yes Professor Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of استاد گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران