fa ارزیابی مقایسه ای مواجهه جوش‌کاران با فیوم‌های جوش‌کاری براساس تراکم جرمی و عددی پژوهشي Research <p><strong>مقدمه</strong>: امروزه جوش‌کاری با الکترود دستی پوشش دار یا SMAWی (Shielded Metal Arc Welding) پرمصرف ترین نوع جوش‌کاری در میان جوش‌کاری‌های قوس الکتریکی می‌باشد. در طول عملیات جوش‌کاری معمولاً عوامل زیان‌آور مختلفی از قبیل فیوم ها، گازها،&nbsp; گرما، صدا و پرتو فرابنفش تولید می‌شوندکه از دیدگاه بهداشت شغلی، مهم‌ترین این عوامل فیوم‌های جوش‌کاری می‌باشند. مطالعه حاضر سعی دارد تا با مقایسه تراکم عددی و جرمی فیوم‌های منتشره در فرآیندهای جوش‌کاری SMAW مشخص کند که کدام‌یک از تراکم‌های عددی یا جرمی شاخص بهتری از مواجهه با فیوم‌ها را در فرآیندهای جوش‌کاری نشان می‌دهد.<br> <br> <strong>روش کار</strong>: این در مطالعه حاضر، دستگاه پایش‌گر گردوغبار GRIMM مدل 1.106 برای ارزیابی تراکم عددی و جرمی فیوم‌های جوش‌کاری SAMW بر روی استیل زنگ نزن 304 با ضخامت 4/0 میلی متر مورد استفاده قرار گرفت. نمونه برداری از هوا به منظور پایش ذرات در فاصله 41 سانتی متری که نماینده ناحیه تنفسی اپراتور جوش‌کار می‌باشد، انجام شد. سنجش تراکم عددی و جرمی فیوم‌ها در شرایطی صورت گرفت که ولتاژ 25 ولت و قطبیت الکترود به‌صورت جریان مستقیم الکترود مثبت یا DCEPی(Direct Current Electrode Negative) بود.<br> <br> <strong>یافته ها</strong>: میزان تراکم عددی و جرمی کلی فیوم‌های جوش‌کاری در ناحیه تنفسی اپراتور جوش‌کار به ترتیب 1140451 ذره بر لیتر و &micro;g/m3 11/1631 است. بیش‌ترین تراکم عددی مربوط به ذرات در ردیف اندازه&nbsp; 35/0 تا 5/0 میکرومتر (NC1) با 938976 ذره بر لیتر و کم‌ترین آن مربوط به ذرات در ردیف اندازه 5 تا 5/6 میکرومتر (NC7) و ذرات بزرگ‌تر از 5/6 میکرومتر (NC8) به ترتیب با 288 و 463 ذره بر لیتر بود. هم‌چنین، بالاترین میزان تراکم جرمی مربوط به ذرات در ردیف اندازه&nbsp; 35/0 تا 5/0 میکرومتر (MC1) و ذرات بزرگ‌تر از 5/6 میکرومتر (MC8) به ترتیب با میزان 450 و &micro;g/m3 355 می‌باشد.<br> <br> <strong>نتیجه گیری</strong>: نتایج این پژوهش نشان داد که بین تراکم عددی و جرمی به عنوان دو شاخص ارزیابی ذرات در محدوده سایزی تطابق وجود ندارد و با کوچک‌تر شدن سایز ذرات این عدم تطابق مشهودتر است. از آن‌جایی که ذرات کوچک‌تر به قسمت‌های تحتانی دستگاه تنفسی نفوذ می‌کنند و پتانسیل بالاتری برای اعمال اثرات نامطلوب بهداشتی را دارند، لزوم سنجش و ارزیابی ذرات در ردیف اندازه‌های مختلف و بخصوص کسر ریزتر ذرات احساس می‌شود. لذا تصور می‌شود صرفا در نظر گرفتن&nbsp; تراکم جرمی و عدم توجه به تراکم عددی در ارزیابی مواجهه با ذرات در محیط‌های کار صنعتی و به خصوص در فرآیند جوش‌کاری، ارزیابی صحیح و درستی از اثرات بهداشتی فیوم‌های جوش‌کاری به عنوان سم سیستمیک ارگان‌های بدن منعکس نخواهد کرد.</p> <p><strong>Introduction</strong>: Nowadays, Shielded Metal Arc Welding (SMAW) is the most widely used arc welding. During the welding operation, typically, various harmful agents such as fumes, gases, heat, sound and ultraviolet radiation are produced of which fume is the most important component from the viewpoint of occupational health. The present study aims to compare the number and the mass concentration emitted in SMAW to determine the most appropriate index of exposure to fumes in the welding processes.<br> <br> <strong>Material and Method</strong>: In this study, the portable laser aerosol spectrometer and dust monitor of GRIMM, model 1.106, was used to measure the number and mass concentration of fumes emitted from SMAW on 304 stainless steel with a thickness of 0.4 mm. Air sampling was performed at a distance of 41 cm representing the welder&rsquo;s breathing zone. The measurements of number concentration (NC) and mass concentration (MC) were taken under the condition of 25 volt voltage and direct current of the electrode polarity.<br> <br> <strong>Result</strong>: The total NC and MC of welding fumes in welder&rsquo;s breathing zone was 1140451 particles per liter and 1631.11 micrograms per cubic meter, respectively. The highest number concentration was found to correspond to the particles with 0.35 to 0.5 micrometer-sized distribution (NC1; 938976 particles per liter) and the lowest was related to the particles with 5 to 6.5 micrometer-sized distribution (NC7; 288 particles per liter) and the particles larger than 6.5 micrometer (NC8; 463 particles per liter). Moreover, the highest mass concentration was related to the particles with 0.35 to 0.5 micrometer-sized distribution (MC1; 450 micrograms per cubic meter) and the particles larger than 6.5 micrometer (MC8; 355 micrograms per cubic meter).<br> <br> <strong>Conclusion</strong>: The findings indicated that there is no agreement between number and mass concentration as two particles assessment index, and as the particles&rsquo; size become smaller, the mismatch of them is becoming more apparent. Since the smaller particles penetrate into the lower respiratory tract and have higher potential for adverse health effects, it is necessary to measure and assess particles in various size distributions and especially the smaller fraction of particles. Therefore, it is thought that considering the mass concentration alone and not paying attention to number concentration in the assessment of exposure to particles in the industrial workplaces and specifically in welding stations will not be reflected valid assessment of adverse health effects of welding fumes as a systemic poison on body organs.</p> جوش‌کاری, تراکم عددی, تراکم جرمی, جوش‌کاری با الکترود دستی پوشش دار, مواجهه تنفسی Inhalation Exposure, Mass Concentration, Number Concentration, Shielded Metal Arc Welding, Welding 17 26 http://jhsw.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-29&slc_lang=fa&sid=1 Javad Sajedifar جواد ساجدی فر No B.Sc., Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس، گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Amir Hosein Kokabi امیرحسین کوکبی No Professor, Department of Materials Science and Engineering, Sharif University of Technology, Tehran, Iran استاد، گروه متالورژی، دانشکده مهندسی و علم مواد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران Kamal Azam کمال اعظم No Associate Professor, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Somayeh Farhang Dehghan سمیه فرهنگ دهقان No Assistant Professor, Department of Occupational Health, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Ali Karimi علی کریمی No Assistant Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Farideh Golbabaei فریده گلبابایی fgolbabaei@sina.tums.ac.ir Yes Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran, Iran استاد، گروه مهندسی بهداشت حرف های، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران