fa بررسی کارایی کربن فعال در جذب سطحی کروم شش ظرفیتی از جریان هوا پژوهشي Research <p><strong>مقدمه:</strong> کروم شش ظرفیتی (Cr+6) یک اکسیدکننده‌ بسیار قوی است که علیرغم کاربردهای فراوان در انواع صنایع، بر‌حسب مدت مواجهه می‌تواند منجر به سرطان ریه، زخم‌های عمیق (در دست، بازو، زبان و سقف دهان)، سوراخ شدن تیغه بینی، سوزش و التهاب در بینی، ریه‌ها و قسمت فوقانی دستگاه تنفس، آسم، درماتیت تماسی، آسیب به کلیه و کبد و حساسیت پوستی شود. هدف از انجام این مطالعه، سنجش کارایی کربن فعال در جذب سطحی کروم (VI) از جریان هوا و پارامترهای موثر بر آن است.</p> <p><strong>روش کار:</strong> در این مطالعه تجربی از دستگاه نبولایزر&nbsp; (مهپاش) به عنوان مولد میست کروم استفاده شد و عوامل موثر بر آن از قبیل میزان جریان هوا (1 و 3 لیتر بر دقیقه)، غلظت اولیه کروم (05/0، 15/0، 1 و 10 میلی‌گرم برمترمکعب) و عمق بستر جذب (5/2، 5 و 10 سانتی‌متر) بررسی گردید. به منظور تسهیل در پیش‌بینی عمل‌کرد ستون جذب کربن فعال، از مدل یون-نلسون و توماس و برای تعیین میزان تطابق مدل با داده‌های واقعی، از آزمون هم‌بستگی استفاده شد.</p> <p><strong>یافته ها:</strong> ظرفیت جذب کربن فعال با افزایش عمق بستر جذب، افزایش یافته اما با افزایش میزان جریان هوا و غلظت ورودی، کاهش پیدا کرد. نتایج نشان داد مدل یون-نلسون و توماس با ضریب هم‌بستگی بالاتر از 9953/0، با داده‌های آزمایش‌گاهی مطابقت دارند.</p> <p><strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد که کربن فعال کارایی بالایی در جذب سطحی کروم (VI) دارد، به طوری‌که راندمان آن در میزان جریان 3 لیتر بر دقیقه، عمق بستر 5 سانتی‌متر و غلظت 20 و 200 برابر TLV به ترتیب 42/85 و 83/71 درصد است.</p> <p><strong>Introduction: </strong>Hexavalent chromium (VI) is a very strong oxidizing agent that, despite its many uses in various industries, duration of the exposure can lead to lung cancer, deep wounds (in the hands, arm, tongue and palate), nasal septum perforation, burning and inflammation in the nose, lung and upper respiratory tract, asthma, contact dermatitis, damage to the kidneys and liver, and skin allergy. This study aimed to determine the activated carbon efficiency in chromium adsorption (VI) from air flow and its effective parameters.&nbsp;</p> <p><strong>Material and Method:</strong> In this experimental study, chromium mists were generated by a nebulizer (3A model, Italy). Performance of activated carbon in the Cr (VI) adsorption and its influencing factors such as air flow rate (1 and 3L/min), the initial Cr concentration (0.05, 0.15, 1 and 10 mg/m3) and bed depth (2.5, 5 and 10 cm) were investigated. Yoon-Nelson and Thomas models were used to predict performance of adsorbent column and correlation test was used to determine accordance between the model and actual data.</p> <p><strong>Result:</strong> Activated carbon adsorption capacity increased with increasing of bed depth but decreased with increasing of flow rate and inlet concentration. The results showed that the Yoon-Nelson and Thomas models with a correlation coefficient above 0.9953 matched with the experimental data.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The results indicated that activated carbon has a high efficiency in Cr (VI) adsorption, so that its efficiency at flow rate of 3 L/m, depth of 5 cm and concentration of 20 TLV and TLV was 85.42 and 71.83 percent respectively.</p> جذب سطحی, کروم شش ظرفیتی هوابرد, کربن فعال, مدل یون-نلسون, مدل توماس Adsorption, Air Born Chromium (VI), Activated Carbon, Yoon-Nelson Model, Thomas Model 191 202 http://jhsw.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-58&slc_lang=fa&sid=1 Elham Rahmanzadeh الهام رحمان زاده No M.Sc., Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran کارشناس ارشد، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای ، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Farideh Golbabaei فریده گلبابایی No Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Ali Faghihi Zarandi علی فقیهی زرندی No Assistant Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Seyed Gholamreza Moussavi سید غلامرضا موسوی moussavi@modares.ac.ir Yes Professor, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استاد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohammadreza Baneshi محمدرضا بانشی No Associate Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران