fa طراحی سیستم ارزیابی و گزارش‌دهی عمل کرد پایدار شهرداری کلان‌شهرها مطالعه موردی: عمل کرد سلامت شهرداری تهران پژوهشي Research <p><strong>مقدمه:</strong> مسوولیت دست یابی به اهداف توسعه پایدار در بسیاری از کلان‌شهرهای دنیا و به تبع آن کلان‌شهر تهران به شهرداری‌‌ها واگذار گردیده است. از آن جایی که هدف بیش تر فعالیت‌های دوست دار محیط‌زیست در بعد شهرداری‌ها حفاظت از سلامت جسمی و روانی شهروندان است، ارزیابی پایداری سلامت عمل کرد شهرداری به یکی از مباحث نوین توسعه پایدار کلان‌شهرها تبدیل شده است. لذا هدف از این مطالعه، طراحی ابزاری برای ارزیابی عمل کرد پایدار شهرداری تهران در حوزه فعالیت‌ها و خدمات مرتبط با سلامت می‌باشد.</p> <p><strong>روش کار:</strong> در این پژوهش با تهیه ابزار مبتنی بر معیار، اقدام به استخراج و بومی‌سازی معیارهای مرتبط با حوزه پایداری سلامت به صورت مطالعه موردی در شهرداری تهران گردید. جهت تعیین لیست اولیه معیارهای مؤثر، در ابتدا راهنماها و استانداردهای مرتبط با حوزه پایداری سلامت مورد بررسی قرار گرفت که منجر به استخراج لیست اولیه معیارها گردید. سپس با به کارگیری روش دلفی دو مرحله‌ای و با همکاری گروه 12 نفره از خبرگان، اهمیت معیارهای استخراجی در طیف هفت مرحله‌ای‌ لیکرت مورد سنجش قرار گرفت. معیار پذیرش، انحراف معیار کم تر از 1 و میانگین بیش تر از 70 درصد امتیاز کل در نظر گرفته شد. &nbsp;</p> <p><strong>یافته ها:</strong> یافته‌های این پژوهش منجر به استخراج 11 گروه اصلی ارزیابی پایداری عمل کرد سلامت و 28 معیار زیر مجموعه گردید. معیارهای مربوط به گروه‌های &laquo;فضای سبز&raquo; و &laquo;پسماند&raquo; با اختلاف اندک به ترتیب جایگاه اول و دوم اهمیت را در حوزه&nbsp; پایداری سلامت به دست آوردند و معیارهای گروه‌های &laquo;برنامه‌ریزی شهری&raquo;، &laquo;زندگی فعال و سالم&raquo; و &laquo;خدمات بهداشتی و سلامتی&raquo; نیز با اختلاف نزدیکی نسبت به یک دیگر در انتهای لیست قرار گرفتند.</p> <p><strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد که با توجه به اختلاف کم بین امتیاز گروه‌های اصلی انتخابی در عمل کرد پایداری سلامت شهری (کم تر از 1 نمره اختلاف امتیاز بین بالاترین و پایین‌ترین گروه) و نیز کسب حد نصاب پذیرش توسط هر یک از 11 گروه سلامت توسط خبرگان، جهت دست یابی به توسعه پایدار شهری و ارتقاء سلامت شهروندان در آینده، توجه جدی به اقدامات مهندسی و مدیریتی در معیارهای زیرمجموعه هر 11 گروه‌ انتخابی امری ضروری می‌باشد.</p> <p><strong>Introduction: </strong>The responsibility of achieving sustainable development goals in most megacities and subsequently in Tehran megacity are in charge of the municipalities. Since, the goal of municipalities in environmental-friendly activities is to protect the physical and mental health of citizens. Therefore, the sustainability assessment of health performance in municipalities is one of the most significant issues in the field of municipal sustainable development of megacities. The Objective of this study was to develop a tool for assessing the sustainability performance of Tehran municipality in the field of health- related activities and services.</p> <p><strong>Material and Method: </strong>In this research the main sustainability indicators in the field of health performance were extracted and localized by providing an indicator-based tool for Tehran municipality as a case study. To determine the initial set of effective indicators, guidelines and standards related to health sustainability issues were surveyed, and an initial set of indicators were extracted. Afterward, a two-round Delphi method was applied by 12 qualified experts to select the most robust indicators of Health performance and assign the importance of the inclusion for each proposed indicator on a seven-point Likert scale. The mean value set to 70% and the standard deviation less than 1 were considered as the cut value.</p> <p><strong>Result: </strong>The findings resulted in extracting 11 main categories and 28 sustainability indicators of health performance. The set of indicators related to the &ldquo;green space&rdquo; and &ldquo;waste&rdquo; categories with slight differences gained the first and second position in the health sustainability field respectively, whereas &ldquo;urban planning&rdquo;, &ldquo;active and healthy life&rdquo; and &ldquo;health and hygienic services&rdquo; located in the bottom of the list with the relatively close scores.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The results of this study showed that due to little difference between the score of the main selected categories (less than 1 point difference between the highest and lowest categories) and also due to the fact that the expert panel reached a consensus on the total 11 categories, therefore&nbsp; in order to achieve municipal sustainable development and improving the health level of citizens in the future, it is essential to have a robust consideration toward applying engineering and management measures against all 11 selected categories.</p> معیارهای پایداری, سلامت شهری, شهرداری کلان‌شهر, ارزیابی و گزارش‌دهی پایداری Sustainability Indicators, Municipal Health, Municipality of Megacity, Sustainability Assessment and Reporting 65 80 http://jhsw.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-46-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahsa Mapar مهسا ماپار No Ph.D., Department of Environmental Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دکتری، گروه مدیریت محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Mohammad Javad Jafari محمد جواد جعفری Jafari1952@yahoo.com Yes Professor, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Nabiollah Mansouri نبی اله منصوری No Professor, Department of Environmental Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استاد، گروه مدیریت محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Reza Arjmandi رضا ارجمندی No Associate Professor, Department of Environmental Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشیار، گروه مدیریت محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Reza Azizinejad رضا عزیزی نژاد No Assistant Professor, Department of Biotechnology and Plant Breeding, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران