fa روش ترکیبی برای ارزیابی مخاطرات شغلی در پروژه های راه‌سازی پژوهشي Research <strong>مقدمه:</strong> ایمنی در محل کار یک موضوع مهم بوده و عدم استفاده از روش‌های مؤثر و کارآمد مدیریت ایمنی بر مبنای مطالعات علمی، همواره هزینه های بالایی را به صنعت ساخت‌وساز تحمیل می کند. با ارزیابی ریشه ای حوادث و تعیین عوامل اولیه تأثیرگذار در وقوع حوادث، می توان با صرف حداقل زمان و هزینه از رخداد حوادث جلوگیری نمود.<br> <strong>روش کار:</strong> در ابتدا حوادث عمده در پروژه های راه‌سازی با انجام مصاحبه و مطالعه ادبیات موضوع، شناسایی شد. سپس، درخت خطای مربوط به هر یک از این ریسک‌های اصلی ترسیم گردید. در مرحله بعد، پرسش نامه‌ای به‌منظور محاسبه احتمال وقوع و شدت اثر هر نوع حادثه تهیه و توزیع شد. با توجه به وجود عدم قطعیت در واژه‌های زبانی، از منطق فازی در محاسبات بهره گرفته شد. جهت محاسبه احتمال وقوع، از تحلیل درخت خطای فازی استفاده شد و به‌منظور تعیین شدت اثر هر نوع حادثه، درجه اهمیت هر معیار با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی تعیین گردید. درنهایت ریسک فاکتور برای هر نوع حادثه محاسبه و ریسک‌ها رتبه‌بندی شدند.<br> <strong>یافته ها: </strong>در بین یازده نوع حادثه موردبررسی، حوادث مربوط به سنگ شکن و کارخانه آسفالت، حوادث ترافیکی، گرمازدگی و عدم رعایت بهداشت و تصادف افراد با ماشین‌آلات به‌عنوان مهم‌ترین ریسک‌ها شناسایی شدند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> با استفاده از نتایج حاصل از این تحقیق می توان با اعمال روش‌های مؤثر مدیریت ایمنی، نسبت به کاهش احتمال وقوع عوامل ریشه‌ای حوادث و درنتیجه تعدیل ریسک آن‌ها اقدام نمود. <strong>Introduction:</strong> Safety at workplaces is an important issue, and lack of effective and efficient safety management methods based on scientific studies could cost the construction industry. An effective accident investigation and root causes analysis could prevent the occurrence of incidents at minimum cost and time.<br> <strong>Material and Method:</strong> First, major accidents in road construction projects were identified by interview and literature reviewing techniques. Then, fault tree was drawn for each main risks. In the next step, in order to calculate occurrence probability and severity of each accident type, a questionnaire was designed and distributed among the participants. Fuzzy logic was employed in calculations, due to the existence of uncertainty in linguistic variables. Fuzzy Fault Tree Analysis (FFTA) was used for calculating the occurrence probability, and importance of each criterion was determined using Fuzzy Analytical Hierarchical Process (FAHP) to calculate the severity of each accident. Finally, risk factors for each accident type was calculated and the risks were ranked accordingly.<br> <strong>Result:</strong> Accidents related to crusher and asphalt plant, traffic accidents, heat exhaustion and lack of hygiene and hit by machinery were identified as the most important risks among the eleven investigated accident types.<br> <strong>Conclusion:</strong> The findings in this research and also implementing effective safety management techniques, could be helpful on reduction of the probability of accidents root causes and to mitigate related risks. ایمنی ساخت‌وساز, پروژه‌های راه‌سازی, مدیریت مخاطرات شغلی, تحلیل درخت خطای فازی, فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی Construction Safety, Road Construction Projects, Occupational Hazard Management, Fuzzy Fault Tree Analysis, Fuzzy Analytical Hierarchy Process 345 358 http://jhsw.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-644-2&slc_lang=fa&sid=1 Mehran Amiri مهران امیری mehran.amiri@pnu.ac.ir Yes Assistant Professor, Department of Civil Engineering, Payame Noor University, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Abdollah Ardeshir عبداله اردشیر No Associate Professor, Faculty of Civil and Environmental Engineering, Head of Environmental Research Centre, Amirkabir University of Technology, Tehran, Iran دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، رییس پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران Ali Abbasi علی عباسی No M.Sc., Construction Engineering and Management, Amirkabir University of Technology, Tehran, Iran کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران