Journal of Health and Safety at Work
بهداشت و ایمنی کار
J Health Saf Work
Medical Sciences
http://jhsw.tums.ac.ir
1
admin
2251-807X
2383-2088
000
000
000
000
000
fa
jalali
1404
12
1
gregorian
2026
3
1
16
1
online
1
fulltext
other
شناسایی و اولویتبندی عوامل کلیدی مؤثر بر مدیریت ریسک در صنایع فرایندی با استفاده از روش دنپ فازی
Identification and Prioritization of Key Factors Influencing Risk Management in Process Industries Using the Fuzzy DANP Method
ایمنی محیط کار و مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست
مروری
Review
<strong>مقدمه: </strong>صنایع فرایندی از ارکان حیاتی توسعه اقتصادی به شمار میروند، اما پیچیدگی عملکرد و فرآیندهای آنها مدیریت مؤثر ریسک را با چالشهای جدی مواجه میسازد. این پژوهش مدلی یکپارچه مبتنی بر روشهای دیمتل فازی (Fuzzy DEMATEL) و فرآیند تحلیل شبکهای فازی (Fuzzy ANP) ارائه میدهد تا عوامل کلیدی مؤثر بر مدیریت ریسک در این صنایع شناسایی و اولویتبندی شوند. <br>
<strong>روشکار: </strong>ابتدا در مرور نظاممند متون، ۵۴ مقاله واجد شرایط از میان منابع معتبر بین سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴ انتخاب شد و ۲3 عامل اولیه مؤثر بر مدیریت ریسک استخراج گردید. سپس در سه دور اجرای تکنیک دلفی با مشارکت ۱۳ خبره دارای میانگین سابقه کاری ۱۲.۶ سال، 20 عامل نهایی تأیید شدند. در ادامه، روش دیمتل فازی برای تحلیل روابط علّی و معلولی میان عوامل و روش تحلیل شبکهای فازی برای تعیین وزن و اولویت آنها بهکار گرفته شد. <br>
<strong>یافتهها: </strong>نتایج نشان داد که 6 عامل نقش علّی و 14 عامل نقش معلولی دارند. «آموزش و توانمندسازی» و «تعهد مدیریت» بهعنوان مؤثرترین عوامل علّی شناسایی شدند و نقش محوری در تقویت سایر اقدامات مدیریت ریسک ایفا میکنند، در حالی که «تعمیر و نگهداری» و «مشارکت پیمانکاران و ذینفعان» بیشترین تأثیرپذیری را از سایر عوامل دارند. همچنین، «فرهنگ و جو ایمنی» بیشترین وزن را در تحلیل شبکه ای فازی کسب کرد.<br>
<strong>نتیجهگیری: </strong>چارچوب پیشنهادی با ارائه تصویری جامع از عوامل اثرگذار و تعاملات آنها، ابزاری عملی و راهبردی برای مدیران فراهم میکند تا با تمرکز بر عوامل اولویتدار، ایمنی فرایند را بهبود داده و ریسکها را بهطور مؤثرتر مدیریت کنند.<br>
<strong>Introduction: </strong>Process industries are considered to be vital pillars of economic development, but the complexity of their performance and processes poses serious challenges to effective risk management. This study presents an integrated model based on Fuzzy DEMATEL and Fuzzy ANP methods to identify and prioritize key factors affecting risk management in these industries. <br>
<strong>Material and Methods: </strong>First, in a systematic literature review, 54 eligible articles were selected from reliable sources between 1995 and 2024, and 23 initial factors affecting risk management were extracted. Then, in three rounds of Delphi technique with the participation of 13 experts with an average work experience of 12.6 years, 20 final factors were confirmed. Subsequently, the Fuzzy DEMATEL method was used to analyze the cause-and-effect relationships between the factors, and the Fuzzy ANP method was used to determine their weight and priority.<br>
<strong>Results:</strong> The results indicated that 6 factors play a causal role, while 14 factors play an effect role. “Training” and “management commitment” were identified as the most effective causal factors, playing a pivotal role in strengthening other risk management measures. In contrast, “maintenance and repair” and “contractor and stakeholder participation” were the most influenced by other factors. Additionally, “safety culture and climate” obtained the highest weight in the fuzzy network analysis.<br>
<strong>Conclusion:</strong> By providing a comprehensive picture of the influencing factors and their interactions, the proposed framework provides a practical and strategic tool for managers to improve process safety and manage risks more effectively by focusing on priority factors.<br>
مدیریت ریسک, صنایع فرآیندی, دیمتل فازی, تحلیل شبکه ای فازی, ایمنی
Risk management, Process industries, Fuzzy DEMATEL, Fuzzy network analysis, Safety
119
145
http://jhsw.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-263&slc_lang=other&sid=1
Elham
Keighobadi
الهام
کیقبادی