fa شناسایی نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان در بستر کتابخانه‌های عمومی: یک مرور نظام‌مند کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی Medical Library & Information Sciences مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:18px;"><strong>زمینه و هدف:</strong> با افزایش جمعیت سالمندان و نیازهای خاص آنان، دسترسی به اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی از اهمیت بالایی برخوردار است. کتابخانه‌های عمومی می‌توانند با ارایه اطلاعات معتبر، نقشی مؤثر در ارتقای سواد سلامت سالمندان ایفا کنند. این پژوهش با هدف شناسایی نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان در بستر کتابخانه‌های عمومی، بر اساس تجربیات جهانی، انجام شده است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه به روش مرور نظام‌مند و بر اساس چارچوب Kitchenham و Charters انجام شد. جستجوی مدارک مرتبط در سه پایگاه استنادی PubMed، Scopus و Web of Science در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ انجام گرفت. کلیدواژه‌های مرتبط برای جستجو استفاده شدند و منابع و استنادات مدارک نیز بررسی شدند تا حداکثر پوشش مطالعاتی حاصل شود. معیار ورود شامل مدارک پژوهشی مرتبط با نیازهای اطلاعاتی سالمندان در بستر کتابخانه‌های عمومی بود. در نهایت، ۴۰ مدرک انگلیسی‌زبان انتخاب و تحلیل شدند. داده‌ها به‌صورت کیفی کدگذاری و دسته‌بندی شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌ها نشان داد که نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان در بستر کتابخانه‌های عمومی در چهار گروه اصلی دسته‌بندی می‌شوند: ۱) نیازهای اطلاعاتی شامل: منابع اطلاعات سلامت در موضوعات متنوع و قالب‌های مختلف، اطلاعات سلامت اولیه، اطلاعات سلامت عمومی و پیشگیری، اطلاعات خودمراقبتی و توانمندسازی شخصی؛ ۲) نیازهای آموزشی، شامل: سواد اطلاعاتی، سواد اطلاعات سلامت، رویدادهای آموزشی؛ ۳) نیازهای اجتماعی و فرهنگی، شامل: نیازهای فرهنگی و تفریحی، اجتماعی و ارتباطی، مشارکت اجتماعی، رفع محرومیت اجتماعی؛ ۴) خدمات و تسهیلات کتابخانه‌ای شامل: تسهیلات فضایی مناسب، تجهیزات کمک‌خواندن، خدمات سیار و از راه دور.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> در پی افزایش جمعیت سالمندان، کتابخانه‌های عمومی با وظیفه‌ای خطیر در زمینه‌ی ارتقای سلامت این قشر روبه‌رو هستند. نتایج این مطالعه نشان داد که نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان فراتر از صرفاً دسترسی به منابع اطلاعاتی است و شامل مؤلفه‌های آموزشی، اجتماعی-فرهنگی و امکانات کتابخانه‌ای نیز می‌شود. ازاین‌رو، ضروری است نگرش سنتی به خدمات اطلاع‌رسانی کنار گذاشته شده و رویکردی جامع، چندلایه و مشارکتی جایگزین آن شود؛ رویکردی که کتابخانه را به‌عنوان نهادی فعال در ارتقای سلامت عمومی سالمندان معرفی می‌کند.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Background and Aim:</strong> With the increasing elderly population and their specific needs, access to health information in public libraries has become increasingly important. Public libraries can play a crucial role in providing reliable health information and enhancing health literacy among the elderly. This study aimed to identify the health information needs of the elderly in public libraries based on global experiences.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This study was conducted as a systematic review using the Kitchenham and Charters framework. Relevant articles were retrieved from three major citation databases&mdash;PubMed, Scopus, and Web of Science&mdash;covering the period from 2010 to 2024. Relevant keywords were used for searches, and reference lists and citations of the retrieved documents were examined to ensure comprehensive coverage. Inclusion criteria consisted of research articles related to the health information needs of the elderly in public libraries. Ultimately, 40 English-language articles were selected and analyzed. The extracted data were coded and categorized qualitatively.<br> <strong>Results:</strong> The findings indicated that the health information needs of the elderly in public libraries could be classified into four main categories: (1) Information Needs, including access to diverse health information resources, primary health information, public health and prevention information, and self-care and personal empowerment resources; (2) Educational Needs, encompassing information literacy, health information literacy, and educational events; (3) Social and Cultural Needs, including cultural and recreational activities, social and communication needs, social participation, and reducing social exclusion; and (4) Library Services and Facilities, comprising appropriate physical spaces, assistive reading technologies, and mobile and remote library services.<br> <strong>Conclusion:</strong> With the growing elderly population, public libraries face a critical responsibility in promoting the health and well-being of this demographic. The findings of this study reveal that the health information needs of the elderly extend beyond mere access to resources; they encompass educational, social-cultural, and library service dimensions. Therefore, it is essential to move beyond traditional information dissemination approaches and adopt a comprehensive, multilayered, and participatory framework&mdash;one that positions libraries as active institutions in enhancing public health among the elderly.</span></span></div> سالمندان, اطلاعات سلامت, نیازهای اطلاعاتی, کتابخانه‌های عمومی, مرور نظام‌مند Elderly, Health Information, Information Needs, Public Libraries, Systematic Review 137 150 http://payavard.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1703-3&slc_lang=fa&sid=1 Faezeh Sadat Bahrololoumi Tabatabai فائزه سادات بحرالعلومی طباطبائی No Ph.D. Candidate in Knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Nosrat Riahinia نصرت ریاحی‌نیا nriahinia@khu.ac.ir Yes Professor, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Davoud Haseli داود حاصلی No Assistant Professor, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Fatemeh Pazouki فاطمه پازوکی No Assistant Professor, Department of of Knowledge and Information Science, National Library and Archives of Iran, Tehran, Iran استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران