پیاورد سلامت

بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش و استفاده از سامانه‌ی مدیریت هوشمند بیمارستانی بر اساس تئوری یکپارچه‌ی پذیرش و استفاده از فناوری

نادر جهان مهر

زمینه و هدف: نظام های اطلاعاتی، اهداف متفاوتی در سلسله مراتب سازمانی و مدیریتی ایفا می کنند. سامانه ی مدیریت هوشمند بیمارستانی نوعی از یک سامانه ی اطلاعات مدیریتی تحلیلی و پشتیبان تصمیم گیری است که اطلاعات و شاخص های مهم عملکردی بیمارستان ها را برای مدیران فراهم می سازد. با توجه به نقش این سامانه در افزایش کارایی و اثربخشی و عدم برخورداری بیمارستان های دانشگاهی از سطح مطلوب بهره وری، این پژوهش به منظور بررسی عوامل مؤثر بر افزایش پذیرش سامانه مدیریت هوشمند بیمارستانی (Hospital Intelligent Management) در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش از نوع توصیفی و به صورت همبستگی در ۱۹ بیمارستان(۱۲ بیمارستان آموزشی و ۷ بیمارستان درمانی) دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سال ۱۴۰۱ انجام شد. تعداد ۱۲۶ نفر از مدیران ارشد و میانی و کارشناسان کمیته بهره وری به صورت سرشماری در این پژوهش شرکت داشتند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه تئوری پذیرش و استفاده از فناوری (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology) بود و جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS (جداول آماری و آزمون های رگرسیون خطی و چندگانه، آنالیز واریانس ANOVA و کای دو) استفاده شد. روایی پرسش نامه با استفاده از نظر خبرگان پژوهش و پایایی آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ(۰/۸۲۴) تعیین گردید.
یافته ها: بیشتر شرکت کنندگان در پژوهش از بیمارستان های آموزشی و درمانی(۶۳/۲ درصد) و جزو مدیران میانی(۵۰/۸ درصد) بودند. مؤلفه قصد استفاده از سامانه به عنوان مهم ترین مؤلفه ی مؤثر در میزان استفاده از سامانه توسط مدیران ارشد و میانی و کارشناسان کمیته بهره وری شناسایی شد(۰/۰۰۱>P). مؤلفه ی تلاش مورد انتظار، بیشترین تأثیر را بر قصد استفاده از سامانه، نسبت به مؤلفه های عملکرد مورد انتظار و نفوذ اجتماعی داشت؛ همچنین آموزش و داشتن برنامه های آموزشی در خصوص نحوه ی استفاده از سامانه HIM و کاربردهای آن می تواند قصد و میزان استفاده از سامانه HIM توسط کارکنان را افزایش دهد(۰/۰۰۱>P).
نتیجه گیری: بر اساس نتایج، اثر متغیرهای تعدیل کننده در این پژوهش معنی دار نبود؛ اگر مدیران ارشد و افراد تأثیرگذار کار با سامانه را تشویق کنند و همچنین کارکنان برای یادگیری سامانه بیشتر تلاش کنند و کار با سامانه انتظاراتی را که داشته اند برآورده کند، کارکنان تمایل به استفاده از سامانه را خواهند داشت. یا به عبارت دیگر، اگر افراد معتقد باشند که این سیستم برای آن ها کاربرپسند، ارزشمند و مفید است، مایل به استفاده از آن خواهند بود.

مجموعه‌ی حداقل داده نظام ثبت جراحی بازسازی پارگی رباط زانو در ورزشکاران

الهه جمشیدی

زمینه و هدف: پارگی رباط زانو از آسیب های شایع زانو به ویژه در ورزشکاران است. باتوجه به اهمیت کیفیت درمان در بین جمعیت آسیب دیده، نیاز به جمع آوری داده های باکیفیت و استاندارد در سطح ملی ضروری است؛ که این امر از طریق ایجاد مجموعه ی حداقل داده امکان پذیر است. هدف پژوهش حاضر، طراحی مجموعه ی حداقل داده برای نظام ثبت جراحی بازسازی پارگی رباط زانو در ورزشکاران بود.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که به روش کمی(توصیفی-تطبیقی و دلفی) در سه مرحله در سال ۱۴۰۳ انجام گرفت. در مرحله اول با روش توصیفی مقایسه ای، عناصر داده ی مورد نیاز نظام ثبت ملی کشورهای منتخب(نروژ، سوئد، دانمارک، انگلیس) استخراج و در جداول تطبیقی، تحلیل شد. در مرحله دوم عناصر داده ی ثبت شده ی پرونده بیماران تحت جراحی بازسازی پارگی رباط زانو در ایران با استفاده از فرم گردآوری داده به روش توصیفی شناسایی شد. در مرحله سوم، با استفاده از یافته های مراحل اول و دوم مجموعه ی حداقل داده ی اولیه در قالب پرسش نامه ی طراحی و اعتبارسنجی آن با روش دلفی در دو دور توسط خبرگان(دور اول ۲۴ نفر، دور دوم ۱۸ نفر) سنجیده شد. درنهایت، مواردی که توافق جمعی ۷۵ درصد و بیشتر را کسب کردند، در مجموعه حداقل داده ی نهایی لحاظ شدند.
یافته ها: در بررسی انجام شده بر نظام های ثبت کشورهای منتخب شامل نروژ، سوئد، دانمارک و انگلستان، ابتدا عناصر داده ای ثبت شده در این نظام ها استخراج شد. سپس، در مرحله نخست پژوهش، عناصر داده استخراج شده در دو بخش مدیریتی و بالینی دسته بندی شدند و یافته های این مرحله از طریق مقایسه در جداول تطبیقی به دست آمد. یافته های مرحله دوم پژوهش شامل عناصر داده ای استخراج شده از پرونده بیماران تحت جراحی بازسازی پارگی رباط زانو در ایران بود. در مرحله سوم پژوهش، با بهره گیری از یافته های مراحل اول و دوم و همچنین نظرات خبرگان، مجموعه حداقل داده نهایی برای بیماران تحت جراحی بازسازی پارگی رباط زانو تدوین شد. این مجموعه شامل ۷۸ عنصر داده بود که در دو بخش مدیریتی(۹ عنصر داده) و بالینی(۶۹ عنصر داده) قرار گرفت. در بخش مدیریتی، کلاس های داده ای در سه دسته جمعیت شناختی، اقتصادی – اجتماعی و مراجعه طبقه بندی شدند. در بخش بالینی نیز کلاس های داده ای تشخیصی، تن سنجی، جراحی، پیگیری و پیامد مورد دسته بندی قرار گرفتند.
نتیجه گیری: مجموعه ی حداقل داده برای جراحی بازسازی پارگی رباط زانو به منظور گردآوری داده های یکپارچه و با کیفیت، می تواند نقش مهمی در جمع آوری داده های باکیفیت، ارزیابی و مدیریت کیفیت درمان و پیامد، برنامه ریزی و سیاست گذاری در این زمینه داشته باشد.

مقایسه‌ی کیفیت خواب در بیماران دیالیزی و گیرندگان کلیه پیوندی

ساناز دهقانی

زمینه و هدف: اختلالات خواب به شدت با سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و همچنین عملکرد شناختی مرتبط است. این مطالعه با هدف مقایسه ی کیفیت خواب در بیماران لیست انتظار پیوند کلیه و گیرندگان کلیه، برای طراحی یک برنامه ی مناسب برای افزایش کیفیت زندگی آن ها انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی با رویکرد توصیفی-تحلیلی بر روی ۱۹۶ بیمار شامل ۱۰۰ بیمار لیست انتظار پیوند کلیه و ۹۶ بیمار پیوند کلیه مراجعه کننده به واحد فراهم آوری اعضای پیوندی بیمارستان سینا در دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. نمونه گیری با روش نمونه گیری در دسترس انجام شد. پس از توضیح اهداف مطالعه و کسب رضایت کتبی از بیماران، بیماران پرسش نامه ی استاندارد ارزیابی کیفیت خواب (PSQI: Pittsburgh Sleep Quality Index) را تکمیل نمودند. روش خودگزارش دهی، جهت تکمیل پرسش نامه ها استفاده گردید. اطلاعات بالینی و دموگرافیک آن ها نیز توسط هماهنگ کنندگان پیوند کلیه از پرونده آن ها تکمیل و جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نسخه SPSS انجام گرفت؛ سطح معنی داری در این مطالعه کمتر از ۰/۰۵ در نظر گرفته شد.
یافته ها: میانگین سنی شرکت کنندگان در مطالعه، ۴۷ سال با طیف سنی بین ۱۸ تا ۶۹ سال بود. ۶۸/۳۶% از بیماران جنسیت مرد داشتند. بر اساس نتایج، بین متغیرهای دموگرافیک(سن، جنس، وضعیت تأهل، تعداد فرزندان، شغل، سطح تحصیلات، علت بیماری کلیوی) در دو گروه بیماران لیست انتظار و بیماران پیوند کلیه تفاوت معنی داری مشاهده نشد. بر اساس آزمون تی مستقل میانگین نمره کیفیت خواب در بیماران لیست انتظار(۳/۵۵±۷/۷۵) و در گیرندگان کلیه(۳/۵۷±۴/۵۴) بود که از نظر آماری این تفاوت معنی دار گزارش شد(۰/۰۰۱>P). بر اساس آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر سن و کیفیت خواب ارتباط معنی دار از نظر آماری وجود داشت(P=۰/۰۳۸ ، r=۰/۶۱۲). همچنین بین مدت زمان دیالیز و میانگین نمره خواب نیز تفاوت از نظر آماری معنی دار و معکوس بود(P=۰/۰۴۰ ،r=-۰/۰۶۲).
نتیجه گیری: تأکید بر توجه ویژه به کیفیت خواب بیماران کلیوی، به خصوص در دوره ی قبل از پیوند و دیالیز ضروری است. همچنین، پیوند کلیه را می توان به عنوان یک راهکار مؤثر در بهبود کیفیت خواب و کاهش عوارض مرتبط با نارسایی کلیوی مطرح نمود؛ با این که برخی بیماران پس از پیوند همچنان با مشکلات خواب مواجه هستند.

همبستگی عرضه و تقاضای جهانی اطلاعات سلامت سالمندی: یک مطالعه اینفودمیولوژی(2024-2015)

رضا بصیریان جهرمی

زمینه و هدف: پایش لحظه ای و مستمر جستجوهای کاربران در محیط وب به موازات شناسایی پژوهش های انجام شده توسط متخصصان در یک حوزه ی خاص، موضوعی است که ذیل موضوع اینفودمیولوژی مطرح می شود. مطالعه ی حاضر با هدف بررسی جستجوهای اطلاعات سلامت کاربران(تقاضای اطلاعات سلامت) در مقابل تولیدات علمی پژوهشگران(عرضه ی اطلاعات سلامت) در زمینه ی سلامت سالمندی طی سال های ۲۰۲۴-۲۰۱۵ میلادی انجام شده است.
روش بررسی: پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی است که به روش داده کاوی و رویکردهای وب سنجی و علم سنجی با بهره گیری از شاخص های اینفودمیولوژی صورت گرفته است. جامعه پژوهش در بخش وب سنجی، که با استفاده از ابزار Google Trends بررسی گردید، شامل کلیدواژه های جستجوشده توسط کاربران جهانی در زمینه ی سلامت سالمندی بود. در بخش علم سنجی، جامعه ی مورد مطالعه، شامل مقاله های انتشاریافته ی پژوهشگران جهان در زمینه ی سلامت سالمندی-نمایه شده در پایگاه Pubmed- طی سال های ۲۰۲۴-۲۰۱۵ میلادی می شد. از آزمون همبستگی برای بررسی همسویی رفتار اطلاع یابی کاربران و تولیدات علمی پژوهشگران استفاده شد و داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل گردید.
یافته ها: میزان تولیدات علمی پژوهشگران و شاخص حجم جستجوی کاربران در زمینه سلامت سالمندی در موتور جستجوی Google طی سال های ۲۰۲۴-۲۰۱۵ میلادی افزایش یافته است. میانگین رشد ماهانه ی تولیدات علمی پژوهشگران در این دوره ی ده ساله، ۱۴۳۹/۷۰ به دست آمد. در بخش رفتار اطلاع یابی کاربران(تقاضای اطلاعات سلامت) بیشترین شاخص حجم نسبی جستجو به ترتیب متعلق به کشورهای ایرلند، جامائیکا و ایالات متحد آمریکا بوده است. بیشترین تعداد مقالات علمی پژوهشگران در زمینه ی سلامت سالمندی با ۲۰۴۸۰ مقاله مربوط به سال ۲۰۲۱ میلادی بود. همچنین میانگین رشد ماهانه ی تولیدات علمی پژوهشگران در زمینه ی سلامت سالمندی در این دوره ی ده ساله(از ژانویه ۲۰۱۵ تا دسامبر ۲۰۲۴ میلادی) ۱۴۳۹/۷۰ به دست آمد. ضریب همبستگی اسپیرمن بین رفتار اطلاع یابی کاربران در موتور جستجوی Google و تولیدات علمی پژوهشگران در این حوزه(۰/۰۰۵>P-value) مستقیم و معنادار گزارش شد.
نتیجه گیری: عوامل بسیاری می تواند تولیدات علمی پژوهشگران در زمینه ی سلامت سالمندی را از منظر عرضه ی اطلاعات سلامت تحت الشعاع قرار دهد. یکی از این عوامل، میزان جستجوی کاربران از منظر تقاضای اطلاعات سلامت است. با توجه به رابطه ی مثبت مشاهده شده و وجود رابطه ی متقابل بین متغیر های رفتار اطلاع یابی کاربران و تولیدات علمی پژوهشگران، عامل تقاضای اطلاعات یا همان رفتار اطلاع یابی اینترنتی کاربران در فضای وب در این زمینه یکی از مهمترین عواملی است که اهتمام نسبت به آن از سوی پژوهشگران برای انجام پژوهش های مبتنی بر نیاز واقعی جامعه از اهمیت بسزایی برخوردار است.

پورتال‌های وب در عصر بحران همه‌گیری: یک مطالعه‌ی مروری سیستماتیک

آزاده یزدانیان

زمینه و هدف: به عنوان یک بیماری همه گیر، اپیدمی کووید-۱۹ تأثیرات گسترده ای بر جامعه داشته است و نیاز به مدیریت مؤثر از طریق تشخیص به موقع موارد، جداسازی زودهنگام و درمان را برجسته کرده است. پورتال های وب به عنوان یکی از مداخلات مؤثر فناوری اطلاعات و راه حلی برای مدیریت بحران مطرح شده اند. هدف از این مطالعه بررسی پورتال های مختلف وب پیاده سازی شده درزمینه ی ۱۹-COVID است.
روش بررسی: در سال ۲۰۲۵، یک بررسی متون باهدف شناسایی مقالات مرتبط با استفاده از پورتال های وب در زمینه ی ۱۹-COVID انجام شد. کلمات کلیدی مانند فناوری اطلاعات، پورتال، کووید-۱۹ و دانشگاه برای جستجوی چندین پایگاه داده و موتورهای جستجو از جمله Scopus، PubMed، Science Direct، Web of Knowledge، Ovid Medline و Google Scholar در این بررسی استفاده شد. جستجوی متون چاپ شده از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ به انجام رسید.
یافته ها: در ابتدا، ۱۰۵۸ مقاله بازیابی شد و پس از ارزیابی دقیق،۴۰ مقاله که مستقیماً مرتبط با موضوع پژوهش بود برای ورود به این مطالعه انتخاب شدند. این تجزیه وتحلیل چندین پورتال وب قابل توجه را شناسایی کرد که در طول همه گیری ۱۹-COVID مستقرشده بودند و شامل پلتفرم هایی مانند COVIDome، Over COVID، پورتال های تجسم تعاملی، پورتال های اطلاعاتی خاص کشور، دستگاه های مبتنی بر پیش بینی، پورتال های الکترونیکی برای شرایط پزشکی خاص، پلتفرم های داده، پورتال های استفاده ی مجدد از دارو، تریاژ بیمار و ابزارهای زمان بندی، پورتال های نقشه برداری سلامت، قابلیت های تله متری و کاربردهای اپیدمیولوژی می شدند. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد مقالات مرتبط در سال ۲۰۲۰ منتشر شده است که عمدتاً در ایالات متحد آمریکا، عربستان سعودی و کانادا متمرکز بوده اند. بررسی های عمیق نشان داد که پورتال های وب مانند COVIDome و MyChart به طور قابل توجهی دسترسی بیماران به اطلاعات پزشکی و خدمات درمانی را تسهیل کرده اند. این پورتال ها نه تنها اطلاعات به موقع در مورد واکسیناسیون و شیوع بیماری ارایه می دادند، بلکه نقش مهمی در تسهیل ارتباط مؤثر بین بیماران و ارایه دهندگان خدمات درمانی نیز ایفا می کردند. علاوه بر این، استفاده کلی از پورتال ها در طول همه گیری ۱۰ برابر افزایش یافت، روندی که پس از آن نیز ادامه یافت. یافته ها همچنین شکاف های دیجیتالی موجود را برجسته نمودند، زیرا افراد با تحصیلات و سطح درآمد بالاتر از این پورتال ها بیشتر بهره مند شدند.
نتیجه گیری: اجرای موفقیت آمیز پورتال های وب، مستلزم مدیریت و برنامه ریزی مناسب، افزایش آگاهی در میان ذینفعان ازجمله سیاست مداران، متخصصان مراقبت های بهداشتی و عموم مردم، آموزش کاربران، یکپارچه سازی اطلاعات جامع، رعایت استانداردها و ارزیابی های دوره ای است. این اقدامات برای بهینه سازی اثربخشی و سودمندی پورتال ها ضروری می باشند.

ایجاد گرایش آموزشی در رشته‌ی کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی: یک مطالعه‌ی چندروشی و ارایه توصیه‌های سیاستی

وحیده زارع گاوگانی

زمینه و هدف: با گسترش تخصص گرایی در علوم پزشکی و سلامت و رشد سریع فناوری های اطلاعاتی، نیاز به آموزش های تخصصی در حوزه ی اطلاع رسانی سلامت بیش از پیش احساس می شود. تحول دانشگاه ها به نسل چهارم و پنجم(دانشگاه های نوآور، شبکه ای و کارآفرین) نیز ضرورت ایجاد رشته های پویا و مبتنی بر نوآوری باز را افزایش داده است. هدف این مطالعه شناسایی تخصص های آموزشی جدید، چالش ها و عوامل مؤثر در ایجاد گرایش تخصصی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی و ارایه توصیه های سیاستی برای ایجاد تغییر در وضعیت جاری بود.
روش بررسی: پژوهش حاضر با رویکرد چندروشی (Multi-Methods) انجام شد. در مرحله اول، مرور حیطه ای (Scoping Review) بر اساس چارچوب Arksey و O’Malley و با رعایت چک لیست PRISMA-ScR برای شناسایی تخصص های آموزشی موجود انجام شد. در مرحله دوم، بحث گروه متمرکز (FGD) با حضور ۸ متخصص جهت بررسی چالش ها، عوامل تأثیرگذار و راهبردهای توسعه برگزار گردید. در مرحله سوم، از روش دلفی ساده با مشارکت ۱۰ سیاست گذار رشته ی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی جهت اولویت بندی تخصص های پیشنهادی استفاده شد. داده های کیفی با روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) کدگذاری و تحلیل گردیدند.
یافته ها: در مرحله ی مرور گسترده، ۲۲ مقاله ی مرتبط شناسایی و بررسی شدند که از میان آن ها ۱۱ تخصص آموزشی در حوزه ی کتابداری و اطلاع رسانی سلامت استخراج شد. پس از ادغام هم پوشانی ها، ۸ تخصص نهایی باقی ماند. در نهایت، با رأی و اجماع سیاست گذاران، ۴ تخصص آموزشی جدید برای ایجاد در حوزه ی کتابداری و علم اطلاعات پزشکی در اولویت قرار گرفتند. مهم ترین چالش های شناسایی شده شامل: حفظ پایداری رشته و جلوگیری از افول هویتی آن، ضرورت تغییرات ساختاری و بازنگری در برنامه های درسی بر اساس نیازهای جامعه، مقاومت سازمانی در برابر ایجاد تغییر در وضعیت جاری بود. از دید سیاست گذاران، اصلاح برنامه درسی، طراحی مسیرهای آموزشی تخصصی و توجه به نیازهای ملی و منطقه ای به عنوان راهبردهای کلیدی پیشنهاد شد.
نتیجه گیری: پژوهش تأکید دارد که دانشگاه ها باید به سمت ایجاد گرایش های تخصصی جدید یا دوره های کوتاه مدت رسمی در حوزه ی کتابداری و اطلاع رسانی سلامت حرکت کنند. اجرای توصیه های سیاستی منتج از شواهد پژوهشی حاضر می تواند به پایداری رشته، توسعه ی بلندمدت آن و افزایش اشتغال پذیری فارغ التحصیلان منجر شود.

ایجاد داشبورد مدیریت بخش انکولوژی به‌منظور پایش داده‌های سلامت کودکان مبتلا به سرطان

فرید خرمی

زمینه و هدف: سرطان به عنوان دومین عامل مرگ و میر کودکان در سال های اخیر شناخته شده است. باتوجه به افزایش داده های مراقبت های بهداشتی بیماران مبتلا به سرطان و نیازمندی متخصصان سلامت به ابزاری جهت پایش بیماران و مداخله ی فوری بر روی آن ها، داشبورد مدیریت اطلاعات به عنوان ابزاری هوشمند و پویا، قابلیت گردآوری و نمایش داده ها در قالب نمودار و جداول را برای متخصصان سلامت فراهم می کند. در پژوهش حاضر، داشبورد مدیریتی برای بخش انکولوژی بیمارستان کودکان طراحی شد و کاربردپذیری آن ارزیابی گردید.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع توسعه-کاربردی بود که در سال ۱۴۰۳ در مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی کودکان بندرعباس انجام شد. به منظور ایجاد داشبورد مدیریت بخش انکولوژی بیمارستان کودکان، سه مرحله اجرا شد. ابتدا در مرحله ی اول کلیه عناصر اطلاعاتی مورد نیاز جهت نمایش در داشبورد براساس بررسی متون و مستندات بخش انکولوژی بیمارستان کودکان بندرعباس استخراج گردیده و با استفاده از روش دلفی به تأیید خبرگان رسید. سپس در مرحله ی دوم نمونه اولیه داشبورد مدیریت بخش انکولوژی در نرم افزار Power BI Desktop طراحی گردید. در نهایت، کاربردپذیری آن با استفاده از پرسش نامه ی قابلیت استفاده ی سیستم توسط ۲۰ کاربر ارزیابی گردید. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و به وسیله نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل گردید.
یافته ها: در فرآیند شناسایی شاخص ها، پس از غربالگری ۳۴۳۵ رکورد اولیه و بررسی ۲۲ مقاله و ۳۸ پرونده بیمار، در مجموع ۱۰۴ شاخص مدیریتی و ۶۷ شاخص بالینی اولیه استخراج گردید. این شاخص ها طی فرآیند دلفی دو مرحله ای با مشارکت ۱۲ خبره اعتبارسنجی شدند که منجر به تأیید نهایی ۱۰۵ شاخص مدیریتی و ۷۱ شاخص بالینی برای گنجاندن در داشبورد شد. بر اساس این شاخص ها، یک داشبورد مدیریتی ده صفحه ای طراحی گردید که شاخص های کلیدی را نمایش می دهد. ارزیابی کاربردپذیری با استفاده از مقیاس SUS میانگین نمره ۷۵/۸۷ را نشان داد که بر اساس معیار Bangor در محدوده«قابل قبول» و در رتبه«بسیار خوب» قرار گرفت. بازخورد کاربران نیز منجر به اصلاحات نهایی در نمایش داده ها و رابط کاربری داشبورد شد. در مجموع، داشبورد طراحی شده به عنوان ابزاری کارآمد و کاربرپسند برای پایش و مدیریت اطلاعات بخش انکولوژی کودکان معرفی می شود.
نتیجه گیری: داشبورد مدیریت بخش انکولوژی کودکان سبب یکپارچگی و خلاصه سازی داده های ضروری برای ارایه دهندگان مراقبت های بهداشتی شده و در نتیجه به آن ها در انجام تشخیص و اقدامات فوری برای کودکان مبتلا به سرطان کمک می کند. همچنین داشبورد حاضر با داشتن کاربردپذیری مناسب، سبب درک بهتر کاربران از اطلاعات سلامت شده و منجر به تصمیم گیری درستی از سوی آن ها می شود.

طراحی و به‌کارگیری نرم‌افزار کارت ترجیحات جراحی و تأثیر آن بر مهارت بالینی دانشجویان رشته‌ی اتاق‌عمل

پارسا فرمهین فراهانی

زمینه و هدف: طراحی کارت ترجیحات جراحی استاندارد و اجرای آن در محیط اتاق عمل می تواند مشکلات مربوط به تنوع اعمال جراحی و آماده سازی اقلام، ابزارها و تجهیزات مورد نیاز هر عمل جراحی را با کاهش اتلاف زمان، تقویت کار تیمی و بهبود عملکرد کارکنان و دانشجویان رشته ی اتاق عمل تا حدودی برطرف سازد. مطالعه ی حاضر با هدف تعیین تأثیر طراحی و به کارگیری نرم افزار کارت ترجیحات جراحی بر مهارت بالینی دانشجویان اتاق عمل در دانشگاه علوم پزشکی جیرفت انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش از نوع مداخله ای نیمه تجربی بود که طی آن ۷۰ نفر از دانشجویان ترم ۴ و ۶ و ۸ مقطع کارشناسی اتاق عمل به روش تصادفی ساده و با داشتن ویژگی های ورود به مطالعه، انتخاب شده و با نرم افزار آموزشی طراحی شده توسط پژوهشگر آموزش داده شدند. قبل و بعد از آموزش، مهارت بالینی آن ها با استفاده از پرسش نامه و چک لیست محقق ساخته ارزیابی شد. جهت تأیید روایی پرسش نامه ها و چک لیست محقق ساخته از نظر پنل خبرگان(۱۲ نفر از اعضای هیات علمی متخصص) و توافق نظر ارزیابان هم سطح استفاده شد. سپس داده ها در نرم افزار SPSS با استفاده از آمار توصیفی، آزمون ناپارامتری ویلکاکسون و آزمون تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: بر طبق یافته های پژوهش، به کارگیری نرم افزار طراحی شده بر مهارت بالینی دانشجویان اتاق عمل مؤثر بود. به طوری که بر اساس نتایج آزمون ویلکاکسون، اختلاف معنی داری در میانگین نمره های آزمون مهارت های بالینی دانشجویان قبل و بعد از اجرای نرم افزار طراحی شده، مشاهده شد. نتایج مطالعه نشان داد که نمرات مهارت بالینی دانشجویان پس از به کارگیری نرم افزار افزایش یافته است. حداکثر نمرات نمونه ها از ۱۰۰ نمره محاسبه شده است. به طوری که میانگین نمره مهارت بالینی افراد مورد پژوهش از ۴۰/۹۸ در قبل از مداخله آموزشی به ۹۲/۳۶ بعد از مداخله، رسیده و دانشجویان از سطح مهارت بالاتری در آماده سازی اقلام و ابزارهای مورد نیاز تیم جراحی در هر سه مرحله قبل، حین و بعد از جراحی داشتند. همچنین در مطالعه، بین هیچ یک از متغیرهای دموگرافیک مورد مطالعه مانند سن، جنس و ترم تحصیلی با مهارت بالینی اعضای مورد مطالعه ارتباطی یافت نشد(۰/۰۵>P).
نتیجه گیری: بر اساس نتایج مطالعه ی حاضر، طراحی و به کارگیری نرم افزار کارت ترجیحات جراحی در فرایند آموزش دانشجویان اتاق عمل بر ارتقای مهارت بالینی آن ‎ها تأثیرگذار بوده است. از این رو طراحی و به کارگیری نرم افزار های آموزشی در زمینه پیش بینی نیازها و آماده سازی ملزومات هر عمل جراحی به همه ی اساتید و مسئولان رشته اتاق عمل پیشنهاد می گردد.