پیاورد سلامت

تحلیل استنادی ده سال تولیدات علمی دانشکده دندانپزشکی کرمان

رضا ملک پور افشار

زمینه و هدف: مجلات علمی از عمده ترین ابزارهای انتشار یافته های پژوهشی محسوب می شوند. با افزایش تعداد و هزینه اشتراک مجلات علمی، کتابخانه ها ناگزیر به انتخاب می باشند. تحلیل استنادی از متدوال ترین روشها در انتخاب بهترین عناوین است. هدف از مطالعه حاضر تعیین مجلات هسته دندانپزشکی با استفاده از تحلیل استنادی است.

روش بررسی: 276 عنوان از تولیدات علمی اعضای هیات علمی و دانشجویان دندانپزشکی شامل 241 پایان نامه و 35 عنوان مقاله که در دوره زمانی80-89 و در پایگاه استنادی علوم منتشر شده بودند با استفاده از تحلیل استنادی ارزیابی شدند.

یافته ها: 11023 استناد از پایان نامه ها و مقالات استخراج شد. میانگین استناد در هر پایان نامه 25/39 و در هر مقاله برابر با 74/44 بود. بیشترین استنادات مربوط به مجلات انگلیسی و کتابها بود بطوریکه قریب به 95 درصد استنادات را به خود اختصاص داده اند. بیشترین روزامدی مربوط به منابع انگلیسی و متعلق به سال های 2001-2005 و 2006-2010 بوده است. بر اساس قانون برادفورد، 5 مجله به عنوان مجلات هسته معرفی شدند.

نتیجه گیری: انتخاب مجلات هسته علاوه بر استفاده موثر از منابع مالی، نقش موثری در پاسخ گویی به نیازهای اطلاعاتی کاربران کتابخانه های تخصصی دارد. در شرایطی که دسترسی به منابع اطلاعاتی با چالش های فراوانی روبروست، تعیین و شناسایی مجلات هسته می تواند اقدامی منطقی و هوشمندانه در بهره برداری صحیح از منابع محسوب شود.

بررسی وضعیت سلامت عمومی در میان مدیران اجرایی بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران

حسین درگاهی

زمینه و هدف: یکی از مؤلفه های مهم هر مدیر موفق، سلامت عمومی اوست. مدیرانی که از وضعیت جسمانی و روانی مطلوب برخوردار نباشند در اداره سازمان خود دچار مشکل خواهند شد. لذا این پژوهش با هدف تعیین وضعیت سلامت عمومی در میان مدیران اجرایی بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران تدوین شده است.

روش بررسی: این مطالعه به صورت توصیفی- تحلیلی و از نوع مقطعی در سال 1391 انجام شد. جامعه پژوهش شامل 25 مدیر اجرایی بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران بودند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه سلامت عمومی شامل 28 سوال در چهار بخش سلامت جسمانی، اضطراب، افسردگی و کارکردهای اجتماعی بود. داده های حاصل در نرم افزارSPSS 17 جمع آوری شد و توسط آزمون های همبستگی Independent one sample T، Spearman و Mann-Whitney و واریانس یکطرفه مورد تحلیل قرار گرفت.

یافته ها: نتایج نشان داد مدیران اجرایی بیمارستان های مورد مطالعه از نظر روانی و جسمی سالم هستند و در نهایت از نظر عمومی سلامت می باشند. هم چنین، مشخص شد بین متغیرهای اضطراب با اختلالات جسمانی، افسردگی با سلامت جسمانی، اضطراب و اختلال کارکرد اجتماعی همبستگی مستقیم دارد.

نتیجه گیری: میزان سلامت عمومی در میان مدیران بیمارستان دانشگاه علوم پزشکی تهران در مقایسه با نتایج سایر مطالعات مشابه در ایران و در سایر کشورها بالاتر است. لذا پیشنهاد می شود به منظور حفظ و ارتقا هرچه بیشتر سلامت عمومی مدیران، بر روی استفاده از معاینات دوره ای، ارائه آموزش های مورد لزوم و خدمات مشاوره ای بطور خاص تأکید شود.

بررسی میزان شکایات و عوامل موثر بر آن در بیمارستان فیروزگر تهران

سعیده موحدنیا

زمینه و هدف: شکایت، ابراز نارضایتی است که نیاز به پاسخگویی و رسیدگی دارد. همچنین، ابزاری بسیار موثر برای ارتقای کیفیت خدمات است. هدف از این مطالعه تعیین میزان شکایات ثبت شده در بیمارستان فیروزگر و عوامل موثر بر آن در مدت 12 ماه از فروردین تا اسفند 1391 می باشد.

روش بررسی: این مطالعه یک مطالعه گذشته نگر از نوع توصیفی است. تمام شکایات ثبت شده اعم از کتبی، شفاهی و تلفنی در دفتر شکایات بیمارستان فیروزگر در سال 91 مورد بازبینی قرار گرفت. داده ها از طریق فرم مربوط به شکایات بیماران بیمارستان فیروزگر که از چند قسمت شامل بخش مربوط به اطلاعات شخصی شاکی، بخش مورد شکایت، فرد مورد شکایت و توضیحاتی راجع به مشکل، تدوین شده و عوامل موثر در اظهار شکایات طبقه بندی و با استفاده از آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

یافته ها: در مطالعه حاضر بیشترین میزان شکایات از پرستاران مرکز(192 شاکی) بوده است، شکایت از پزشکان با(171 شاکی) در رتبه بعدی بوده، برخورد نامناسب(64/23%) بالاترین دلیل شکایات بیماران بود و شکایت از هزینه ها با 18/14% در رتبه بعدی قرار داشت. از بین واحدهای پاراکلینیکی و پشتیبانی، واحد تاسیسات با 52 شاکی بیشترین فراوانی شکایات را در بین واحدها داشت.

نتیجه گیری: با توجه به اینکه ارتباط نامناسب بیشترین موضوع مورد شکایت بود، مداخله در این حوزه باید مدنظر باشد. بیمارستانها باید بصورت نظام مند ریشه مشکلات را مشخص کنند.

تعیین گونه‌های یرسینیا و سالمونلا پاراتیفی Bجدا شده از خامه‌های محتمل آلوده در شهر تهران

محمد مهدی سلطان دلال

زمینه و هدف: خامه ﯾﮏ ﻓﺮآورده ﻟﺒﻨﯽ ﻣﻐﺬی اﺳﺖ و ﺑﺪﻟﯿﻞ ارزش ﻏـﺬاﯾﯽ ﺑـﺎﻻ، pH ﻧﺰدﯾـﮏ به ﺧﻨﺜـﯽ و ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻧﮕﻬﺪاری محدود، ﻣﺤﯿﻂ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮای رﺷـﺪ ﻣﯿﮑﺮوارﮔﺎﻧﯿـﺴﻢ ﻫـﺎست. در چند دهه گذشته آلودگی باکتریایی مواد غذایی از اهمیت خاصی برخوردار شده است. سالمونلا و یرسینیا دو عامل مهم در بیماری های منتقله از غذا هستند، که سبب گاستروآنتریت انسانی می شوند. ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ی ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﯾﺎﺑﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ خامه هایﺳـﻨﺘﯽ ﻣـﺼﺮﻓﯽ از ﻧﻈﺮ آﻟﻮدﮔﯽ ﺑﺎﮐﺘﺮﯾﺎﯾﯽ اﻧﺠﺎم ﮔﺮدﯾﺪ.

روش بررسی: در این مطالعه ی مقطعی، 100 نمونه خامه ی غیر پاستوریزه از 5 نقطه سطح شهر تهران جمع آوری گردید. پس از غنی سازی در محیط سلنیت F برای سالمونلا و غنی سازی در بافر فسفات به مدت 2 هفته در سرما برای یرسینیا طبق دستورالعملCDC، تلقیح بر روی محیط های کشت مک کانکی و CIN آگار انجام شد. روز بعد کلنی های مشکوک از نظر فنوتایپی مورد بررسی اولیه و بوسیله پلاک API-20E مورد تائید نهایی قرار گرفتند.

یافته ها: 29% نمونه های خامه ی مورد مطالعه، حداقل به یک باکتری آلوده بودند. 3% نمونه های مورد مطالعه به یرسینیا شامل 1 سویه ی آنتروکلی تیکا، 1 سویه ی اینترمدیا و 1 سویه ی فردریکسنی و 2% به سالمونلاپاراتیفی B آلوده بودند. همچنین باکتری های دیگری مانند اشریشیا کلی، آنتروباکتر، کلبسیلا و سیتروباکتر جدا گردید. 5 نمونه خامه به صورت توام به 2 باکتری آلوده بودند.

نتیجه گیری: نتایج حاصله موید کنترل کیفی و نظارت بیشتر اداره ی بهداشت مواد غذایی بر خامه های تولیدی در سطح شهر تهران می باشد.

ارائه مدل کنترل خطاهای پزشکی در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران

مهرنوش جعفری

زمینه و هدف: فرایندهای بهداشت و درمان مسبب خطرات زیاد بیماران شدهاند و افزایش بروز خطاهای پزشکی یکی از مهمترین پیامدهای این فرایندهاست. پژوهش حاضر با هدف کاهش خطاهای پزشکی از طریق ارائه مدلی برای کنترل خطاهای پزشکی انجام شد.

روش بررسی: در این پژوهش ترکیبی(کمی- کیفی)، با استفاده از فن مثلثسازی عوامل اثرگذار بر کنترل خطاهای پزشکی در سه بعد افشاسازی، ثبت و گزارشدهی شناسایی و تعیین شدند. مدل مفهومی پژوهش از طریق مرور ادبیات و اجرای مصاحبه تدوین گردید. سپس پرسش نامه پژوهشگرساخته بر مبنای مدل مفهومی، تدوین و بین یک نمونه آماری 252 نفری که به صورت هدفمند از جامعه آماری شامل(افراد مرتبط و دست اندرکار در مقوله خطاهای پزشکی بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی تهران) انتخاب شد، توزیع گردید. دادههای جمعآوری شده با استفاده از شاخصهای آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شد و مدل نهایی پژوهش ارائه گردید.

یافته ها: افراد منتخب 9 عامل(فرهنگ، عوامل مرتبط با بیمار، عوامل مرتبط با ارائهدهنده، عوامل مرتبط با خطا، موقعیت افشاسازی، عوامل ساختاری، عوامل فردی مرتبط با گزارشدهی، عوامل سازمانی مرتبط با گزارشدهی، ثبت) را در کنترل خطاهای پزشکی موثر دانستهاند. 9 عامل، زیر مجموعه ی سه عامل اصلیتر افشاسازی، گزارشدهی، ثبت خطاها قرار دارند که 46/57 درصد از کل واریانس دادهها را تبیین مینمایند. بیشترین قدرت تبیین مربوط به افشاسازی 737/0 و کمترین مربوط به ساختار 053/0 میباشد.

نتیجه گیری: برای کنترل خطاهای پزشکی در بیمارستانها، توجه به دو عامل افشاسازی و ثبت خطاها حائز اهمیت است.

به کارگیری سامانه تبدیل گفتار به متن در حوزه مراقبت سلامت: مزایا، محدودیت‌ها، راهکارها

فاطمه صادقی

زمینه و هدف: کاربردی بودن هر فناوری جهت ورود به یک حوزه ی خاص با بررسی میزان مزایا و معایب سیستم در آن حوزه، بیان می شود. هدف از پژوهش حاضر بیان مزایا و محدودیت های به کارگیری سیستم تبدیل گفتار به متن در حوزه مراقبت سلامت و ارایه ی راهکارهای عملی جهت افزایش قابلیت پذیرش سیستم در این حوزه است.

روش بررسی: پژوهش حاضر به روش مروری و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و پایگاه های اطلاعاتی Proquest, Pub med, Science Direct, Ovid و پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی با استفـاده از کلید واژه های نرم افزار تبدیل گفتار به متن، مراقبت سلامت، مزایا، محدودیت و راهکار انجام گردید.

یافته ها: سامانه تبدیل گفتار به متن دارای مزایایی از قبیل افزایش دقت مستندات پزشکی، کاهش زمان ایجاد مستندات، ابزاری برای ورود داده داخل پرونده الکترونیک سلامت می باشد. البته چندین محدودیت در به کارگیری سیستم در کشور، مانند عدم تعریف دادگان سیستم در حوزه ی پزشکی و هزینه ی بالای سخت افزار و نرم افزار آن وجود دارد.

نتیجه گیری: با توجه به یافته های حاصل از پژوهش در ارتباط با مزایا و محدودیت های سیستم در حوزه ی سلامت، راهکارهایی مانند تولید دادگان یکپارچه کشوری برای تبادل اطلاعات سلامت، بهبود دادگان برای افزایش دقت تشخیص کلمات و آموزش به کاربران سیستم می توان تا حدودی محدودیت های سیستم را کاهش داد. همچنین در حرکت کشور به سوی پیاده سازی پرونده الکترونیک سلامت و نیاز کاربران به ورود داده ی کامپیوتری، این نرمافزار جایگزین مناسبی با صفحه کلید و موس برای ورود داده در این بخش خواهد بود.

بررسی فعالیت آنزیم‌های کبدی GGT،ALP،ALT،AST در سرم بیماران تحت جراحی سیستم عصبی قبل و پس از بیهوشی عمومی با داروی استنشاقی ایزوفلوران

لادن حسینی گوهری

زمینه و هدف: ایزوفلوران مادهی بیهوشی استنشاقی پرکاربرد و انتخابی در جراحیهای سیستم عصبی است. تحقیقات نشان میدهد که پس از بیهوشی با اترهای هالوژنه از جمله ایزوفلوران، ممکن است افزایش موقت در میزان آنزیمهای کبدی به وجود آید که آسیبهای کبدی را در پی دارد. پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر ایزوفلوران بر میزان فعالیت آنزیمهای ALT-AST-ALP-GGT بعنوان شاخصی از عملکرد کبد انجام پذیرفت.

روش بررسی: این مطالعه بر روی 40 بیمار بدون هیچگونه بیماری کبدی که تحت عمل جراحی سیستم عصبی در بیمارستان میلاد تهران قرار گرفتند، انجام شده است. میزان فعالیت آنزیمهای GGT،ALP،ALT، ASTسرم این بیماران قبل، 24 و 72 ساعت پس از بیهوشی به روش اسپکتروفتومتری اندازه گیری شد.

یافته ها: میزان آنزیم های AST،ALP در مقایسه ی سه زمان با هم، تغییرات غیر معنی دار داشتند. اما آنزیم ALTدر72 ساعت(022/0P=) و 24 ساعت(014/0P=) پس از بیهوشی نسبت به قبل از آن افزایش معنی دار داشت. میزان آنزیم GGT در 72 ساعت پس از بیهوشی نسبت به قبل از آن افزایش معنی دار داشت(002/0P=). همچنین در میزان این آنزیم در 24 با 72 ساعت پس از بیهوشی تفاوت معنی دار مشاهده شد(041/0P=).

نتیجه گیری: تغییرات معنی دار مشاهده شده در میزان آنزیم های ALT،GGT در زمان های ذکر شده، ممکن است به دلیل آسیب های احتمالی پارانشیم کبدی و انسداد مجاری صفراوی در اثر استفاده از ایزوفلوران یا داروهایی مانند میدازولام، باشد. لذا سنجش این آنزیم ها در بررسی عملکرد کبدی بیماران، می تواند برای اقدامات احتمالی بعدی مفید باشد.

مدیریت مبتنی بر عملکرد کارکنان: کاربرد یک مدل زمان سنجی و کارسنجی در بیمارستان

مریم احمدی

زمینه و هدف: مدیران سازمان ها همواره به دنبال روش های مناسبی هستند که بتوانند از طریق آنها بهره وری مهم ترین سرمایه سازمان، یعنی نیروی انسانی شاغل در سازمان ها را ارتقا دهند. این مطالعه با هدف ارائه ی یک مدل زمان سنجی و کارسنجی برای مدیریت مبتنی بر عملکرد کارکنان بیمارستان تهیه و تدوین شده است.

روش بررسی: این مطالعه از گروه مطالعات توصیفی است. محیط انجام پژوهش یک بیمارستان عمومی بود که در آن یک کارشناس اسناد پزشکی به عنوان نمونه ی مورد پژوهش انتخاب شد. این مطالعه در ده مرحله انجام شد. در طی این مراحل فعالیت های عمده کارمند مورد نظر از طریق مشاهده ی مستقیم فعالیت و مصاحبه با وی جمع آوری گردید. سپس مواردی مانند زمان مورد انتظار فعالیت ها، بیکاری های مجاز، ضریب نهایی و زمان تعدیل شده محاسبه شد. در نهایت کل حجم کار کارمند بر اساس واحدهای کاری تعیین گردید.

یافته ها: پیاده سازی روش معرفی شده در این پژوهش برای کارشناس اسناد پزشکی نشان داد که کل واحدهای کاری فرد مورد نظر، حدود 1160 واحد است که از این مقدار، تعداد 918 واحد کاری را به صورت موظفی و مابقی را به صورت اضافه کاری انجام می دهد.

نتیجه گیری: استفاده از مدلهای مناسب مدیریت عملکرد کارکنان برای تعیین حجم کاری آنها، می تواند به بهبود بهره وری سازمان و رضایت کارکنان کمک فراوانی بنماید.