پیاورد سلامت

بررسی تطبیقی برنامه درسی رشته کارشناسی علوم آزمایشگاهی در ایران و چند کشور جهان

ناهید عین اللهی

زمینه و هدف: علوم آزمایشگاهی یکی از رشته های مهم گروه علوم پزشکی است که ارتباط نزدیکی با سایر رشته های این گروه دارد. هدف از این تحقیق، تعیین مطابقت برنامه درسی دوره کارشناسی علوم آزمایشگاهی در ایران و چند کشور جهان می باشد.

روش بررسی: این پژوهش، به صورت مروری با روش تطبیقی و با استفاده از انطباق برنامه درسی رشته کارشناسی علوم آزمایشگاهی با برنامه درسی کشورهای آمریکا، استرالیا، ژاپن، انگلستان و ترکیه انجام شد.

یافته ها: بررسی تطبیقی برنامه درسی رشته کارشناسی علوم آزمایشگاهی با کشورهای منتخب از نظر تعداد واحدهای دروس پایه و اختصاصی، نوع دروس، دروس کارآموزی در عرصه و پروژه نشان داد که این برنامه با کشورهای ترکیه و استرالیا تطابق قابل ملاحظه ای دارد. واحدهای کارآموزی در عرصه در بیمارستان ها در مقایسه با دانشگاه های معتبر دنیا، بازده پایین تری دارند.

نتیجه گیری: برنامه درسی دوره کارشناسی علوم آزمایشگاهی در ایران با کشورهای جهان تطابق دارد. اما توجه بیشتر به واحدهای کارآموزی و پروژه های کارشناسی می تواند در بهبود کیفیت آموزش این رشته بسیار مؤثر باشد.

Exergy شاخصی جدید در سنجش عملکرد تحقیقاتی: مروری بر متون

سید جواد قاضی میرسعید

زمینه و هدف: استفاده از شاخصهای ترمودینامیکی در مطالعات علمسنجی با هدف بررسی عملکرد تحقیقاتی، چند سالی است که در مراکز خارج از کشور و در بین صاحب نظران این حرفه مطرح شده است. یکی از این شاخص ها اکسرژی است. بنابراین، هدف از این مطالعه معرفی و مروری بر تاریخچه، تعاریف، کاربرد و اهمیت شاخص مورد نظر می باشد.

روش بررسی: در این مطالعه به کمک منابع کتابخانهای و جستجو در پایگاه های اطلاعاتی و بررسی انواع مقالات، منابع مرتبط با شاخص های ترمودینامیکی شناسایی گردید. در طی این بررسی تعداد سی مقاله انگلیسی بازیابی شد که 24 مورد آن به زبان انگلیسی و مرتبط با موضوع مطالعه بودند. در میان منابع فارسی مقالهای یافت نشد که ارتباط موضوعی دقیق با مفهوم مورد نظر داشته باشد، لیکن تنها در دو مقاله به زبان فارسی امکان استفاده از برخی قسمتها مشاهده که به آنها ارجاع داده شد. در مجموع 26 مقاله بازیابی و مورد استفاده قرار گرفت.

یافته ها: بررسی متون نشان داد که اکسرژی، شاخصی ترمودینامیکی است که نشاندهنده حداکثر کار مفیدی میباشد که یک سیستم بمنظور ایجاد تعادل انجام میدهد. این شاخص در ارزیابی کتاب شناختی و استنادات در هر مقاله معادل با سرعت یا کیفیت و هم چنین در ارزیابی عملکرد تحقیقاتی در رتبهبندی موسسات تحقیقاتی مورد استفاده قرار می گیرد.

نتیجه گیری: با توجه به نقش اکسرژی در ارزیابی عملکرد تحقیقاتی افراد و سازمانها و برتری آن نسبت به شاخص H ، به دلیل در نظر گرفتن تمامی مقالات و تمامی استنادات، این شاخص میتواند نمود جدیدی از رتبهبندیها را ارائه دهد.

مطالعه فرهنگ سازمانی مرتبط با پذیرش مدل یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری اطلاعات در بیمارستان‌های شهر رشت

سمانه اسماعیلی

زمینه و هدف: کارکرد هر فناوری در جوامع به فرهنگ آن جامعه بستگی دارد. فرهنگ سازمانی سبب درک مشترک و توافق برسر رویه های سازمانی میگردد و در عین حال مانع پرقدرتی برای تغییر، بویژه تغییر در فناوری به حساب می آید . این پژوهش به منظور بررسی تأثیر م ؤ لفههای فرهنگ سازمانی بر پذیرش فناوری اطلاعات در بیمارستانهای آموزشی درمانی شهر رشت با استفاده از مدل یکپارچه پذیرش و استفاده از فن آوری ( UTAUT ) انجام شده است.

روش بررسی: این مطالعه به صورت توصیفی تحلیلی و از نوع مقطعی بود. به همین منظور، از فروردین تا تیر ماه 1392 تعداد 235 پرسش نامه توسط کارکنان بهداشتی درمانی، اداری، مالی و آموزشی در سه بیمارستان رازی، پورسینا و حشمت تکمیل شد. برای تجزیه و تحلیل پرسش نامه از آزمونهای پایایی مرکب و جذر میانگین واریانس، بوت استرپ، آزمون t و رگرسیون سلسله مراتبی توسط نرم افزارهای Lisrel ، PLS و SPSS استفاده شد.

یافته ها: ازمیان مؤلفه های فرهنگ سازمانی شامل امید به عملکرد، امید به تلاش، هنجار ذهنی و تسهیل شرایط، تنها بین امید به عملکرد و تسهیل شرایط با تمایل رفتاری و استفاده از رایانه ارتباط معنی داری وجود داشت(0001 > P ) . اگرچه جنسیت نیز با مؤلفه های فرهنگی و استفاده از رایانه ارتباطی را نشان نداد(05/0 < P ) .

نتیجه گیری: نتایج به دست آمده از یافته های پژوهش بیانگر رابطه فرهنگ سازمانی و به کارگیری فناوری اطلاعات در بیمارستان های مورد مطالعه است که وجود یک فرهنگ سازمانی یکپارچه، می تواند پذیرش و به کارگیری فناوری اطلاعات را در این بیمارستان ها تسهیل و تسریع نماید.

تعیین رابطه هوش سازمانی و چابکی سازمانی در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی مشهد

محمدرضا قمری

زمینه و هدف: با توجه به محیط در حال تغییر بیمارستان ها و لزوم ارائه خدمات در کمترین زمان ممکن و با کیفیت و هزینه ی قابل قبول به بیماران، توجه به راهکارهای بدیع و هوشمندانه و استفاده از حداکثر توانایی های فکری سازمان، در جهت افزایش چابکی بیمارستان ها ضروری به نظر می رسد. در واقع این پژوهش، به منظور تعیین رابطه ی بین هوش سازمانی و چابکی سازمانی در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه ی توصیفی تحلیلی در سال 1392 بر روی 408 نفر از کارکنان بیمارستان ها انجام شد که به صورت نمونه گیری طبقه ای وارد مطالعه شدند. جهت گرد آوری داده ها در زمینه هوش سازمانی از پرسش نامه استاندارد Albrekht و در خصوص چابکی سازمان از پرسش نامه طراحی شده بر اساس مدل Goldman استفاده گردید. داده ها با استفاده از نرم افزا ر 16 Spss و آزمون های آماری t - test ، Anova ، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون تحلیل شد.

یافته ها: بین هوش سازمانی و چابکی سازمانی در بیمارستان ها ارتباط معنی دار وجود داشت. بیشترین سهم در تعیین چابکی را مولفه های چشم انداز راهبردی، فشار عملکرد و اتحاد و توافق داشتند.

نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه اتخاذ تدابیری جهت تدوین برنامه راهبردی پویا در بیمارستان ها و برگزاری دوره های آموزشی هوش سازمانی به منظور آگاه سازی کارکنان و مدیران می تواند منجر به افزایش سطح چابکی بیمارستان ها و ارائه خدمت موثر به بیماران گردد.

بررسی توزیع پزشکان متخصص و تخت‌های بیمارستانی در بیمارستان‌های دولتی استان آذربایجان غربی

حکیمه مصطفوی

زمینه و هدف: توزیع عادلانه ی منابع بخش سلامت یکی از پیش شرط های برقراری عدالت اجتماعی در هر جامعه ای است. این پژوهش با هدف سنجش و تعیین چگونگی توزیع پزشکان متخصص و تخت های بیمارستانی در استان آذربایجان غربی انجام شد.

روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی بود و جامعه پژوهش را کلیه تخت های بیمارستانی در بخش دولتی و کلیه پزشکان متخصص شاغل در بخش سلامت استان آذربایجان غربی در سال 1391 تشکیل می داد. داده های مورد نیاز از طریق مراجعه به معاونت بهداشت و معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی ارومیه و مرکز آمار ایران گردآوری شد. جهت سنجش چگونگی توزیع پزشک متخصص و تخت بیمارستانی از شاخص های سرانه منابع، ضریب Gini و منحنی Lorenz استفاده گردید.

یافته ها: توزیع پزشکان متخصص در سطح استان عادلانه نیست و این وضعیت در مورد تخت های بیمارستانی نیز برقرار است.

نتیجه گیری: به نظر می رسد که توزیع پزشکان متخصص و نیز تخت های بیمارستانی، متناسب با جمعیت استان نیست و اتخاذ تدابیری از قبیل ایجاد امکانات رفاهی ویژه، پرداخت دستمزدهای بالاتر و در نظر گرفتن نیازمندی های سلامتی مردم استان باعث بهبود جذب پزشکان متخصص و تعدیل کمبودهای موجود خواهد شد.

مقایسه‌ی هزینه‌های صورت حساب‌های اعمال جراحی گلوبال با تعرفه‌های مصوب در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران

جواد زارعی

زمینه و هدف: یکی از سوالات همیشگی برای بیمارستان ها و سازمان های بیمه گر برآورد تعرفه ی واقعی اعمال جراحی گلوبال است. لذا هدف این پژوهش مقایسه هزینه های اعمال جراحی گلوبال با تعرفه های مصوب در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران بود.

روش بررسی: این مطالعه یک بررسی توصیفی- مقطعی است، که در تعداد 9 بیمارستان منتخب دانشگاهی امام خمینی(ره)، شریعتی، آرش، فاطمه الزهرا(س)، زنان، شفا، علی اصغر(ع)، کانسر و رازی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام گردیده است. جامعه ی پژوهش، شامل کلیه ی صورت حساب های بستری مشمول تعرفه گلوبال در سال 1391 در این 9 بیمارستان بود. داده های موردنیاز ازطریق صورت حساب های بیماران جمع آوری و با استفاده از آمار توصیفی و در نرم افزار SPSS16 تحلیل گردید.

یافته ها: ازمجموع 90 عمل جراحی مشمول تعرفه گلوبال، 68 مورد در بیمارستان های مورد پژوهش انجام شده بود. مقایسه ی میانگین هزینه ی بیمارستان با تعرفه گلوبال مصوب نشان داد که باستثنای تعداد 7 عمل جراحی، در سایر موارد(61 مورد) هزینه ی اعمال جراحی بین 3 تا 312 درصد بیشتر از تعرفه گلوبال مصوب بود. بیشترین اختلاف(312 درصد) مربوط به ترمیم تیغه ی بینی با یا بدون کاشت غضروف(سپتوپلاستی) بود.

نتیجه گیری: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد تعرفه گلوبال واقعی نبوده و منجربه زیان بیمارستان ها می گردد. بنابراین پیشنهاد می گردد برای جلوگیری از زیان بیمارستان ها در تعرفه های گلوبال، عواملی چون سن بیمار، وجود یا نبود بیماری همراه، شدت بیماری، مدت اقامت بیمار و نرخ تورم در کشور، در نظر گرفته شود.

بررسی سازگاری ویژگی‌های شخصیتی مدیران ارشد با شغل مدیریت در دانشکده‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران

حسین درگاهی

زمینه و هدف: یکی از عوامل مهم در انتخاب مدیران، بررسی ویژگی های شخصیتی آنان است. اگر مدیران متناسب با ویژگی های شخصیتی مرتبط انتخاب شوند، شکوفایی و بهره وری سازمان ها بیشتر خواهد شد. لذا این پژوهش، با هدف تعیین انطباق ویژگی های شخصیتی مدیران ارشد با شغل مدیریت در دانشکده های دانشگاه علوم پزشکی تهران تدوین شده است.

روش بررسی: این پژوهش بصورت توصیفی-تحلیلی و از نوع مقطعی بود که در بین سال های 92-1391 انجام شد. جامعه پژوهش شامل 34 نفر از روسا و معاونان دانشکده های دانشگاه علوم پزشکی تهران بودند. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه شناخت شخصیت " Bass, Valenzi & Eldrige " شامل 27 سوال بود. داده های حاصل در نرم افزار spss 18 جمع آوری شد و جهت تحلیل داده های جمع آوری شده از آمار توصیفی فراوانی، میانگین، انحراف معیار و آمار استنباطی آزمون T تک نمونه ای و دو نمونه ای و ANOVA استفاده شد.

یافته ها: همگی مدیران مورد مطالعه هر چهار ویژگی شخصیتی مدیریتی را دارا بودند و فراوانی تیپ شخصیتی درون نگر در بین مدیران از بقیه موارد یشتر بود و از بقیه ویژگی ها نیز بطور نسبی برخوردار بودند. بین ویژگی شخصیتی قاطع/جسور مدیران با نوع دانشکده نیز تفاوت معناداری مشاهده شد.

نتیجه گیری: حدود نیمی از مدیران دانشکده های دانشگاه علوم پزشکی تهران دارای تیپ شخصیتی مدیر هستند. ازآنجاکه جهت انتخاب مدیران دانشگاه، آزمون تناسب شغل با شخصیت صورت نمی گیرد. لذا پیشنهاد می شود به لحاظ ارتقا عملکرد مدیران، علاوه بر انجام آزمون های دیگر، از آزمون تناسب شغل با شخصیت نیز استفاده شود.

ارزیابی میزان رضایتمندی دانشجویان خارجی در دانشگاه علوم پزشکی تهران

طناز آزادی

زمینه و هدف: امروزه دانشجویان خارجی تاثیر بسزایی بر روی رتبه دانشگاه در سطح جهانی دارند. دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز اقدام به جذب دانشجوی خارجی نموده است. میزان رضایت دانشجویان از خدماتی که دریافت می نمایند، حائز اهمیت است. هدف پژوهش حاضر تعیین میزان رضایتمندی دانشجویان خارجی دانشگاه علوم پزشکی تهران از شرایط و امکانات موجود در دانشگاه میباشد.

روش بررسی: پژوهش حاضر توصیفی بود که به صورت مقطعی در سال 1392 انجام شد. جامعه پژوهش، دانشجویان خارجی پذیرش آزاد دانشگاه علوم پزشکی تهران بودند. نمونهگیری به شیوه نمونه در دسترس انجام شد. ابزار پژوهش، پرسش نامه ی محققساخته بود که پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ 97/0 برآورد گردید و روایی آن نیز به تایید گروه متخصصان رسید. آمار مورد نظر توسط نرمافزار Excel استخراج گردید.

یافته ها: نتایج نشان داد که نزدیک به 70 درصد از دانشجویان از خدمات ارائه شده راضی و کاملاً راضی و نزدیک به 10 درصد نیز ناراضی و کاملاً ناراضی بودند. محل تشکیل کلاس های آموزش زبان فارسی به عنوان مهم ترین مشکل عنوان شد. بیشترین میزان رضایت نیز از معیار آموزش و یادگیری بدست آمد.

نتیجه گیری: با توجه به اینکه بیش از نیمی از دانشجویان خارجی از عملکرد دانشگاه اظهار رضایتمندی داشتهاند، میتوان نتیجه گرفت که دانشگاه در این زمینه بهگونهای رضایتبخش عمل کرده است. اگرچه نسبت به حیطه هایی که دانشگاه در آن امتیازات کمتری کسب کرده است باید توجه بیشتری نشان داد. تمرکز بر نقاط قوت جهت توسعههای آتی نیز ضروری است.