پیاورد سلامت

طراحی و ساخت سازه ی E2-fliC با استفاده از ژن fliC باکتری سالمونلا انتریکا و ژن E2 ویروس هپاتیت C و بیان آن در سیستم یوکاریوتی

کتایون صمیمی راد

زمینه و هدف: امروزه یکی از راهکارهای طراحی واکسن، تهیه فیوژن پروتئینهای حاصل از عوامل ایمونوژن عامل عفونی با پروتئین ادجوانت می باشد. مطالعه ی حاضر برای طراحی و ساخت سازه ی E2-fliC به عنوان کاندید واکسن با استفاده از ژن fliC باکتری سالمونلا انتریکا و ژن E2 ویروس هپاتیت C و بیان آن در سیستم یوکاریوتی اجرا گردید.
روش بررسی: در این مطالعه که به صورت یک تحقیق بنیادی-کاربردی است، برای ساخت سازه ی E2-fliC، دو قطعه ی E2 و fliC از پلاسمیدهای pBluescript-E2 و pBluescript-fliC به روش PCR تکثیر شدند. برای تهیه پلاسمید نوترکیب pcDNA-E2-fliC، ابتدا پلاسمید (+)pcDNA3.1 از سلولهای DH5α استخراج و قطعه ی E2 در آن الحاق گردید. با تهیه پلاسمید نوترکیب pcDNA3.1-E2، در مرحله بعد الحاق قطعه ی fliC در آن انجام شد. برای ارزیابی بیان سازه ی E2-fliC، سازه در پلاسمید pEGFP-N3 الحاق گردید و ترانسفکشن پلاسمید نوترکیب pEGFPN3-E2-fliC به سلولهای COS-7 انجام شد تا بیان پروتئین در زیر میکروسکوپ فلورسنت با مشاهده ی نور سبز ارزیابی شود.
یافته ها: ظهور نور فلورسان سبز در سلولهای مورد مطالعه توسط میکروسکوپ فلورسنت، بیشترین بیان از ساختار E2-fliC را 48 ساعت پس از ترانسفکشن نشان داد. به علاوه تهیه پلاسمید نوترکیب pcDNA-E2-fliC با روش PCR، برش آنزیمی و توالی یابی تایید شد.
نتیجه گیری: یافته های ما پیشنهاد می کنند که فیوژن پروتئین E2-FliC به طور موثری بیان شده و ممکن است از لحاظ آنتی ژنیسیته بتواند همانند پروتئین E2 ویروس آلوده کننده، پس از ایمیونیزاسیون موش ها با pcDNA-E2-fliC به عنوان کاندید واکسن در تحریک سیستم ایمنی عمل کند.

ارزیابی کمی و کیفی و تعیین جایگاه مجلات نمایه‌شده‌ی حوزه‌ی پزشکی ایران در پایگاه اسکوپوس

عارف ریاحی

زمینه و هدف: مجلات علمی یکی از ابزارهای اساسی در توسعه ی علم در دنیای امروزی به حساب آورده شده و جایگاه ویژه‏ای در انتشار آخرین دست‏آوردهای دانش بشری دارند. مطالعه ی حاضر با هدف ارزیابی مجلات نمایه شده ی ایرانی درحوزه ی پزشکی و تعیین جایگاه منطقه ‏ای و بین المللی آن صورت گرفته است.
روش بررسی: مطالعه ی حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و با روش علم سنجی صورت گرفته است. جامعه پژوهش را تمامی مجلات ایرانی در حوزه پزشکی تشکیل می دهند که تا سال 2016 در پایگاه اسکوپوس نمایه ‏سازی شده‏ اند. تجزیه و تحلیل اطلاعات با نرم افزارهای آماری انجام شد.
یافته‫ها: یافته‫ها نشان داد که تعداد مجلات ایرانی از 2 مورد در سال 1999 به 78 مورد در سال 2015 افزایش یافته است. 15 شهر، 29 مرکز و دانشگاه نیز در انتشار مجلات نمایه شده فعالیت داشته که دانشگاه تهران با 19 مجله، بیشترین تعداد مجلات علمی را پشتیبانی و منتشر نموده است. مجلات نمایه شده ی ایرانی در مقایسه با کشورهای پیشرفته ی دنیا، در سطح پایین‏تری قرار داشته و در زمره ی مجلات با کیفیت قرار نداشته ‏اند.
نتیجه ‏گیری: از مهمترین دلایل رشد کمی مجلات ایرانی در حوزه ی پزشکی را می‏توان به عواملی از قبیل سیاست‫های افزایشی پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس در نمایه ‏سازی، رعایت استاندرها و پیروی از اسلوب و معیارهای بین المللی توسط مجلات علوم پزشکی مرتبط دانست. یافته ها نشان می دهد مجلات علمی حوزه پزشکی ایران در مقایسه با سایر کشورها از نظر کیفی جایگاه مناسبی ندارند، بنابراین برنامه ریزی و سیاستگذاری مناسب توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه‫های تابع در این زمینه به شدت احساس می شود.

امکان‌سنجی پیاده سازی فناوری پزشکی از راه دور در بیمارستان های منتخب ایران

اسماعیل مهرآیین

زمینه و هدف: پیاده سازی موفق و استفاده ی بهینه از فناوری پزشکی از راه دور نیازمند تامین زیرساخت های لازم و عوامل موفقیت این فناوری مانند اینترنت پرسرعت می باشد. پژوهش حاضر به امکان سنجی پیاده سازی پزشکی از راه دور در
بیمارستان های منتخب پرداخته است.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بود که در سال 1395 در بیمارستان های منتخب انجام گرفت. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه ی محقق ساخته ای بود که روایی آن توسط 4 نفر از استادان مدیریت اطلاعات سلامت و پایایی آن با استفاده از آزمون همبستگی درونی آلفای کرونباخ(0/83) تعیین شد. نتایج با استفاده از آمار توصیفی(میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی تحلیل شد.
یافته ها: براساس یافته ها، 82/2 درصد از بیمارستان های مورد بررسی به اینترنت پرسرعت دسترسی نداشتند و تنها 5/5 درصد به فیبر نوری مجهز بودند. مشکلات بیمه و بازپرداخت و کمبود کادر فنی به عنوان موانع اصلی و مقاومت کادر پزشکی و مشکلات صدور مجوز به عنوان موانع کم اهمیت برای پیاده سازی این فن آوری مطرح شدند. عوامل سازمانی و فرهنگی (p-value برابر با 0/001)، زیرساخت های فنی (p-value برابر با 0/005) و الزامات مالی (p-value برابر با 0/021) فن آوری پزشکی از راه دور با میزان تحصیلات و گرایش، اختلاف معنی داری در سطح خطای 5 درصد داشت.
نتیجه گیری: به دلیل وجود موانعی از قبیل نبود تجهیزات ویدئو کنفرانس، نبود اینترنت پرسرعت، بودجه ناکافی برای خریداری و پیاده سازی تجهیزات لازم، بیمارستان های مورد مطالعه در حال حاضر قادر به ارایه خدمات پزشکی از راه دور نبودند.

بررسی میزان آگاهی و استفاده از مفاهیم و پایگاه‌های اطلاعاتی پزشکی مبتنی بر شواهد در میان دستیاران تخصصی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

مریم کازرانی

زمینه و هدف: امروزه با گسترش اینترنت و پایگاه های اطلاعاتی و نیاز روزافزون جهت نهادینه کردن پزشکی مبتنی بر شواهد، آگاهی و استفاده ی پزشکان از مفاهیم و پایگاه های پزشکی مبتنی بر شواهد، امری ضروری به نظر می رسد؛ بنابراین هدف از این مطالعه، بررسی میزان آگاهی و استفاده از مفاهیم و پایگاه های اطلاعاتی پزشکی مبتنی بر شواهد در میان دستیاران تخصصی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی می باشد.
روش بررسی: پژوهش حاضر، پیمایش توصیفی از نوع کاربردی است. جامعه ی این مطالعه را 192 نفر از دستیاران دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سال 1395 تشکیل می دهند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه و به منظور تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS استفاده شد.

یافته ها: یافته ها نشان داد که دستیاران از میانگین کل نمره ی 5، نمره ی 2/99 برای میزان آگاهی و 2/73 برای میزان استفاده از پایگاه های پزشکی مبتنی بر شواهد را کسب کردند که حاکی از آن است که میزان آگاهی و استفاده دستیاران از پایگاه های اطلاعاتی پزشکی مبتنی بر شواهد در حد متوسط قرار دارد. بیشترین آگاهی و استفاده ی دستیاران به ترتیب به پایگاه های PubMed Clinical Queries ،UpToDate و Cochrane اختصاص داشت.

نتیجه گیری: اکثر دستیاران، دانش کافی درباره ی مفاهیم و پایگاه های پزشکی مبتنی بر شواهد ندارند؛ به طوری که بیشترین منابع مورد استفاده جهت پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی آن ها، منابعی غیر از منابع اطلاعاتی مبتنی بر شواهد است؛ بنابراین، برنامه ریزی جهت پذیرش و آموزش پزشکی مبتنی بر شواهد و پایگاه های آن به دستیاران، ضروری است.

مدل سازی تصمیم برای تشخیص و غربالگری سرطان اپی تلیال تخمدان

المیرا پورترکان

زمینه و هدف: سرطان اپیتلیال تخمدان یکی از کشنده ترین انواع سرطانهای زنان می باشد. لذا هدف این مطالعه بررسی و استخراج فاکتورهای موثر در پیش بینی و تشخیص این نوع از سرطان در قالب مدل درخت تصمیم به منظور تسهیل تشخیص در حوزه ی سرطان تخمدان است.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع مطالعه ی توصیفی توسعه ای است. ابزار اصلی پژوهش، چک لیستی براساس اطلاعات پرونده ها، منابع معتبر علمی، مرور مطالعات منتشر شده و نظر خبرگان بود. به منظور تعیین روایی محتوایی چک لیست از روش CVR استفاده شد. سپس، چک لیست با معیار لیکرت سه گزینه ای برای نظر سنجی در اختیار خبرگان این رشته قرار گرفت. در نهایت به منظور طراحی درخت تصمیم، پس از تجزیه و تحلیل نتایج به دست آمده از نظرسنجی خبرگان، مدل نهایی براساس این نتایج توسعه یافت.
یافته ها: عناصر داده ای درخت تصمیم براساس نظرسنجی متخصصان، گایدلاین ها و دستورالعملهای تشخیص و غربال گری مرتبط با سرطان تخمدان به دست آمد. گره های برگ در درخت مذکور شامل انواع تومورمارکرها، پیگیری، اقدامات درمانی و ارجاعات می باشند. صحت درخت تصمیم توسط خبرگان تایید شد. ROMA(CA125+HE4) ،CA19-9 و CEA مهمترین تومور مارکرهایی است که براساس مدل تصمیم به دست آمد.
نتیجه گیری: مدلهای تصمیم بالینی می توانند با ایجاد یکپارچگی در اطلاعات بیمار، به ارایه پیشنهادهای تشخیصی و درمانی خاص بپردازند. مدل طراحی شده در این پژوهش می تواند با تسهیل تصمیم گیری، تشخیص بیماری سرطان اپیتلیال تخمدان را به طور قابل ملاحظه ای بهبود بخشد.

رتبه‌بندی کتابخانه‌های بیمارستان‌های دولتی شهر تهران مبتنی بر شاخص‌های لایب کوال و مدل ویکور

محمد زارعی

زمینه و هدف: رتبه بندی کتابخانه های بیمارستانی بر اساس معیارهای استاندارد و الگوبرداری از کتابخانه های برتر، بهبود کیفیت خدمات کتابخانه ها را به همراه دارد. هدف این مطالعه رتبه بندی کتابخانه های بیمارستانی مبتنی بر شاخص های لایب کول و مدل ویکور بود.
روش بررسی: این مطالعه به روش پیمایشی انجام شد. جامعه پژوهش ۳۸۵۰ کاربر بالفعل کتابخانه 8 بیمارستان دولتی شهر تهران(بیمارستان هایی با ظرفیت بالایی 320 تخت) در سال 1395 بود که با استفاده از دو پرسشنامه ی لایب کوال و مقایسات زوجی بررسی شد. روایی پرسشنامه های مذکور در مطالعات مختلف تایید شده است. ضریب آلفای کرونباخ بیشتر از 0.7 برای پرسشنامه ی لایب کوال و نرخ ناسازگاری کمتر از یک درصد برای پرسشنامه ویکور پایایی را تأیید می کند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Expert Choice انجام شد. با حل تکنیک ویکور رتبه بندی صورت گرفت.
یافته ها: مطابق با سه معیار اصلی لایب کوال بعد «کتابخانه به عنوان یک مکان» با وزن 0.379 در درجه اول اهمیت و در همین بعد زیر معیار«وجود فضایی ساکت و آرام برای فعالیت های فردی» با وزن 0.364، در رتبه ی نخست قرار گرفت. بعد«کنترل اطلاعات» با وزن 0.318 در درجه دوم اهمیت و بعد«تاثیر خدمات» با وزن 0.303 در درجه سوم اهمیت قرار داشت. در رتبه بندی بر اساس شاخص ویکور کتابخانه ی بیمارستان فیروزگر در جایگاه نخست قرار داشت.
نتیجه گیری: کتابخانه ی بیمارستان فیروزگر از دانشگاه علوم پزشکی ایران رتبه اول را به خود اختصاص داده و می تواند به عنوان الگوی مناسبی برای سایر کتابخانه ها باشد.

اولویت‌بندی معیارهای انتخاب موضوع پایان‌نامه با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) از دیدگاه دانشجویان دکتری

علیرضا دررودی

زمینه و هدف: یکی از مهمترین تصمیمات دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی انتخاب موضوع پایان نامه است و عوامل زیادی در این تصمیم اثر می گذارند. بدین منظور این مطالعه با هدف اولویت بندی معیارهای انتخاب موضوع پایان نامه از دید دانشجویان دکتری با استفاده از روش AHP و رتبه بندی انجام گرفت.
روش بررسی: مطالعه ی تحلیلی حاضر در سال 1394 بر روی دانشجویان دکتری تخصصی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران که در زمان انجام مطالعه در مرحله ی انتخاب موضوع پایان نامه بودند، انجام گرفت. ابزار پژوهش، پرسش نامه ی طراحی شده شامل سه بخش: سؤالات دموگرافیک، سوالات مقایسه زوجی معیارها و در نهایت رتبه بندی معیارهای تاثیرگذار بر انتخاب موضوع پایان نامه بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش AHP، آمار توصیفی و استنباطی شامل آزمون
Mann-Whitney، انجام گرفت.
یافته ها: تعداد 80 نفر از دانشجویان در این مطالعه شرکت کردند که 43 نفر(53/8 درصد) از آنها مرد بودند. بر اساس روش AHP، مهمترین معیار برای انتخاب موضوع پایان نامه، تازگی موضوع و کم اهمیت ترین آن محدود نبودن مکان اجرا به محل تحصیل بود. مهمترین معیار بر اساس روش رتبه ای علاقه به موضوع و کم اهمیت ترین آن محدود نبودن مکان اجرا به محل تحصیل بود.
نتیجه گیری: اگرچه بین دو روش استفاده شده برای اولویت بندی معیارهای موثر در انتخاب موضوع پایان نامه تا حدودی تفاوت وجود داشت، با این حال بر اساس هر دو روش مهمترین معیارهای انتخاب موضوع پایان نامه از دید دانشجویان دکتری دانشکده بهداشت شامل تازگی موضوع، تسلط استاد راهنما به موضوع، دسترسی به امکانات و علاقه به موضوع بود.

الگوی مفهومی پایگاه ملی ایثارگران ایران

فاطمه نوشین فرد

زمینه و هدف: برای شناخت نیازهای ایثارگران و آشناسازی نسل های آینده با فرهنگ ایثار و شهادت نیاز به پایگاه اطلاعاتی برای ذخیره سازی اطلاعات داریم. اولین گام برای طراحی یک پایگاه مناسب ارایه الگوی مفهومی پایگاه است. تحقیق حاضر با هدف ارایه الگوی مفهومی ایجاد پایگاه ملی ایثارگران ایران شکل گرفته است.
روش بررسی: این پژوهش با رویکرد ترکیبی(کمی-کیفی) در دو مرحله انجام شده است. مرحله اول با استفاده از روش تحلیل محتوا(کمی) و مرحله دوم با استفاده از تکنیک دلفی(کیفی) صورت گرفته است و ابزار گردآوری داده ها، نرم افزار اکسل 2016 بود. به کمک تکنیک دلفی الگوی مفهومی محقق ساخته در سه دور برای صاحب نظران ارسال گردید. بر اساس نظرات آنها نقشه نهایی پایگاه ملی ایثارگران شکل گرفت.
یافته ها: در میان مولفه های اصلی مقدمه ای بر جنگ حذف شد و تاریخچه جنگ به تاریخچه جنگ ها، لینک به پیوندها، دیگر مطالب به مطالب دیگر، هنر و جنگ به جنگ و هنر و مولفه ی فرعی امکانات به مولفه ی اصلی تبدیل شد. اطلاعات فرد ایثارگر تبدیل به بانک اطلاعات ایثارگران گردید که خود تبدیل به مولفه های فرعی بانک اطلاعات شهدا/ جانبازان/ آزادگان/ رزمندگان شد.
نتیجه گیری: مولفه های اصلی الگوی مفهومی پایگاه ملی ایثارگران ایران از دیدگاه صاحب نظران عبارتند از: صفحه اصلی، مقدمه، درگیری ها و عملیات، تجهیزات، مناطق جنگی، امکانات، اخبار، گلزار شهدا، قوانین ایثارگران، پرسش و پاسخ، تاریخچه جنگ ها، جنگ و هنر، بانک اطلاعات ایثارگران، آرشیو، پیوندها، راهنما، ارتباط با ما، پرسش های متداول، مطالب دیگر، منابع، درباره پایگاه، جستجو، نقشه.