پیاورد سلامت

بررسی مولکولی مقاومت آنزیمی بتالاکتامازی ژنهای TEM ،CTX-M و SHV در جدایه‌های اشریشیاکلی جدا شده از نمونه‌های شیرینی سنتی یزد

محمد مهدی سلطان دلال

زمینه و هدف: قابلیت بالای آلوده شدن مواد اولیه شیرینی به باکتری اشریشیا کلی، تنوع شیرینی ها و تفاوت قابل توجه در سطح بهداشتی محل تولید و عرضه موجب شد تا این پژوهش به منظور بررسی فراوانی سویه های مولد بتالاکتامازهای وسیع الطیف در اشریشیاکلیو ژن های SHV، TEM و CTX-M انجام شود.
روش بررسی: در این مطالعه ی توصیفی مقطعی تعداد 150 نمونه شیرینی از کارگاه های سنتی شیرینی پزی یزد جمع آوری گردید. پس از شناسایی جدایه های اشریشیاکلی با استفاده از تست های استاندارد بیوشیمیایی و میکروبیولوژیکی، آزمون حساسیت آنتی بیوتیکی طبق دستورالعمل CLSI انجام گردید. جدایه های مولد ESBL طی روش دیسک ترکیبی بر روی محیط مولر هینتون آگار شناسایی شدند و سپس تمامی جدایه ها با استفاده از روش PCR برای وجود ژن هایSHV ، TEM و CTX-M مورد ارزیابی قرار گرفتند.
یافته ها: در مجموع(30 جدایه؛ 20%) اشریشیاکلی به دست آمد. نتایج آزمون حساسیت آنتی بیوتیکی نشان داد که بیشترین و کمترین مقاومت آنتی بیوتیکی مربوط به کلرامفنیکل(22 جدایه؛ 3/73%) و ایمی پنم(8 جدایه؛ 26/7%) بود. نتایج آزمون تست دیسک ترکیبی نشان داد که تنها 9 جدایه مولد ESBL بودند. آنالیز مولکولی مشخص کرد که به ترتیب 2، 4 و 3 جدایه برای وجود ژن های TEM، SHV و CTX-M مثبت بودند.
نتیجه گیری: فراوانی حضور جدایه های مقاوم به آنتی بیوتیک در شیرینی های سنتی یزد در این بررسی، این مهم را خاطر نشان می کند که اقدامات نظارتی و کنترلی بیشتری در تهیه و توزیع شیرینی ها نیاز می باشد.

بررسی میزان بیان STAT3 در فازهای مختلف بیماران مبتلا به لوسمی میلوئیدی مزمن

بهرام چهاردولی

زمینه و هدف: بیماری لوسمی میلوئیدی مزمن نوعی بیماری میلوپرولیفراتیو کلونال است که با وجود ژن ادغامی BCR/ABL تشخیص داده می شود. با استفاده از مهارکننده های تیروزین کیناز مانند Imatinib، درمان این بیماری پیشرفت قابل توجهی داشته است. مقاومت دارویی علیه Imatinib همچنان به عنوان مانعی در روند درمان می باشد.STAT3 فاکتور رونویسی مهم مرتبط با تکثیر و بقای چندین سرطان متمایز می باشد. هدف این مطالعه، تعیین میزان بیان STAT3 در بیماران مبتلا به CML و تحت درمان با ایماتینیب و شناسایی نقش احتمالی این ژن در مقاومت دارویی بیماران مبتلا به CML تحت درمان با ایماتینیب بود.
روش بررسی: 71 نمونه خون محیطی از بیماران CML در فازهای مختلف بیماری و 10 فرد نرمال جمع آوری شد. پس از استخراج RNA و سنتز cDNA بیان ژن های STAT3 با تکنیک Real-time PCR اندازه گیری شد. بیان STAT3 نسبت به ژن کنترل ABL نرمالیزه شد. بیان STAT3 در بیماران نسبت به گروه کنترل مقایسه شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که بیان STAT3 در مرحله ی تشخیص افزایش معناداری نسبت به افراد نرمال داشت(0/0001p=). میزان بیان STAT3 در بیماران فاز (Major Molecular Response) MMR تفاوت معناداری با گروه کنترل نداشت. بیماران مقاوم بدون موتاسیون و دارای موتاسیون در دومن کینازی ABL تفاوت معناداری نسبت به بیماران مرحله MMR داشتند(به ترتیب 0/0014p= و 0/003p=). این تفاوت بین دو گروه مقاوم معنادار نبود. همین طور بیماران در فاز بلاستیک تفاوت معناداری از نظر میزان بیان STAT3 با گروه کنترل نداشتند.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه و نقش STAT3 در تکثیر و بقای سلولی، هدف گیری STAT3 در درمان بیماران مقاوم می تواند مطرح باشد.

معیارهای ارزشیابی ارزیابان اعتباربخشی بیمارستان‌ها در ایران

عباس سالاروند

زمینه و هدف: اعتباربخشی بیمارستانی یک استراتژی ارزشیابی خارجی برای ارتقای کیفیت و اثربخشی خدمات ارایه شده است. ارزیابان اعتباربخشی یکی از عوامل مهم موثر بر اعتبار نتایج اعتباربخشی هستند. با توجه به اینکه اثربخشی سیستم اعتباربخشی تا حد زیادی به ارزیابان اعتباربخشی بستگی دارد، هدف این مطالعه، شناسایی معیارهای ارزشیابی ارزیابان اعتباربخشی بیمارستان در ایران است.
روش بررسی: این پژوهش کیفی در سال 1396 براساس دیدگاه های ذینفعان برنامه ی اعتباربخشی بیمارستانی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه ی نیمه ساختاریافته جمع آوری و با روش تحلیل موضوعی تحلیل شد. سپس چارچوب طراحی شد و با بهره گیری از نظر متخصصان نهایی گردید.
یافته ها: 44 معیار شناسایی شده برای یک ارزیاب اعتباربخشی بیمارستان در کشور ایران درقالب شش حیطه دسته بندی شد که شامل شخصیت، تجربه، دانش، نگرش، مهارت و رفتار فرانقش می باشد. برخورداری از ترکیب قابل قبولی از معیار های شناسایی شده برای یک ارزیاب اعتباربخشی ضروری است.
نتیجه گیری: ارزشیابی ارزیابان اعتباربخشی با استفاده از معیار های شناسایی شده، منجر به عملکرد بهتر آنها و در نهایت ارتقای سطح اعتبار نتایج اعتباربخشی خواهد شد. هم چنین وجود این معیارها منجر به ارایه تعریف بومی از ارزیاب اعتباربخشی می شود که می تواند در زمینه ی مدیریت ارزیابان اعتباربخشی مورد استفاده ی متولیان نظام اعتباربخشی بیمارستان های کشور قرار گیرد.

الزامات اطلاعاتی سامانه‌ی مبتنی بر تلفن همراه جهت مدیریت درمان بیماران مبتلا به سوء مصرف مواد محرک

مرضیه سادات عسکری

زمینه و هدف: مصرف مواد محرک به دلیل عوارض جانبی بسیار بر مصرف کنندگان از جمله خطرناک ترین مواد به شمار می آیند. چالش های بسیار در درمان این بیماران، مدیریت درمان را دشوار می سازد. هدف این مطالعه، شناسایی عناصر اطلاعاتی مورد نیاز جهت ایجاد سامانه ی مبتنی بر برنامه کاربردی تلفن همراه به همراه برنامه کاربردی تحت وب برای بهبود مدیریت درمان بیماران می باشد.
روش بررسی: در این پژوهش، جامعه و نمونه مطابقت داشته و از تمامی متخصصان مرکز ملی مطالعات اعتیاد ایران که سابقه ی درمان بالینی بیماران را داشتند نظرسنجی شد. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسش نامه ی محقق ساخته بر اساس مقیاس لیکرت بود که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن به روش کرونباخ و با نمره 0/74 و با استفاده از نرم افزار SPSS تأیید شد.
یافته ها: پس از بررسی، تمامی عناصری که بیش از 50 درصد موافقت متخصصان را کسب کرده بودند، به عنوان عناصر اطلاعاتی ضروری جهت سیستمی کردن مدیریت درمان مشخص شدند. محورهای آموزش و پیام های انگیزشی با کسب 100 درصد نظرات موافق به عنوان تأثیرگذارترین و محورهای تاریخچه ی تروما و دارو درمانی با کسب درصد زیر 50 به عنوان محورهای کم تأثیر شناخته شده و حذف شدند. سایر محورها نیز با کسب میانگین درصد بالای 80 به عنوان محورهای تأثیرگذار شناخته شده و در مطالعه لحاظ گردیدند.
نتیجه گیری: فناوری های حوزه ی سلامت می توانند نقش مهمی در بهینه سازی فرایند درمان بیماران مبتلا به سوء مصرف مواد محرک از طریق تسهیل پایش بیمار و افزایش مشارکت در درمان و کاهش هزینه های ناشی از شکست درمان و عود بیماری داشته باشند.

ارتباط بین وضعیت آهن، TIBC و فریتین و سطح هورمونهای تیروئیدی در بیماران مراجعه کننده به آزمایشگاه تشخیص طبی درمانگاه شوریده مشهد

رویا صحت

زمینه و هدف: فقر آهن از اختلالات بسیار شایع در جهان محسوب و کمبود آن می تواند بر روی متابولیسم و عملکرد تعدادی از پروتئین ها تاثیرگذار باشد که از جمله می توان به سطح هورمونهای تیروئیدی اشاره نمود، از سوی دیگر ممکن است نوسان در سطح هورمونهای تیروئیدی نیز در وضعیت آهن بدن موثر باشد. هدف از این مطالعه ارزیابی ارتباط بین سطح هورمونهای تیروئیدی و وضعیت ذخایر آهن بوده است.
روش بررسی: جمعیت مورد مطالعه مراجعه کنندگان به آزمایشگاه درمانگاه شوریده مشهد که پزشک معالج برای آنها تست های آهن، فریتین، TIBC، TSH، T3، T4 و CRP درخواست نموده بود. در کل 420 بیمار وارد مطالعه شدند که از این بین 287 بیمار زن و 133 بیمار مرد و میانگین سنی افراد مورد مطالعه 41/5 سال بود. تستهای تیروئید و فریتین با روش ELISA و اندازه گیری آهن و TIBC به روش دستگاهی صورت گرفت.
یافته ها: نتایج به دست آمده ارتباط معنی داری را بین وضعیت آهن بدن و سطح هورمونهای تیروئیدی نشان نداد(0/05>p)، اما نکته جالب این بود که در افراد با سطح آهن کمتر سطح TSH در بیشترین مقدار و سطح T4 در کمترین مقدار قرار داشت ولی ارتباط مثبتی بین وضعیت آهن و سطح T3 مشاهده نگردید.

نتیجه گیری: هر چند که در مطالعه حاضر ارتباط معنی داری بین وضعیت آهن و سطح هورمونهای تیروئیدی مشاهده نگردید اما به نظر می رسد که نوسانات هریک از آنها می تواند بر روی دیگری تا حدی تاثیر گذار باشد.

عوامل موثر اجرای برون سپاری در بیمارستان‌ها از دیدگاه مدیران در دانشگاه علوم پزشکی تهران

مهسا قاضی عسگر

زمینه و هدف: امروزه کوچک سازی سازمانها را می توان استراتژی مناسبی برای بخشهای مختلف بیمارستانی در کشور در بستر موجود قلمداد نمود. لذا به کارگیری هر مکانیزم جدید درنظام سلامت نیازمند بررسی و تطبیق با شرایط محلی می باشد. مطالعه ی حاضر نیز با هدف بررسی عوامل موثر بر اجرای برون سپاری در بیمارستان از دیدگاه مدیران بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده است.
روش بررسی: پژوهش حاضر یک مطالعه ی توصیفی- همبستگی و کاربردی است. نمونه گیری در این مطالعه با توجه به حجم جامعه پژوهش(مدیران بیمارستان، مالی و امور قراردادهای بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران مشتمل بر 15 بیمارستان) به روش سرشماری انجام شد. ابزار مطالعه، پرسش نامه ی محقق ساخته ای بر 2 بخش شامل اطلاعات دموگرفیک و عوامل مؤثر بر استقرار برون سپاری در بیمارستان ها که بین حجم نمونه توزیع شد و در مرحله بعد جهت تحلیل داده ها، از آزمون های آماری توصیفی در نرم افزار SPSSاستفاده شد.
یافته ها: 58% شرکت کنندگان سابقه ی خدمتی بالا و 80% تحصیلات ارشد و دکتری داشتند. برای اجرای موفق برون سپاری در بیمارستان ها، باید موارد تشکیل تیم راهبردی برون سپاری، بررسی کیفیت خدمات برون سپاری شده، نظارت دقیق و تسلط مدیران به اصول برون سپاری مدنظر قرارگیرد.
نتیجه گیری: با توجه به اینکه برون سپاری خدمات می تواند به نتایج مثبتی در خصوص افزایش کیفیت خدمت، رضایت ذینفعان، کاهش هزینه، ایجاد درآمد و ... دست یابد، بهره گیری از دیدگاه های مدیران صف که سابقه ی خدمتی بالایی دارند در اجرای تصمیمات موفق موثر می باشد.

تاثیر تمرینات مقاومتی فزاینده بر غلظت مالون دی آلدئید و فعالیت آنزیم سوپراکسید دسموتاز در زنان مسن غیرفعال

مینا احمدی کاکاوندی

زمینه و هدف: روند پیری با افزایش رادیکال های آزاد و صدمات سلولی همراه است. با این حال، تمرینات مقاومتی ممکن است موجب تعادل سیستم اکسایشی و آنتی اکسیدانی در افراد مسن گردد. بنابراین، هدف مطالعه ی حاضر بررسی تأثیر هشت هفته تمرین مقاومتی فزاینده بر غلظت مالون دی آلدهید و فعالیت آنزیم سوپراکسید دسموتاز در زنان مسن غیرفعال بود.
روش بررسی: 26 زن مسن غیرفعال به صورت داوطلبانه در تحقیق حاضر شرکت کردند و به دو گروه تمرینات مقاومتی فزاینده(13=n) و کنترل(13=n) تقسیم شدند. گروه تمرینات مقاومتی فزاینده، تمرینات مقاومتی را به مدت هشت هفته(سه جلسه در هفته)، انجام دادند. پیش و پس از هشت هفته تمرینات مقاومتی، نمونه های خون وریدی جهت اندازه گیری غلظت مالون دی آلدئید و فعالیت آنزیم سوپراکسید دسموتاز جمع آوری شد.
یافته ها: نتایج آزمون تی مستقل نشان داد که بعد از اجرای هشت هفته تمرین مقاومتی فزاینده، غلظت مالون دی آلدئید در گروه تمرینات مقاومتی فزاینده در مقایسه با گروه کنترل کاهش معناداری یافت(0/001=p). همچنین، فعالیت آنزیم سوپراکسید دسموتاز در گروه تمرینات مقاومتی فزاینده در مقایسه با گروه کنترل افزایش معناداری یافت (0/002=p).
نتیجه گیری: در نهایت می توان گفت که تمرین مقاومتی فزاینده، موجب کاهش غلظت مالون دی آلدئید و افزایش فعالیت سوپراکسید دسموتاز گردیده است که عامل مهمی در کاهش روند پیری می باشد. بنابراین، به نظر می رسد که تمرینات مقاومتی منظم موجب تعادل سیستم اکسیدانی و تقویت سیستم آنتی اکسیدانی در بدن می گردد و می تواند در پیشگیری از آسیب های جدی ناشی از استرس اکسیداتیو به خصوص در سنین پیری نقش بسزایی داشته باشد.

تاثیر عوامل اقتصادی-اجتماعی بر مخارج سلامت خانوار: روش دو مرحله ای هکمن

مهدی شهرکی

زمینه و هدف: با توجه به سهم بالای پرداخت از جیب، جهت تأمین مخارج سلامت و لزوم مدیریت مخارج سلامت خانوار، مطالعه ی حاضر باهدف بررسی عوامل اقتصادی-اجتماعی مؤثر بر مخارج سلامت در خانوار شهری استان های ایران صورت گرفت.
روش بررسی: مطالعه ی حاضر توصیفی-تحلیلی و از حیث هدف کاربردی است که به صورت مقطعی با رویکرد اقتصاد خرد در سطح ملی انجام شد. حجم نمونه، شامل 18809 خانواری شهری استان های ایران در سال 1395 بود که به روش نمونه گیری سه مرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسش نامه ی هزینه درامد خانوار بود که توسط مرکز آمار ایران تهیه و تکمیل گردید. نتایج در نرم افزار 14stata و با روش هکمن دومرحله ای برآورد گردید.
یافته ها: نتایج نشان داد که عوامل اقتصادی- اجتماعی نظیر افزایش درآمد و مخارج بیمه، داشتن بیمه، تعداد افراد شاغل، باسواد بودن سرپرست، افزایش مخارج سرانه دخانیات و آموزش منجر به افزایش مخارج سلامت خانوار شده اند. خانوار با سرپرستی مادر، مخارج سلامت کمتری نسبت به سایر خانوار داشت و سن سرپرست، بعد خانوار و وجود افراد سالمند در خانوار منجر به افزایش مخارج سلامت خانوار شد.
نتیجه گیری: عوامل اقتصادی-اجتماعی خانوار نه تنها بر تصمیم به ورود به بازار سلامت، بلکه بر میزان خرید کالاها و خدمات سلامت و نابرابری در بخش سلامت نیز تأثیر داشتند؛ بنابراین سیاست ها و تمهیداتی برای بهبود وضعیت اقتصادی-اجتماعی در راستای کاهش نابرابری در بخش سلامت ضروری است؛ که این مهم از طریق ایجاد اشتغال، افزایش درآمد، سرمایه گذاری در آموزش و افزایش پوشش های بیمه ای محقق می گردد.