پیاورد سلامت

تاثیر گاباپنتین در میزان مصرف مخدر و کنترل درد حاد پس از جراحی‌های پستان: مروری بر متون

امیرحسین اسکندری

زمینه و هدف: جراحی پستان یکی از اعمال بسیار شایع در جهان و ایران است. در حال حاضر تجویز داروهای مخدر شایعترین روش کنترل درد پس از جراحی می باشد، لیکن توجه به پیامدهای ناشی از مصرف بالای آن ضرورت کاهش مصرف و جایگزینی با داروی دیگر را می طلبد.هدف این مطالعه«تعیین تاثیر گاباپنتین در میزان مصرف مخدر و کنترل درد حاد پس از جراحی های پستان» است.
روش بررسی: برای انجام این مطالعه، از طریق جستجو در پایگاه های اطلاعاتیPubmed ، Ovid، Medline و Scopus از سال 2000 تا 2019، و Google Scholar در 350 نتیجه اول، مطالعات کارازمایی بالینی و مقالات مروری نظام مند، جمع آوری شدند. 62 مقاله مرتبط توسط دو محقق، بررسی و در نهایت مطالب از 22 مقاله استخراج و وارد مطالعه گردید؛ یافته های نهایی جمع بندی شدند.
یافته ها: در نهایت یافته ها نشان داد که گاباپنتین در کاهش درد حاد پس از جراحی پستان تاثیر بسزایی دارد. مصرف داروهای مخدر پس از جراحی با مصرف گاباپنتین قبل و یا بعد از عمل کاهش داشته است. همچنین عوارض پس از عمل مانند تهوع و استفراغ عموما با مصرف گاباپنتین کاهش یافته و یا بدون تغییر باقی می ماند.
نتیجه گیری: استفاده از گاباپنتین بر کنترل شدت درد و مصرف مخدر پس از جراحی پستان تاثیر قابل ملاحظه ای دارد. لذا استفاده از این دارو در کنترل درد حاد پس از اعمال جراحی پستان توصیه می شود.

شناسایی عوامل موثر بر درمان تعویض مفصل در مبتلایان به استئوآرتریت زانو بر مبنای قواعد با هم آیی

دکتر سید محمد جواد مرتضوی

زمینه و هدف: جراحی تعویض مفصل زانو درمانی رایج و قطعی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت پیشرونده با هدف کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی محسوب می شود. این نوع جراحی، در صورت برقراری اندیکاسیون آن، باید در بیماران مبتلا در اسرع وقت انجام گیرد، زیرا با مراجعه ی دیرهنگام، عوارض جراحی افزایش می یابد؛ لذا شناسایی عوامل موثر بر انتخاب این نوع رویکرد درمانی از اهمیت بسزایی برخوردار است. هدف از این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر انتخاب این نوع رویکرد درمانی در بیماران با بهره گیری از الگوریتم Apriori در قالب قواعد با هم آیی است.
روش بررسی: داده های مورد نیاز این مطالعه، شامل 233 بیمار مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی تهران با تجویز جراحی تعویض مفصل زانو است که در مرکز تحقیقات بازسازی استخوان و مفاصل ثبت شده است. در این مطالعه پس از فرایند پیش پردازش داده ها، با بهره گیری از الگوریتم Apriori و پیاده سازی آن در محیط نرم افزاری R Studio، عوامل مهم در تصمیم گیری جراحی تعویض مفصل زانو شناسایی و مورد کاوش قرار گرفته اند. این عوامل و ارتباط میان آن ها بعد از استخراج به منظور تایید در اختیار پزشکان متخصص ارتوپدی قرار گرفته است.
یافته ها: در این مطالعه فلکسیون کانتراکچر بیش از 20 درجه، بدشکلی(واروس-والگوس) بیش از 15 درجه، میزان نهایی فلکسیون مابین 75-51 درجه و تخریب غضروف مدیال به ترتیب از مهمترین عوامل در انتخاب بیماران برای درمان تعویض مفصل زانو هستند.
نتیجه گیری:نتایج نشان داد که از الگوریتم های داده کاوی می توان در شناسایی عوامل موثر در گزینش بیماران این رویکرد درمانی استفاده نمود.

بررسی میزان آلودگی آب‌های راکد و خاک به ورمامباورمیفورمیس در پارک‌های اراک، ایران، سال 97-1396

سیما راستی

زمینه و هدف: ورمامباورمیفورمیس آمیب آزادزی فرصت طلبی است که در منابع محیطی وجود دارد و سبب کراتیت آمیبی یا آنسفالیت گرانولوماتوز آمیبی در افراد نقص ایمنی می شود. مطالعه ی حاضر به منظور تعیین آلودگی به ورمامباورمیفورمیس در آب های راکد و خاک اراک صورت گرفت.
روش بررسی: در این مطالعه ی توصیفی، 60 نمونه آب راکد و 36 نمونه خاک پارک های اراک جمع آوری گردید. پس از عبور دادن نمونه ها از فیلترهای نیتروسلولز 0/45 میکرونی، در محیط آگار غیرمغذی 1/5 درصد (NNA) کشت و از نظر آمیب آزادزی بررسی شدند. پس از استخراج DNA، ورمامباورمیفورمیس با واکنش زنجیره ای پلی مراز (PCR) و پرایمرهای NA1 NA2، شناسایی شد. 8 ایزوله ورمامباورمیفورمیس تعیین توالی نوکلئوتید گردید و پس از بلاست و تایید گونه، در بانک ژن ثبت گردید. اطلاعات با نرم افزار SPSS و آزمون های آماری فیشر و مجذورکای تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: از 96 نمونه منابع محیطی موردبررسی 29/2 درصد آلوده به آمیب آزادزی بودند. میزان آلودگی آب راکد و خاک به این آمیب به ترتیب 28/3 درصد و 30/6 درصد بود(0/001P<). همچنین آلودگی به ورمامباورمیفورمیس به ترتیب در 10 درصد و 16/7 درصد آب راکد و خاک تایید شد(0/001P<).
نتیجه گیری: آب های راکد و خاک این منطقه، آلوده به آمیب های آزادزی و ورمامبا است. با توجه به بیماری زا بودن این آمیب و امکان وجود اندوسیمبیونت بیماریزا در آن، آموزش بهداشت جهت کنترل و پیشگیری از بیماری به خصوص در بیماران مستعد از جمله افراد استفاده کننده از لنزهای تماسی توصیه می شود.

بررسی رابطه‌ی استفاده از شبکه‌های اجتماعی با سواد سلامت کاربران در کتابخانه‌های عمومی شهر ایلام در سال 1396

صالح رحیمی

زمینه ‏و هدف: امروزه سواد سلامت به‏ عنوان یکی از موضوعات مهم ارتقای سطح سلامت ‏جامعه مورد توجه ‏است. هدف این پژوهش تعیین رابطه ی بین استفاده از شبکه های اجتماعی با سواد سلامت کاربران کتابخانه های عمومی شهر ایلام است.
روش بررسی: پژوهش از نوع کاربردی و به ‏روش همبستگی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را کاربران فعال کتابخانه های عمومی شهر ایلام در سال 1396 تشکیل می دهد. حجم نمونه به روش نمونه ‏گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه ی سه قسمتی شامل اطلاعات فردی، شبکه های اجتماعی و سنجش سواد سلامت استفاده شده است. جهت تجزیه‏ و تحلیل داده های پژوهش از آزمون های آماری توصیفی(میانگین، انحراف‏ معیار) و استنباطی(ضریب همبستگی) با استفاده از نرم ‏افزار spss استفاده شده است.
یافته ها: کاربران کتابخانه های عمومی با توجه به نمره ی میانگین مؤلفه های آزمون در دریافت اطلاعات سواد سلامت نتایج خوبی داشته اند و به‏ ترتیب با هدف«فهم و درک، ارزیابی، خواندن، به‏ کارگیری و دسترسی» به اطلاعات سلامت، اقدام به استفاده از شبکه‏ های اجتماعی در حوزه سواد سلامت می کنند. همچنین یافته ها نشان داد که بین استفاده ی کاربران از شبکه های اجتماعی با سواد سلامت و مولفه های آن رابطه ی معناداری وجود دارد، به ‏عبارتی با افزایش استفاده از شبکه های اجتماعی سطح سواد سلامت کاربران افزایش ‏می یابد.
نتیجه گیری: ازآنجاکه شبکه های اجتماعی به ‏عنوان منابع کسب اطلاعات ‏بهداشتی و سلامت در ارتقای سواد سلامت کاربران کتابخانه های عمومی نقش داشت، می توان بستری مناسب در شبکه های اجتماعی با هدف به اشتراک گذاری تجارب و افزایش سطح سواد سلامت کاربران با درنظرگرفتن امنیت ‏اطلاعات کاربران و صحت اطلاعات ارایه شده ایجاد نمود تا بدین وسیله بتوان امکانات و شرایط جدیدی را پیش ‏روی کاربران، پزشکان، بیمارن و برنامه ریزان این حوزه قرار داد.

تاثیر جوّ سازمانی کتابخانه‌های دانشکده‌ای و بیمارستانی دانشگاه‌های علوم پزشکی بر فرسودگی شغلی کتابداران

فاطمه شیخ شعاعی

زمینه و هدف: با توجه به نقش جوّ سازمانی در ارتقای انگیزه ی کاری، عدم بهره گیری از کتابدارانی با روحیه ی رضایتمند از شغل خود، می تواند صدمات جبران ناپذیری را به کتابخانه وارد کند. لذا هدف این پژوهش تعیین تاثیر جوّ سازمانی کتابخانه های دانشکده ای و بیمارستانی بر فرسودگی شغلی کتابداران شاغل در آن هاست.
روش بررسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، نوع، توصیفی-تحلیلی و روش اجرای آن پیمایشی است. تعداد 177 کتابدار از کتابخانه های دانشکده ای و بیمارستانی وابسته به دانشگاه های علوم پزشکی تهران، ایران و شهیدبهشتی در سال 1397 به روش سرشماری مورد بررسی قرار گرفته است. ابزار جمع آوری داده ها، پرسش نامه ی جوّ سازمانی Halpin و Croft (1963) و فرسودگی شغلیMaslach و Jackson(1985) بود. روایی آن توسط 3 نفر از متخصصان بررسی و پایایی آن بر اساس ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. برای تحلیل داده های جمع آوری شده از نرم افزار Spss و آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است.
یافته ها: یافته ها نشان داد که میانگین وضعیت جوّ سازمانی 3/4 و در حد مطلوب و میانگین وضعیت فرسودگی شغلی، 1/7 بوده که چون فرسودگی شغلی یک متغیر منفی است، بنابراین وضعیت فرسودگی شغلی کتابداران مطلوب بوده است. هم چنین مولفه های جوّ سازمانی به میزان 41 درصد متغیر فرسودگی شغلی را پیش بینی می کنند. در بین ویژگی های جمعیت شناختی، متغیر فرسودگی شغلی فقط از نظر رشته تحصیلی، و متغیر جوّ سازمانی از نظر نوع کتابخانه با یکدیگر تفاوت دارند.
نتیجه گیری: به طورکلی در کتابخانه های دانشگاه ها و بیمارستان های مورد بررسی، وضعیت جوّ سازمانی و فرسودگی شغلی مطلوب است و مولفه های جوّ سازمانی بر روی فرسودگی شغلی تاثیرگذار است.

بررسی ارتباط پلی‌مرفیسم FXI با سقط مکرر جنین در مراجعه کنندگان به مرکز درمان ناباروری هلال ایران(رویش)

حمید چوبینه

زمینه و هدف: سقط مکرر، به وقوع 2 یا 3 بار سقط متوالی خودبخودی، قبل از هفته ی 20 بارداری اطلاق می شود. با توجه به شیوع 5% سقط در خانم ها، اثرات مخرب روانی سقط بر زندگی خانوادگی افراد و اینکه علت بخشی از این سقط ها اختلالات انعقادی می باشد، در این مطالعه، ارتباط بین پلی مرفیسمFactor XI و سقط مکرر در بیماران مراجعه کننده به مرکز درمانی ناباروری هلال(رویش) مورد ارزیابی قرارگرفت.
روش بررسی: در این مطالعه ی مورد-شاهدی 144 بیمار با سابقه ی سقط(حداقل دو بار) به عنوان گروه بیمار و 150 خانم سالم با حداقل یک زایمان موفق و بدون سابقه ی سقط به عنوان گروه کنترل، مورد مطالعه قرارگرفتند. استخراج DNA از لکوسیت ها انجام شد. برای بررسی پلی مرفیسم موردنظر، واکنش زنجیره ای پلیمراز انجام و حضور یا عدم حضور پلی مرفیسم توسط روش Restrictionfragment length polymorphism (RLFP) بررسی شد.
یافته ها: فراوانی ژنوتیپ های مختلف در بیماران، (Wild type) TT 59/7%، هتروزیگوت CT 36/1% و هموزیگوت CC 4/2% و در گروه کنترل TT 45/3%، هتروزیگوت CT 49/4% و هموزیگوت CC 5/3% بود. بنابراین ژنوتیپ TT در گروه بیمار بیشتر از کنترل(0/05>P) و هتروزیگوت CT، در گروه کنترل بیشتر از بیمار است(0/05>P).

نتیجه گیری: درحالی که ژنوتیپ هموزیگوت (TT)می تواند یک ریسک فاکتور برای سقط مکرر باشد(0/05>P) ، در ژنوتیپ هتروزیگوت (CT)، آللC می تواند نقش حفاظتی داشته باشد.

بررسی تحلیلی برائت پزشکان از منظر قوانین جاری ایران

احمدرضا خزایی

زمینه و هدف: پزشکی، حرفه ای مقدس است که به دلیل ارتباط مستقیم با جان انسان ها از اهمیتی والا برخوردار می باشد که از صدر اسلام در سیره ی امامان معصوم(ع) مورد توجه قرار داشته و روایاتی در نکوداشت آن بیان شده است. بررسی روابط میان بیمار و پزشک و آشنایی بیماران به حقوق خود، با پیشرفت روزافزون تکنولوژی و ارتقای سطح آگاهی مردم گسترش یافته است، لکن آنچه بیش از پیش مورد توجه قانونگذار قرار گرفته، جبران خسارات ناشی از اعمال پزشکی است؛ به نحوی که عدم رعایت موازین فنی و مقررات پزشکی، ذمه پزشک را در قبال بیمار مشغول کرده و علاوه بر ضمان شرعی، مسئولیت اجتماعی و صنفی نیز بر پزشک حمل خواهد شد.
روش بررسی: ابتدا با استفاده از منابع کتابخانه ای و مقالات معتبر پژوهشی، به شیوه مقایسه ای انجام و سپس با روش توصیفی و تحلیلی مستنداتِ گردآوری شده بررسی گردید. بدیهی است علاوه بر کتاب ها، مقاله ها و نوشتارهای سایت های فقهی و حقوقی، پژوهشگر از نظرات فقها، حقوق دانان، پزشکان و زیان دیدگان امور پزشکی در راستای تبیین هدف پژوهش بهره مند شده است.
یافته ها: قانونگذار با رعایت ضوابطی، موجبات ضمان و مسئولیت را از پزشک برطرف نموده، که اخذ اذن و برائت از بیمار یا اولیای قانونی وی قبل از اعمال درمانی، از آن جمله است.
نتیجه گیری: در این مقاله، حمایت همه جانبه از اقدامات پزشک در معالجه ی بیماران، مدنظر است. از طرفی، خاطرنشان ساختنِ مسئولیت های تیم پزشکی در صورت عدم رعایت مقررات پزشکی و همچنین موازین فنی و مقررات صنفی است که مسامحه در این خصوص، عواقب حقوقی به دنبال خواهد داشت.

تشخیص ابتلا به سرطان پستان با استفاده از روش‌های درخت تصمیم، شبکه عصبی و بیز ساده به‌منظور ارایه مدل بومی ویژه استان فارس

علی اصغر صفایی

زمینه و هدف: سرطان پستان شایع ترین سرطان و اصلی ترین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان سراسر جهان به شمار می رود. تکنولوژی هایی مثل داده کاوی، به متخصصان این حوزه، امکان بهبود تصمیم گیری را در زمینه ی تشخیص زودهنگام فراهم آورده اند. هدف از این پژوهش توسعه ی مدل تشخیص خودکار سرطان پستان با به کارگیری روش های داده کاوی و انتخاب مدل بومی ویژه بیماران استان فارس با بالا ترین دقت تشخیص می باشد.
روش بررسی: در این مطالعه، تعداد 654 پرونده در دسترس از بیماران کلینیک تخصصی سرطان پستان مطهری شیراز به عنوان نمونه مورد استفاده قرار گرفت که بعد از عملیات پیش پردازش این تعداد به 621 پرونده کاهش یافت. برای هر کدام از نمونه ها دارای 22 ویژگی در پرونده پزشکی ثبت شده بود که در نهایت 10 ویژگی تاثیر گذار در ساخت مدل استفاده شد. از سه روش درخت تصمیم، بیز ساده و شبکه عصبی مصنوعی به منظور تشخیص ابتلا به سرطان پستان و روش 10-fold cross-validation برای ساخت و ارزیابی مدل بر روی مجموعه داده ی جمع آوری شده بهره گرفته شد.
یافته ها: نتایج به دست آمده از سه تکنیک ذکر شده نشان داد که هر سه مدل، نتایج امیدبخشی در تشخیص این سرطان دارند. در نهایت، شبکه عصبی مصنوعی، بالا ترین دقت 94/49%(حساسیت 96/19%، ویژگی 86/36%)، در تشخیص ابتلا به سرطان پستان به خود اختصاص داد.
نتیجه گیری: بر طبق نتایج حاصل از درخت تصمیم ایجاد شده، ریسک فاکتورهایی چون سن، وزن، سن شروع قاعدگی، یائسگی، مدت زمان مصرف OCP و سن اولین بارداری از جمله عوامل موثر در ابتلای زنان به سرطان پستان در استان فارس شناخته شدند.