پیاورد سلامت

واکاوی اجزای مدل کسب و کار در شرکت‌های زیست دارویی

سید سروش قاضی نوری

زمینه و هدف: با توجه به گسترش تنوع داروهای بیولوژیک در دنیا و نقش قابل توجه این داروها بر کیفیت زندگی بیماران و هم چنین ریسک بالای تولید این داروها، شرکت های زیست دارویی نیاز به تجدیدنظر در مدل کسب و کار خود دارند. هدف از این مطالعه بررسی ابعاد و اجزای مدل کسب و کار در این شرکت ها بوده است.
روش بررسی: این پژوهش از نوع مروری جامع بوده و براساس مطالعات موجود با جستجو در پایگاه های داده ای معتبر مانند Irandoc ،SID ،ScienceDirect ،Google Scholar ،PubMed در بازه زمانی سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹ انجام شده است. جستجوها براساس کلیدواژه هایی مانند«اجزای مدل کسب و کار» و «اجزای مدل کسب و کار در شرکت های زیست دارویی» صورت گرفتند. در جستجوی اولیه ۸۲۰ مقاله به دست آمد. پس از غربالگری، ۲۳ مقاله برای مطالعه نهایی انتخاب شدند.
یافته ها: ابعاد کلی مدل کسب و کار در شرکت های زیست دارویی مانند دیگر شرکت ها بوده اما اجزای مدل کسب و کار این نوع شرکت ها براساس عملکرد آن ها متفاوت بوده و مهم ترین اجزا شامل ارزش پیشنهادی، منابع کلیدی، شرکای کلیدی، جریان درآمدی و ساختار هزینه بوده است.
نتیجه گیری: اجزای مدل کسب و کار معرفی شده در این پژوهش، می تواند براساس ابعاد مدل کسب و کار و ویژگی های خاص هر شرکت زیست دارویی تطبیق یابد.

مقایسه‌ی کارایی الگوریتم‌های داده‌کاوی در تشخیص بیماری تیروئید

محسن رضایی

زمینه و هدف: تشخیص به موقع عملکرد غیرطبیعی تیروئید و به دنبال آن در پیش گرفتن درمان صحیح، می‏تواند باعث کاهش مرگ ومیر مرتبط با این بیماری شود. هم‏چنین عدم تشخیص به موقع، عوارض جبران ناپذیری برای بیمار در پی خواهد داشت. این مطالعه، با هدف تعیین وضعیت غده تیروئید از نظر نرمال بودن، پرکاری یا کم کاری با استفاده از تکنیک‏های داده کاوی انجام شده است.
روش بررسی: تولید مدل پیش‏ بینی کننده به منظور طبقه بندی بیماری تیروئید، پس از پیش پردازش داده‏ ها با استفاده از روش های نظارت شده و بدون ناظر انجام گردید. این مطالعه از نوع تحلیلی بوده و پایگاه داده ی آن شامل ۲۱۵ رکورد مستقل مبتنی بر ۵ ویژگی پیوسته و برگرفته شده از مرجع داده یادگیری ماشین UCI می‏باشد.
یافته ها: در روش نظارت شده از شبکه‏ های عصبی پرسپترون چندلایه و شبکه عصبی بردار یادگیر و شبکه عصبی فازی و در روش بدون نظارت از خوشه ‏بندی فازی استفاده گردید. با روش حداقل مربعات خطا (RMSE) به ترتیب دقت‏ های ۰/۰۵۵ و ۰/۲۷۴ و ۰/۰۱۲ و ۰/۰۳۱ حاصل شد.
نتیجه گیری: کاهش خطای تشخیص بیماری تیروئید یکی از اهداف محققان بوده است. استفاده از روش‏ های مبتنی بر داده کاوی می‏ تواند به کاهش این خطا کمک کند. در این مطالعه تشخیص بیماری تیروئید به کمک روش‏های مختلف تشخیص الگو صورت گرفت. نتایج نشان می‏ دهد که مدل عصبی فازی دارای حداقل میزان خطا و بیشترین دقت است.

اضطراب کتابخانه‌ای دستیاران بالینی در استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی بر اساس مقیاس باستیک بومی‌شده

فریده اکبرزاده

زمینه و هدف: کتابخانه برای برخی از دانشجویان، محل امنی برای تحقیق و مطالعه به شمار می آید، اما برای برخی دیگر زمینه های اضطراب را ایجاد می کند. هدف اصلی پژوهش بررسی اضطراب کتابخانه ای دستیاران دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی بر اساس عوامل پنجگانه ی مقیاس باستیک می باشد.
روش بررسی: پژوهش پیمایشی مقطعی بود. حجم نمونه ۱۹۷ نفر بود که از نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد. ابزار گردآوری داده پرسش نامه ای محقق ساخته بود که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ برابر ۰/۸۰۹ تایید شد. پرسش نامه شامل ۴۱ سؤال در مقیاس پنج گزینه ای لیکرت بود. سؤالات اضطراب کتابخانه ای بر اساس عوامل پنجگانه مقیاس باستیک طراحی و بومی شد. تجزیه و تحلیل داده ها با روش های آمار توصیفی فراوانی، میانگین، انحراف معیار و آمار تحلیلی آزمون های کولموگراف-اسمیرنوف و ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزار SPSS ویرایش ۲۳ انجام شد.

یافته ها: میانگین نمره ی اضطراب کتابخانه ای ۷۸/۳۲، میانگین نمره ی میزان آشنایی و میزان استفاده ۳۲/۰۸ و ۲۹/۵۴ بود. عوامل مکانیکی و عوامل عاطفی بالاترین میانگین را در میان عوامل ایجاد کننده ی اضطراب کتابخانه ای داشتند. میانگین اضطراب کتابخانه ای بین دستیاران زن و مرد تفاوت معناداری نداشت (۰/۰۵>p). بین اضطراب کتابخانه ای دستیاران و مهارت های استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی، میزان آشنایی و استفاده ی آنان رابطه ی معناداری وجود داشت.

نتیجه گیری: ﻧﺘﺎﻳﺞ، نشان دهنده ی وﺟـﻮد سطحی از اضطراب کتابخانه ای در بین دستیاران است. ﭘـﺬﻳﺮش اﻳـﻦ واﻗﻌﻴـﺖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻗﺪم ﻣﺜﺒﺘﻲ در رفع مشکلات ﻣﻮﺟﻮد در زﻣﻴﻨﻪ ی استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدد.

تلفیق مدل‌های مدیریت کایزنی و کارت امتیازی متوازن (BSC) جهت ارایه الگویی برای بهبود مستمر عملکرد بیمارستان‌ها(مورد مطالعه بیمارستان‌های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شاهرود)

محمد یحیایی

زمینه و هدف: محیط کاری پیچیده و آشفته امروزی، سازمان ها نیازمند پیوند قوی بین استراتژی واجرای موثر راهبرد می باشند. هدف این پژوهش ادغام مدل کارت امتیازی متوازن با مدیریت کایزنی برای رفع این نیاز و افزایش راندمان و نوآوری در سازمان و ایجاد مزیت رقابتی پایدار است.
روش بررسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه ی گردآوری اطلاعات، تحقیقی توصیفی است و طی سه مرحله انجام شد. برای اجرا در بیمارستانهای شاهرود از دودسته پرسش نامه ی محقق ساخته(با روایی و پایایی ۰/۸۵۲) استفاده شد. اولی جهت شناسایی عوامل با بهره گیری از روش دلفی توسط ۱۶ نفر خبره و دومی جهت تایید شاخص ها که توسط ۸۲۹ نفر از ذی نفعان بیمارستانها به صورت تصادفی تکمیل و با استفاده از روش تحلیل عاملی تاییدی تحلیل شد. برای تعیین میزان تاثیرگذاری شاخص ها بر یکدیگر از مدل ساختاری-تفسیری و به منظور تعیین روابط علت و معلولی اهداف و تلفیق دو مدل، ماتریس گسترش عملکرد کیفیت با استفاده از نظر کارشناسان خبره به کارگرفته شد.

یافته ها: این تحقیق نشان داد که برای دست یابی به اهداف منظر رشد و یادگیری در مدل BSC، باید از بعد«بهبود» (mura) در مدل کایزنی استفاده گردد. همچنین برای دست یابی به اهداف فرایندهای داخلی، باید بعد«ادغام» (muri)، برای رسیدن به اهداف منظر مالی بعد«حذف» (muda)، و برای اهداف منظر مشتریان، باید بعد«بهبود» (mura) به کارگرفته شود.
نتیجه گیری: تلفیق مدل های BSC و مدیریت کایزنی، می تواند چارچوب مناسبی را برای بهبود مستمر عملکرد سازمان فراهم نماید؛ زیرا به طور موفقیت آمیزی دربیمارستان های شاهرود اجرا گردیده و این تحقیق نشان داد که بهبود مستمر و افزایش بهره وری در بیمارستان را به دنبال دارد.

بررسی رابطه ی میان سایبرلوفینگ و کارآفرینی سازمانی در شبکه بهداشت و درمان شهرستان بابلسر در سال 1397

حسین صمدی میارکلائی

زمینه و هدف: امروزه کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در زندگی روزمره ما و به خصوص در سازمان ها به شدت فراگیر شده است. یکی از این پدیده ها استفاده ی کارکنان از اینترنت سازمان جهت کاربرد در اهداف شخصی بین ساعات کاری است، که از آن به عنوان سایبرلوفینگ یاد می شود. یکی از متغیرهای مهم سازمانی که می تواند از این فناوری به شدت متأثر باشد، میزان کارآفرینی در سازمان است. ازاین رو، این پژوهش به دنبال بررسی رابطه میان سایبرلوفینگ و کارآفرینی سازمانی در شبکه بهداشت و درمان شهرستان بابلسرمی باشد.
روش بررسی: پژوهش حاضر، از نوع کاربردی است. جامعه آماری تحقیق، کلیه کارکنان شبکه بهداشت و درمان شهرستان بابلسر است که با روش نمونه گیری تصادفی ساده، تعداد ۱۶۵ نفر از کارکنان به عنوان نمونه انتخاب شدند. در این پژوهش، برای اندازه گیری مقیاس های سایبرلوفینگ و کارآفرینی سازمانی از پرسش نامه های استاندارد استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و LISREL تجزیه وتحلیل گردید.
یافته ها: یافته های این مطالعه نشانگر آن بود که ارتباط معنی دار و معکوسی میان کارآفرینی سازمانی و سایبرلوفینگ وجود دارد؛ هم چنین این همبستگی معکوس و معنی دار بین کارآفرینی سازمانی و سایبرلوفینگ در آزمون مدل معادلات ساختاری نیز مشاهده گردید. از طرفی، مقادیر شاخص های برازش برابر ۰/۰۲۲=RMSEA، ۰/۹۶=NFI، ۰/۹۷=GFI و ۱/۰۷= χ^۲/dfاست، که این مقادیر نمایانگر مطلوبیت برازش مدل می باشد.

نتیجه گیری: نتایج این تحقیق بیانگر این امر بوده که پدیده ی سایبرلوفینگ در شبکه بهداشت و درمان شهرستان بابلسر، تأثیر نامطلوبی بر بروز کارآفرینی سازمانی دارد. باتوجه به این نتایج، پیشنهاد می شود که مدیران سازمان برای بهبود وضعیت موجود، روش های استفاده ی درست و کارآمد سایبرلوفینگ جهت توسعه ی بهره وری را به کارکنان خود آموزش دهند.

شناسایی مؤلفه‌های ضروری طراحی برنامه‌ی کاربردی خودمراقبتی زنان مبتلا به اختلالات کف لگن

مهناز میرصانع

زمینه و هدف: اختلالات کف لگن بیماری شایعی است که با درجات مختلفی از شدت، باعث اختلال در زندگی روزمره و همچنین کاهش کیفیت زندگی فرد می گردد. این بیماری تا حدود زیادی با تغییر سبک زندگی و آموزشهای خودمراقبتی قابل درمان می باشد. از طرفی امروزه گوشی های هوشمند به بستر مناسبی جهت ارایه خدمات بهداشتی و مداخلات درمانی تبدیل شده اند. این مطالعه با هدف شناسایی مؤلفه های اطلاعاتی و آموزشی جهت تهیه برنامه ی کاربردی خودمراقبتی زنان مبتلا به اختلالات کف لگن انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی بوده و در بیمارستان یاس وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران صورت پذیرفت. در این پژوهش طبق جدول مورگان 30 نفر پزشک زنان که به طور تصادفی انتخاب شده بودند، وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسش نامه ی محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن مورد تایید قرارگرفت(0/85=α) و محتوای آن با مرور متون علمی تهیه گردید.
یافته ها: نتایج حاصل از تحلیلها نشان داد که از نظر متخصصان بخش مداخله ای شامل یادآورها، ثبت روزانه فعالیتها و هدف گذاری با میانگین امتیازی 4/41 بیشترین اهمیت را داشته است و بخش کاربردی و خودمراقبتی با کسب میانگین امتیازی 4/36 در اولویت بعدی قرار دارد .
نتیجه گیری: طبقنظرسنجی از متخصصان که نقش اصلی را در مدیریت بیماری ایفا می نمایند، مولفه های ضروری این برنامه کاربردی در سه بخش اصلی پرونده الکترونیک، بخش کاربردی و خودمراقبتی و بخش مداخله ای و زیرمحورهای فرعی تعیین گردید.

بررسی میزان جذب و توزیع هسته های پرتوزای طبیعی در محصول برنج شهرستان محمودآباد در برآورد ریسک سرطان

ساحل کثیری

زمینه و هدف: با توجه به حضور منابع پرتوی یونیزان در محیط و احتمال ورودشان به زنجیره غذایی، پرتوزایی طبیعی در محصول برنج شهرستان محمودآباد و اثر آن بر ساکنان این ناحیه باید ارزیابی شود.
روش بررسی: با استفاده از روش های استاندارد نمونه برداری، تعداد نقاط و مکان های نمونه برداری تعیین شد(حدود ۱۰ نقطه). پس از ثبت موقعیت جغرافیایی نقاط، ۲ کیلوگرم خاک و ۲ کیلوگرم برنج برداشته و ۲۰ نمونه کدگذاری شد. میزان ۹۵۰ گرم از خاک و برنج آسیاب و با مش ۵۰، به ظروف استاندارد مارینلی منتقل شد. نمونه ها کاملا آب بندی شده و پس از گذشت حدود یک ماه، با آشکارسازهای فوق خالص ژرمانیومی (HPGe ) بیناب نمایی شد. سپس پرتوزایی ویژه ی هسته های پرتوزا در نمونه های خاک مزارع و نمونه های برنج، فاکتورهای انتقال هسته های پرتوزا از خاک به برنج، دوز موثر سالانه و ریسک سرطان ناشی از مصرف برنج در ساکنان این شهرستان اندازه گیری شد.
یافته ها: دز موثر کل هسته های مورد بررسی در سال #value، ریسک سرطان در طول عمر U^۲۳۸از #value تا ۰/۰۰۰۱۹، Ra^۲۲۶ از #value تا ۰/۰۰۰۰۸،U ^۲۳۵#value، Th^۲۳۲ از #value تا ۰/۰۰۰۲۷، K^۴۰ از ۰/۰۰۰۱۴ تا ۰/۰۰۰۸۲ و در نهایت برای سزیم صفر به دست آمد.
نتیجه گیری: محصول برنج شهرستان محمودآباد از نظر هسته های پرتوزا اثر سویی بر سلامتی مردم منطقه نخواهد داشت.

شناسایی و تشخیص اشریشیاکلی انتروهموراژیک در شیر گاوهای شهرستان بروجرد با روش مولکولی

محمد مهدی سلطان دلال

زمینه و هدف: انتقال باکتری های بیماری زا از حیوان به انسان به صورت مستقیم و یا از طریق مصرف گوشت و شیر و یا فراورده های آنها امکان پذیر است. هدف از انجام این مطالعه، شناسایی و تشخیص اشریشیاکلی انتروهموراژیک در شیر گاوهای شهرستان بروجرد با روش مولکولی بوده است.
روش بررسی: در یک مطالعه ی توصیفی و مقطعی، تعداد ۱۵۰ نمونه شیر در مدت ۴ ماه از ابتدای آبان ماه ۱۳۹۵ تا پایان بهمن ماه همان سال از گاوداری های موجود در شهرستان بروجرد و حومه نمونه برداری شد. نمونه های شیر پس از انجام مراحل غنی سازی، کشت و آزمون های بیوشیمیایی بر روی EMBآگار و تست های افتراقی IMVIC، و کشت خطی بر روی محیط سوربیتول مک کانکی آگار، جهت شناسایی جدایه های سوربیتول منفی، و تاییدشان توسط تست سرولوژی و شناسایی ژن eaeA به وسیله تست PCR بررسی گردیدند.
یافته ها: از مجموع ۳۱ ایزوله اشریشیاکلی جداشده، تعداد ۶ ایزوله به عنوان سوربیتول منفی جداسازی شد(۱۹/۴%). از مجموع ۶ ایزوله، تعداد ۵ ایزوله(۱۶/۱%) بر روی محیط کروم آگار از نظر فعالیت بتاگالاکتوزیدازی منفی (MUG^-) شناخته شدند. هر ۵ ایزوله در تست سرولوژیک با آنتی سرم O۱۵۷:H۷ تایید گردید و در بررسی مولکولی صورت گرفته دارای ژن eaeA بودند.
نتیجه گیری: شیوع ۱۶/۱% اشریشیاکلی انتروهموراژیک در شیرخام به عنوان یکی از عوامل ایجاد اسهال در جامعه می تواند از اهمیت زیادی برخوردار باشد. لذا طغیان های ناشی از مصرف این ماده غذایی در مناطقی از کشور که به لحاظ سنتی هنوز مصرف شیرخام را در سبدغذایی قرار می دهند، می تواند نتایج باارزشی در جهت پیشگیری از موارد بیماری های اسهالی به دست آورد.