پیاورد سلامت

تشخیص بیماری سل ریوی با استفاده از هوش مصنوعی(الگوریتم بیز ساده)

فرزاد فیروزی جهانتیغ

زمینه و هدف: موفقیت مورد انتظار در کاهش و کنترل بیماری سل به رغم اجرای برنامه های پیشگیرانه و درمانی مؤثر فراهم نشده که یکی از دلایل آن، تاخیر در تشخیص قطعی می باشد. بنابراین ایجاد یک سیستم کمک تشخیص برای غربالگری بیماری سل می تواند به تشخیص زودهنگام این بیماری کمک کند. هدف از این تحقیق، ارزیابی الگوریتم بیز ساده به عنوان ابزاری برای تشخیص سل ریوی است.
روش بررسی: در این مطالعه ی کاربردی، جامعه پژوهش بیماران دارای علایم سل و نمونه پژوهش، داده های ثبت شده ی ۵۸۲ فرد با علایم اولیه سل در بیمارستان مسیح دانشوری تهران است. اطلاعات نمونه ها با تشخیص تاییدشده در دو کلاس مبتلا به سل ریوی و نرمال بررسی گردید. از الگوریتم بیز ساده (Naive Bayes) برای غربالگری بیماری سل ریوی با استفاده از علایم عمومی و اولیه بیماران از زبان برنامه نویسی پایتونPython) ) استفاده شده است.
یافته ها: دقت (Accuracy)، حساسیت (sensitivity) و ویژگیspecificity) ) حاصل از پیاده سازی الگوریتم بیز ساده جهت تشخیص بیماری سل ریوی به ترتیب ۹۵/۸۹%، ۹۳/۵۹% و ۹۸/۵۳% به دست آمد و سطح زیر منحنی مشخصه عملکرد (AUC) برابر با ۹۸/۹۱% محاسبه شد.
نتیجه گیری: عملکرد مدل بیز ساده برای تشخیص بیماری سل ریوی دقت قابل قبولی دارد. این سیستم می تواند برای کمک به بیمار و مدیریت بیماری در نقاط دور افتاده با دسترسی محدود به منابع آزمایشگاهی و کمبود متخصص، استفاده و موجب تسریع در تشخیص شود. همچنین می تواند موجب اقداماتی به موقع و مناسب جهت کنترل سرایت سل ریوی به سایر افراد و تسریع بهبود این بیماری باشد.

تاثیر هم‌افزایی ترکیب کتوکونازول و پروبیوتیک بیفیدوباکتریوم بیفیدوم بر بیان ژن ALS تولید بیوفیلم کاندیدا آلبیکنس جداشده از نمونه‌های دهانی

صدیقه مهرابیان

زمینه و هدف: در بین فاکتورهای بیماری زایی کاندیدا آلبیکنس می توان از ژن ALS) Agglutinin Like Sequence) نام برد که در کدکردن دسته ی بزرگی از گلیکوپروتئین ها که عامل اصلی چسبندگی قارچ به میزبان است، نقش دارد. این مطالعه، بررسی اثر سینرژیک کتوکونازول و ترکیب پروبیوتیک بیفیدوباکتریوم بیفیدوم بر بیان بیوفیلم ژن ALS کاندیدا آلبیکنس جدا شده از نمونه های دهانی می باشد.
روش بررسی: در این مطالعه ی مقطعی ۱۲ جدایه بالینی کاندیدا آلبیکنس از عفونت پریودنتال دهانی بیمارانی که به کلینیک دندانپزشکی کرمان مراجعه کرده بودند، جمع آوری شد. میزان حداقل غلظت مهارکننده ی رشد و حداقل غلظت ممانعت کننده از رشد قارچی برای هرکدام از تیمارها(داروی کتوکونازول، پروبیوتیک هرکدام به تنهایی و ترکیبی از هر دو کتوکونازول+پروبیوتیک) با استفاده از روش میکرودایلوشن به دست آمد. در نهایت آزمون واکنش زنجیری پلیمراز در زمان واقعی
(Real-time Polymerase Chain Reaction) به منظور بررسی سطح بیان ژن als در سویه ها انجام گردید و نتایج با استفاده از روش ^-ct∆∆۲ آنالیز شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که ترکیب کتوکونازول و بیفیدوباکتریوم بیفیدوم اثر سینرژی دارند. نتایج مطالعه ی حاضر نشان داد که اثر کتوکونازول (Ketoconazole)، باکتری پروبیوتیک (Probiotic) بیفیدوباکتریوم بیفیدوم به تنهایی و اثر توام کتوکونازول و بیفیدوباکتریوم (Keto+Pro) به ترتیب توانستند ۱/۴۷، ۱/۲۹ و ۱/۶۱ برابر بیان ژن ALS را در ایزوله های کاندیدا آلبیکنس کاهش دهند.
نتیجه گیری: نتیجه ی این مطالعه، نشان داد که اثر سینرژیستی بین کتوکونازول و پروبیوتیک بیفیدوباکتریوم بیفیدوم در کاهش بیان ژن als (تولید بیوفیلم) وجود دارد. پیشنهاد می شود که در درمان عفونت های کاندیدایی مکمل پروبیوتیک به همراه کتوکونازول تجویز گردد.

طراحی و بررسی سامانه‌ی مبتنی بر واقعیت مجازی جهت درمان مبتلایان به فوبیای ارتفاع و تاریکی

علی اصغر صفائی

زمینه و هدف: به کارگیری سیستم های واقعیت مجازی در حوزه ی مراقبت-بهداشت به تازگی پیشرفت های چشمگیری داشته است؛ این مقاله به بررسی سامانه طراحی شده ی مبتنی بر واقعیت مجازی برای بیماران مبتلا به دو نوع فوبیای تاریکی و ارتفاع پرداخته است.
روش بررسی: پژوهش حاضر، حاصل مطالعه ای است که از طریق جستجو در منابع علمی معتبر از جمله Springer، Pubmed ،Science Direct (Elsevier) و مشاهده و بررسی سیستم های واقعیت مجازی مشابه صورت گرفته است. با توجه به مطالعات صورت گرفته، بیماران بر اساس میزان فوبیا و نظر پزشک وارد محیط واقعیت مجازی م ی شوند و برای بررسی تاثیر میزان فوبیا از یکسری پرسش نامه هایی قبل و بعد از آزمایش استفاده شده و پزشکان می توانند با استفاده از این پرسش نامه ها میزان بهبودی بیماران را ارزیابی نمایند.
یافته ها: یکی از روش های درمان فوبیا در معرض قراردادن بیمار در محیط واقعی می باشد که در خیلی از مواقع فراهم نمودن محیط از لحاظ هزینه و امکان پذیربودن برای پزشکان و بیماران مقدور نیست. ولی با استفاده از فناوری واقعیت مجازی و در سامانه طراحی شده در این پژوهش، روان پزشکان می توانند محیط های واقعی را به صورت واقعیت مجازی جلوی چشم بیمار به اجرا درآورند.
نتیجه گیری: وجود چندین محیط واقعیت مجازی متنوع و مناسب برای مراقبت و درمان بیماران مبتلا به فوبیای تاریکی و ارتفاع در سامانه ارایه شده در این پژوهش از نقاط متمایز آن محسوب می شود که در بسیاری از پژوهش های صورت گرفته فقط از یک محیط ثابت برای بیماران استفاده شده بود.

مسایل کانال بازاریابی داروهای گیاهی از منظر شرکت‌های پخش دارو

حمیدرضا ایرانی

زمینه و هدف: امروزه به دلیل تنوع محصولات و برندهای داروهای گیاهی اعم از تولید داخلی و وارداتی، رقابت بر سر گسترش بازار و فروش بیشتر محصولات در میان شرکت های تولیدکننده ی داروهای گیاهی به رقابت علمی و تاکتیکی مبدل شده است. شرکت های تولیدکننده ی داروهای گیاهی می توانند با شناسایی مشکلات شرکت های پخش دارو آن ها را بهتر ارزیابی کنند و با یافتن پاسخ های بهینه برای مشکلات آنان می توانند مزیت رقابتی خود را در بازار حفظ کنند. ازاین رو هدف این پژوهش، شناسایی مشکلات کانال بازاریابی داروهای گیاهی از منظر شرکت های پخش دارویی می باشد.
روش بررسی: در پژوهش حاضر، با مصاحبه های اکتشافی، مشکلات کانال بازاریابی داروهای گیاهی از منظر شرکت های پخش دارویی شناسایی و با استفاده از روش تحلیل محتوا تحلیل شد. جامعه ی پژوهش را مدیران شرکت های پخش دارویی استان تهران تشکیل می دهند که از این میان ۱۶ نفر با روش نمونه گیری غیراحتمالی قضاوتی و گلوله برفی به عنوان نمونه انتخاب شدند.
یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که مشکلات کانال بازاریابی داروهای گیاهی در عناصر آمیخته ی بازاریابی خدمات، در هفت عنصرِ محصول، قیمت، توزیع، ترفیع و تبلیغ، فرایندها، شواهد فیزیکی و افراد جای گرفتند.
نتیجه گیری: دولت و قوانین نیز علاوه بر عناصر آمیخته ی بازاریابی خدمات می تواند به عنوان عامل مداخله گر بر مشکلات کانال بازاریابی این داروها از منظر شرکت های پخش دارو اثر بگذارد.

طراحی سیستم کدگذاری دارو و تجهیزات پزشکی در ایران

زهره جوانمرد

زمینه و هدف: داروها و تجهیزات ‏پزشکی از منابع حیاتی صنعت مراقبت می‏ باشند. لذا هرگونه فرایندی که بتواند در مدیریت این منابع تاثیرگذار باشد، ارزشمند است. یکی از راه ‏های کنترل و مدیریت بهتر فرایندها، استفاده از سامانه‏ های دسته ‏بندی و کدگذاری است. هدف از پژوهش حاضر، طراحی سامانه دسته ‏بندی و کدگذاری داروها و تجهیزات ‏پزشکی در ایران است.
روش بررسی: مطالعه توصیفی حاضر، در بازه زمانی مهر ۱۳۹۷ تا شهریور ۱۳۹۸، در چهار مرحله انجام شد. جهت شناسایی نیازمندی ‏های یک سیستم کدگذاری برای داروها و تجهیزات پزشکی، منابع کتابخانه ‏ای جستجو شد و سیستم‏ های کدگذاری موجود در این حوزه مورد بررسی دقیق قرارگرفتند. سپس بر اساس نظر متخصصان در مورد ویژگی‏ های استخراج شده، مدل اولیه سامانه طراحی گردید.
یافته‏ ها: ۳۵ سیستم کدگذاری شناسایی و بررسی شد. در نتیجه‏ مقایسه‏ این سیستم‏ها، دو سیستم ATC/DDD و UMDNS به ترتیب جهت کدگذاری دارویی و تجهیزات ‏پزشکی سامانه انتخاب گردید. همچنین پس از نظرسنجی، محور مکان مصرف و استقرار محصولات و استفاده از رمزینه پاسخ سریع (Quick Response (QR) Code)، جهت کدگذاری داده‏ ها نیز به تأیید رسیدند.
نتیجه‏ گیری: طراحی و ایجاد یک سیستم کدگذاری جامع و یکپارچه، به‏ طوری که منطبق بر ساختارهای بین‏ المللی باشد و دو حوزه ی دارو و تجهیزات‏ پزشکی را به صورت ترکیبی در برگیرد، بسیار موثر خواهد بود. همچنین استفاده از محور مکان در ساختار کد می‏تواند به مدیریت موجودی این محصولات کمک کند.

تبیین عوامل موثر بر روند اثربخشی مداخلات آموزش خود مراقبتی در بیماران قلبی

لیا میرصفایی

زمینه و هدف: باتوجه به سیر صعودی پژوهش های انجام شده، پژوهش حاضر با هدف تببین روند اثربخشی این آموزش و عوامل موثر بر آن انجام گرفت.
روش بررسی: پژوهش حاضر، ترکیبی و از نوع طرح های تبیینی است. در مرحله ی اول برای به دست آوردن میزان اثربخشی آموزش خودمراقبتی از روش کمی فراتحلیل و در مرحله ی دوم جهت بررسی عوامل موثر آن از روش کیفی موردپژوهی استفاده شد. جامعه ی آماری مرحله ی اول، شامل کلیه پژوهش های مرتبط داخلی و در مرحله ی دوم، شامل کلیه متخصصان قلب و عروق در استان اصفهان بود. ابزار جمع آوری اطلاعات در مرحله ی اول، چک لیست محقق ساخته و برای مرحله ی دوم، استفاده از روش مصاحبه ی نیمه ساختار یافته بود. جهت تحلیل داده های مرحله ی اول از نرم افزار جامع فراتحلیل آماری CMA نسخه دوم و برای مرحله دوم از روش های کدگذاری استفاده شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که مداخلات آموزش خودمراقبتی در بیماران قلبی در حد زیاد اثربخش بوده است(۱/۶۱۶ES=، ۰/۰۵P<)؛ به عبارت دیگر میانگین اثربخشی آموزش خودمراقبتی در(گروه های آزمایش) ۹۴ درصد اثربخش تر از گروه های کنترل بود. از سوی دیگر نتایج مرحله دوم نشان داد که عوامل موثر بر اثربخشی شامل هفت عامل: آموزش پذیری؛ کنترل فردی؛ فعالیت بدنی؛ تغذیه؛ کنترل هیجانات؛ خوش بینی و پیگیری مستمر می شود.
نتیجه گیری: خودمراقبتی بیماران قلبی بر اساس عوامل ذکر شده، به عنوان موثرترین عامل جهت کنترل و بهبود بیماری های قلبی می باشد که منجر به افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی خواهد شد.

بررسی وضعیت بازاریابی گردشگری سلامت در بیمارستان های خصوصی و دولتی زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 97

محمد عرب

زمینه و هدف: امروزه بازار گردشگری پزشکی به عنوان یکی از صنایع درآمدزا و رقابتی در دنیا مطرح شده و از حوزه های نوین گردشگری پیشرفته است. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت بازاریابی گردشگری پزشکی در بیمارستان های زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال ۱۳۹۷ انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی-تحلیلی و از نوع مقطعی که به بررسی وضعیت بازاریابی گردشگری پزشکی در شش بیمارستان خصوصی و ۱۴ بیمارستان دولتی زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال ۱۳۹۷ پرداخت. برای گردآوردی داده ها از چک لیست معتبر استفاده شد؛ هم چنین از نرم افزار SPSS و روش های آماری توصیفی و مان-وینتی و کروسکال-والیس برای تجزیه و تحلیل داده استفاده گردید.
یافته ها: عامل محصول در بیمارستان های دولتی وضعیت قابل قبولی دارد و در بیمارستان های خصوصی از وضعیت متوسطی برخوردار است. عامل مکان، عامل کارکنان، عامل فرایند و عامل پزشک در بیمارستان های دولتی و خصوصی از وضعیت قابل قبولی برخوردارند. عامل ترویج در بیمارستان های دولتی از وضعیت غیرقابل قبول و در بیمارستان های خصوصی وضعیت متوسط برخوردار است. عوامل قیمت و تسهیلات در بیمارستان های دولتی و خصوصی از وضعیت متوسطی برخوردار می باشند. همچنین بین هیچکدام از عوامل فوق و نوع بیمارستان(دولتی، خصوصی) ارتباط معنی داری وجود ندارد.
نتیجه گیری: باتوجه به عناصر بازاریابی، بیمارستان ها و مؤسسات درمانی می توانند با اخذ استانداردهای بین المللی علاوه بر افزایش اعتبار و وجهه ی بین الملل، موجبات اطمینان خاطر گردشگران را نیز فراهم آورند. هم چنین توجه بیشتر به تبلیغات رسانه ای و فراهم آوردن امکانات بیشتر می تواند وضعیت بیمارستان ها را بهبود بخشد.

مطالعه‌ی علم‌سنجی برون‌دادهای علمی بین‌المللی SMA

سمیه قویدل

زمینه و هدف:مطالعه برون داد های علمی با استفاده از شاخص های علم سنجی، ابزاری موثر جهت درک تحقیقات علمی است. هدف پژوهش حاضر دیداری سازی برون دادهای پژوهشی بین المللی قلمرو موضوعی SMA است.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی با رویکرد تحلیلی و با استفاده از شاخص های علم سنجی انجام شده است. جامعه ی پژوهش حاضر، تعداد ۴۲۱۷ مدرک در پایگاه WOS، در قلمرو موضوعی SMA در بازه زمانی ۱۹۴۶ تا پایان ۲۰۱۸ است. جهت مشخص کردن کلیدواژه های اصلی از سرعنوان های موضوعی پزشکی(مش) و برای یکدست سازی واژگان از نرم افزارRavar Matrix و جهت دیداری سازی نیز از نرم افزار VOSviewer، HistCite و Excel استفاده شده است.
یافته ها: تعداد ۹۱ کشور در تولید برون دادهای علمی قلمرو مذکور مشارکت داشته اند که در بین کشورهای تأثیرگذار، کشور آمریکا بیشترین همکاری علمی را با دیگر کشورها دارد. تعداد ۹۴۶ مجله ی مهم شناسایی شد که مجله ی Human Molecular Genetics SMA دارای بالاترین مدرک و استناد است. مقالات قلمرو موضوعی SMA مجموعا دارای ۶۰۹۷ کلیدواژه است که کلیدواژه ی Spinal Muscular Atrophy (SMA) دارای بیشترین فراوانی و موضوع هسته در ۹ کشور تاثیرگذار در این قلمرو است. تعداد کل مقالات قلمرو مذکور، ۸۵۰۵ مورد است. کشور ایران با میزان ۰/۵۸ درصد از کل تولیدات علمی در جایگاه بیست و نهم قراردارد.
نتیجه گیری: سیر صعودی روند پژوهش های علمی قلمرو SMA، نشانگر اهمیت روزافزون این قلمرو در جهان است. با توجه به رشد بین المللی پژوهش در قلمرو مذکور و اهمیت مشارکت پژوهش های بین المللی، پژوهشگران کشورمان باید به همکاری علمی توجه بیشتری نشان دهند.