پیاورد سلامت

القای آپوپتوز در رده سلولی آدنوکارسینومای کولورکتال انسان و مهار رشد برخی پاتوژن‌های گوارشی با استفاده از متابولیت‌های لاکتوباسیلوس ساکئی

لیلا روحی

زمینه و هدف: لاکتوباسیل ها از مهم ترین جنس های باکتری های اسید لاکتیک محسوب می شوند و استفاده از بعضی گونه های آن با توان پروبیوتیک می تواند در جلوگیری از رشد بعضی میکروارگانیسم های بیماری زا و کنترل بیماری ها و سرطان های گوارشی موثر باشد. در مطالعه ی حاضر اثرات پروآپوپتوزی و ضدباکتریایی لاکتوباسیلوس ساکئی بر رده سلولی آدنوکارسینومای کولورکتال انسان و برخی پاتوژن های گوارشی بررسی گردید.

روش بررسی: در تحقیق حاضر، اثر ضدباکتریایی متابولیت های کشت باکتری های لاکتوباسیلوس ساکئی علیه باکتری های بیمار ی زای گوارشی به کمک روش چاهک بررسی گردید و قطر هاله عدم رشد ایجاد شده توسط ساکئی علیه هریک از باکتری های بیماری زا، اندازه گیری شد. با کشت رده سلولی (HT-۲۹) در محیط کشت DMEM محتوی ۱۰ درصد سرم جنین گاوی و تیمار سلول ها در غلظت های ۵، ۱۰، ۱۵ و ۲۰ میلی گرم/ میلی لیتر از متابولیت های ساکئی و انکوبه شدن در زمان ۲۴ و ۴۸ ساعت، میزان القای آپوپتوز با استفاده از کیت آنکسین-پروپیدیوم یدید (Annexin-PI) طبق دستورالعمل کیت در هر دو زمان انکوباسیون مورد بررسی قرار گرفت. به منظور کاهش خطا، آزمون ها با سه بار تکرار انجام گرفت.

یافته ها: نتایج حاصل از این تحقیق حاکی از آن است که ساکئی قادر به تولید متابولیت های مقابله کننده با باکتری های بیماری زای گوارشی می باشد. نتایج تست انکسین نیز نشان داد که با افزایش غلظت متابولیت ها، القای آپوپتوز در این رده ی سلولی (HT-۲۹) به صورت وابسته به دوز افزایش می یابد(۰/۰۵>P).

نتیجه گیری: به نظر می رسد که زمینه ی تحقیقاتی مناسبی برای بهره برداری از ترکیبات فعال زیستی تولیدشده توسط لاکتوباسیلوس ساکئی در کنترل و مقابله با باکتری های بیمار ی زای گوارشی و درمان آدنوکارسینومای کولورکتال وجود داشته باشد.

بررسی عملکرد پرسنل اتاق عمل در خصوص رعایت اصول جراحی ایمن در بیمارستانهای تابع دانشگاه علوم پزشکی مازندران در سال 1398

امید زادی آخوله

زمینه و هدف: در راستای بهبود ایمنی بیمار، کشورها بر آن هستند تا ایمنی سیستم ها را پایش کنند و ازآنجایی که ایمنی جراحی، بخش مهمی از ایمنی بیمار به حساب می آید، این پژوهش با هدف تعیین عملکرد پرسنل اتاق عمل در خصوص رعایت اصول جراحی ایمن انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی و مقطعی بود که در سال ۱۳۹۸ و در بخش های اتاق عمل بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی مازندران انجام شد. جامعه ی پژوهش شامل ۲۷۱ نفر از پرسنل اتاق عمل بودند که با نمونه گیری تصادفی طبقه ای وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه ی دموگرافیک و چک لیست جراحی ایمن سازمان جهانی بهداشت بود. داده ها پس از گردآوری با نرم افزار SPSS آنالیز شدند.
یافته ها: میانگین±انحراف معیار نمره ی عملکرد تکنولوژیست های اتاق عمل در نقش سیرکولر و اسکراب و تکنولوژیست بیهوشی در خصوص رعایت اصول جراحی ایمن به ترتیب برابر با ۳/۱±۲۳/۲، ۳±۱۸/۴ و ۳/۵±۲۸/۲ بود که سطح عملکرد هر سه مورد در حد متوسط بود. یافته ها نشان داد که بین نمره عملکرد با سطح تحصیلات، تفاوت معنی داری وجود داشت و میانگین نمره ی عملکرد کارکنان اتاق عمل با مدرک کارشناسی به طور معنی داری بیشتر از کاردان ها بود(۰/۰۵>P).
نتیجه گیری: با توجه به اینکه عملکرد واحدهای مورد پژوهش در خصوص رعایت اصول جراحی ایمن، در سطح مطلوبی نبود، استمرار در نظارت مداوم عملکرد کارکنان و تشویق آنها به ارتقای سطح تحصیلات جهت تقویت عملکرد در زمینه ی رعایت اصول جراحی ایمن ضروری به نظر می رسد.

پیش بینی سپسیس به دلیل عفونت اسینتوباکتر در نوزادان بستری در بخش مراقبت های ویژه نوزادان

محمد شجاعی نیا

زمینه و هدف: سپسیس، مهمترین بیماری ۲۸ روز اول زندگی و از دلایل اصلی مرگ و میر نوزادان در بخش مراقبت های ویژه می باشد. سپسیس نوزادی می تواند از علایم بالینی عفونت های بیمارستانی باشد. از این رو هدف از این پژوهش، ایجاد و ارزیابی مدل پیش بینی سپسیس بیمارستانی و ارایه نتایج آن به ارایه دهندگان خدمات مراقبت سلامت است.
روش بررسی: در این مطالعه ی توصیفی کاربردی، جامعه ی پژوهش شامل نوزادان بستری در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان ولیعصر(عج) تهران و نمونه پژوهش، داده های ثبت شده ی ۴۱۹۶ نوزاد بستری شده در این بخش از سال ۹۵ تا شهریور ماه ۹۹ می باشد. ویژگی های اولیه جهت ایجاد مدل پیش بینی بیماری سپسیس با بررسی منابع اطلاعاتی مرتبط و مطابق با نظر استادان و مسئولان مرکز تحقیقات مادر و جنین بیمارستان ولیعصر تهیه گردید و روایی آن توسط ۵ نفر از استادان فوق تخصص نوزادان این بیمارستان تایید شد. در این پژوهش از الگوریتم های یادگیری ماشین جهت ایجاد مدل پیش بینی سپسیس استفاده شده است.
یافته ها: برای ارزیابی مدل های ایجاد شده، از پارامترهای Accuracy و AUROC (سطح زیرمنحنیROC) استفاده شد. بیشترین مقدار Accuracy و AUROC به ترتیب مربوط به الگوریتم های Adaptive Boosting و جنگل تصادفی می باشد.
نتیجه گیری: منحنی های یادگیری نشان می دهد که با استفاده از نمونه های آموزشی مختلف و انتخاب پیچیده تر ویژگیهای ترکیبی، عملکرد مدل ها بهبود می یابد. تحقیقات بیشتر برای ارزیابی اثربخشی بالینی مدل های یادگیری ماشین در یک کارآزمایی ضروری است.

مطالعه‌ی مروری اثر تمرینات ورزشی بر بیماری مالتیپل اسکلروزیس

رستگار حسینی

زمینه و هدف: بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری پیش رونده ی سیستم اعصاب مرکزی است که علایم و مشکلات ناشی از این بیماری باعث کاهش کیفیت زندگی می شود. پژوهش های اخیر، تمرینات ورزشی را به عنوان بخش برجسته ی سبک زندگی سالم در کاهش علایم بیماری MS معرفی کرده اند؛ اما با این حال هنوز اثرگذارترین نوع تمرین به روشنی مشخص نشده است. هدف از پژوهش حاضر فراهم نمودن آگاهی درمورد اثرات مفید ورزش در بیماران MS و دستورالعمل هایی در مورد تجویز برنامه ورزشی برای این افراد است.
روش بررسی: این مقاله، مروری بر نحوه ی تأثیر فعالیت های مختلف ورزشی بر بیماری MS می باشد. جهت دسترسی به مقالات علمی از بانک های اطلاعاتی Google Scholar ،Magiran ،SID ،PubMed و کلیدواژه های بیماری مالتیپل اسکروزیس (MS)، تمرینات هوازی، تمرینات مقاومتی و تمرینات ترکیبی استفاده شد.
یافته ها: گزارش های اخیر نشان می دهد که فعالیت ورزشی منجر به افزایش معناداری در بهبود علایم بیماری MS می شوند، هر چند که در تجویز برنامه های مختلف ورزشی(تنوع پروتکل تمرینی، مدت و شدت تمرینات) بین محققان تناقض های زیادی وجود دارد. اما براساس نتایج مطالعات، تمرینات ورزشی منظم با شدت متوسط از طریق مکانیزم های فیزیولوژیک مختلف منجر به بهبود و کنترل روند بیماری بدون تشدید التهاب و مزایای عملکردی می شوند و برخلاف تصورات قبلی، تمرینات ورزشی تعدیل شده می تواند منجر به اثرات مفیدی در این افراد گردد.
نتیجه گیری: بر اساس یافته های مطالعه ی حاضر، تمرینات ورزشی منظم(هوازی، مقاومتی و ترکیبی) با شدت و مدت مناسب، بر بیماری MS باعث بهبود علایم این بیماری و افزایش کیفیت زندگی می شود.

تحلیل راهبردی صنعت گردشگری سلامت ایران در دوران کرونا

حمیده رشادت جو

زمینه و هدف: گردشگری سلامت یکی از اشکال مهم گردشگری در ایران است. ایران دارای نقاط قوت بسیاری در زمینه ی گردشگری سلامت است. همچنین چالش هایی مانند ناهماهنگی نظام ارتباطات و اطلاعات در زمینه ی گردشگری سلامت و شیوع بیماری کرونا مطرح است. ازآنجاکه حجم ناشناخته ها در مورد کووید ۱۹ قابل توجه است، نیاز به تعیین استراتژی های موثر برای کنترل پیامدها و کاهش اثرات اقتصادی و اجتماعی این ویروس در همه صنایع به خصوص صنعت گردشگری سلامت محسوس بود.
روش بررسی: در این مطالعه ی مرور نظام مند، ۵۰۰ مقاله ی منتشر شده در سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ بررسی گردید. در قسمت مصاحبه های جمعی نیز از دیدگاه های متخصصان صنعت گردشگری سلامت که در فرایند برگزاری ۸ رویداد علمی در ایران، ترکیه و عمان حضور داشتند و از مدل Strengths, Weaknesses, Opportunities and Challenges)SWOC Analysis)(قوت ها، ضعف ها، فرصت ها و چالش ها) و نرم افزار MAXQDA استفاده شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که استراتژی منتخب شامل دو استراتژی تدافعی و رقابتی بود. این تحقیق بیانگر این است که نقاط قوت صنعت گردشگری سلامت بر نقاط ضعف غلبه دارد و فرصت های توسعه بیش از چالش های موجود است. همچنین استراتژی حفظ و نگهداری بهترین راهبرد حمایت از گردشگری سلامت در شرایط موجود در ایران است.
نتیجه گیری: باید طراحی و تدوین سند جامع دیپلماسی گردشگری سلامت ایران، تدوین برنامه راهبردی توسعه ی گردشگری سلامت، ایجاد سازمان مستقل گردشگری سلامت ایران، توسعه ی سلامت الکترونیک در حوزه ی گردشگری، طراحی نظام بیمه گردشگری سلامت و ... با هدف رسوخ در بازارهای فعلی و ایجاد بازارهای جدید خارجی در اولویت کاری سیاست گذاران صنعت گردشگری سلامت ایران قرار گیرد.

طراحی، پیاده‌سازی و ارزیابی نرم افزار به منظور افزایش آگاهی کاربران و تسهیل در شناسایی مناسب‌ترین مراکز ارایه‌دهنده خدمات آزمایشگاهی در استان تهران

رضا صفدری

زمینه و هدف: آزمایشگاه های تشخیص پزشکی از جمله مهم ترین مراکز در چرخه ی درمان بیماران محسوب می شوند. امروزه انتخاب آگاهانه ی آزمایشگاه های تشخیص پزشکی یکی از چالش هایی است که بیماران در فرایند درمان با آن مواجه هستند. این پژوهش با هدف ارتقای دانش کاربران نرم افزار در زمینه ی علوم آزمایشگاهی و همچنین تسهیل در انتخاب آگاهانه و هوشمند آزمایشگاه موردنیاز کاربران انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی-توسعه ای با رویکرد کاربردی است. مراحل انجام کار شامل مطالعات کتابخانه ای، نیازسنجی براساس پرسش نامه ها، جمع آوری انواع داده های دانشی و شناسنامه ای، طراحی از طریق ترسیم نمودارهای UML، پیاده سازی با استفاده از زبان برنامه نویسی جاوا و ارزیابی نرم افزار بود.
یافته ها: یک سیستم جامع از اطلاعات آزمایشگاهی و آزمایش های قابل انجام در کلیه آزمایشگاه های تهران می باشند، ایجاد گردید. همچنین براساس فاکتورهایی نظیر دسترسی مکانی، انواع آزمایشگاه ها و انواع آزمایش ها سامانه ای طراحی شد که با استفاده از آن کاربران می توانند با سرعت بالا و جابه جایی کمتر، اطلاعات کافی و مطابق با نیازهای خود به مناسب ترین مراکز آزمایشگاهی دسترسی داشته باشند. ارزیابی با استفاده از پرسش نامه ی محقق ساخته که روایی و پایایی آن تایید شده بود، انجام شد. جامعه هدف شامل ۱۱ نفر متخصص و ۴۰ نفر کاربر عادی بود. براساس معیار لیکرت، نتایج به دست آمده از پاسخ تمام افراد شرکت کننده در پژوهش برای سؤالات موجود در پرسش نامه، بالاتر از ۴/۰۵ بود.
نتیجه گیری: نرم افزار مذکور نشان داد، فاکتورهایی که در نیازسنجی از اولویت برخوردار بودند به مقدار قابل توجهی موجب افزایش رضایتمندی کاربران شده و همچنین سهولت استفاده از خدمات آزمایشگاهی را مطابق با نیاز کاربران فراهم نمود.

اشاعه گزینشی اطلاعات مجلات و تأثیر آن بر شاخص‌های استنادی

رسول نوری

زمینه و هدف: در این پژوهش به منظور افزایش رویت پذیری مقالات مجلات Scopus دانشگاه علوم پزشکی تهران خدمات اشاعه ی گزینشی اطلاعات ارایه و تاثیر آن بر برخی شاخص‏های استنادی مجلات مذکور بررسی گردید.
روش بررسی: پژوهش حاضر نیمه تجربی از نوع دو گروهی بود. در این مطالعه، مجلات Scopus دانشگاه علوم پزشکی تهران(۲۰ عنوان) به صورت تصادفی به دو گروه آزمون و کنترل، تقسیم و شاخص های استنادی آنها بررسی شد. سپس خدمات اشاعه ی گزینشی اطلاعات مجلات گروه آزمون بر پایه ی سیستم Alert پابمد طراحی و به مدت یک سال ارایه گردید. در نهایت، شاخص‏ های استنادی مجلات گروه آزمون و کنترل مجددا ارزیابی و مقایسه گردید. برای تحلیل داده‏ ها از آزمون تی مستقل، تی زوجی و آنالیز کواریانس استفاده شد.
یافته ها: مقایسه ی میانگین استنادات و نیز شاخص‏های SNIP ،SJR و CiteScore قبل و بعد از مداخله بین گروه‏های آزمون و کنترل تفاوت معناداری نشان نداد. اما میانگین شاخص CiteScore در هر دو گروه پس از مداخله به صورت معناداری بیشتر از قبل مداخله بود.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که ارایه خدمات پیش گفته در بازه زمانی تعریف شده در این پژوهش بر شاخص‏های استنادی مد نظر تاثیر معناداری نداشته است اما تجارب ارزشمندی در این مطالعه حاصل شد که در پژوهش‏های بعدی و نیز ارایه خدماتی از این دست برای پژوهشگران، کتابداران و نیز مدیران مجلات قابل استفاده خواهد بود.

ارزیابی قابلیت های سیستم نسخه نویسی الکترونیکی سرپایی از دیدگاه پزشکان در پلی کلینیک های تخصصی سازمان تامین اجتماعی ارومیه

رقیه موسی زاده

زمینه و هدف: سیستم های نسخه نویسی الکترونیکی می توانند ایمنی بیمار و کیفیت خدمات مراقبت سلامت را ارتقا دهند. این سیستم ها باید قابلیت های لازم جهت کاهش خطاهای پزشکی و بهبود عملکرد ارایه کنندگان خدمات سلامت را فراهم کنند. هدف این تحقیق، ارزیابی قابلیت های سیستم نسخه نویسی الکترونیکی از دیدگاه پزشکان در پلی کلینیک های سازمان تامین اجتماعی ارومیه می باشد.
روش بررسی: مطالعه حاضر یک تحقیق توصیفی- مقطعی است که در سال ۱۳۹۹ انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه شامل ۸۲ نفر از پزشکان شاغل در ۳ پلی کلینیک سازمان تامین اجتماعی ارومیه بود که به صورت سرشماری تعیین گردید. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسش نامه محقق ساخته می باشد که روایی پرسش نامه بر اساس نظرات خبرگان تعیین شد و پایایی آن نیز از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بررسی گردید. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام گردید.
یافته ها: نتایج نشان داد که در بخش ثبت و دسترسی به اطلاعات سیستم، بیشترین امتیاز مربوط به امکان ثبت دارو(۴/۵۸) و ثبت دستورات مرتبط با آزمایش، رادیولوژی(۴/۴۴) بود. از لحاظ قابلیت های پشتیبان تصمیم گیری، بیشترین امتیاز به ارائه هشدارهای مربوط به تداخلات دارویی(۴/۱۸)، کنترل میزان تجویز دارو برای بیماران مزمن(۳/۸۳) و در بخش قابلیت های فنی سیستم، بیشترین امتیاز مربوط به سهولت استفاده سیستم(۳/۸۷) و رابط کاربری مناسب(۳/۶۶) می باشد.
نتیجه گیری: سیستم نسخه نویسی الکترونیکی مورد مطالعه، در برخی قابلیت ها مانند دسترسی به اطلاعات دارویی براساس منابع معتبر، پیشنهاد گزینه های درمانی براساس تشخیص اصلی و همچنین سفارشی سازی سیستم امتیاز کمتری کسب کرده لذا توسعه دهندگان سیستم، باید قابلیت های آن را، از طریق برقراری ارتباط مناسب با کاربران و درک کامل نیازهای واقعی آنها، ارتقا دهند.