پیاورد سلامت

آگاهی، نگرش و عملکرد زنان باردار نسبت به واکسیناسیون با واکسن‌های دوگانه کزاز-دیفتری و آنفلوانزا

علیرضا سلیمانی

زمینه و هدف: آگاهی، نگرش و عملکرد مناسب زنان باردار نسبت به انجام واکسیناسیون در این دوران تاثیر بسزایی در سلامت آن ها و نوزادانشان خواهد داشت. هدف از این مطالعه تعیین میزان آگاهی، نگرش و عملکرد زنان باردار شهر کرج نسبت به واکسیناسیون دوگانه و آنفلوانزا می باشد.
روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و به صورت مقطعی بر روی تعداد ۳۱۲ زن باردار مراجعه کننده به بیمارستان امام علی(ع) شهر کرج با محدوده سنی ۱۵ تا ۴۰ سال انجام شده است. جمع آوری اطلاعات با کمک پرسش نامه و به شیوه ی نمونه گیری در دسترس انجام شد. داده ها پس از گردآوری با نرم افزار SPSS آنالیز شدند.
یافته ها: میانگین سن زنان موردبررسی ۶/۵۴±۲۷/۶ سال بود. ۱۹۸ نفر(۶۳/۵%) خانه دار و ۱۱۴ نفر(۳۶/۵%) شاغل بودند. به ترتیب ۲۴۸ نفر(۷۹/۵%) و ۲۸۲ نفر(۹۰/۴%) از افراد مورد بررسی، نسبت به انجام واکسیناسیون با واکسن های دوگانه و آنفلوانزا دارای نگرش و آگاهی مناسب بودند. همچنین به ترتیب ۲۹۳ نفر(۹۳/۹%) و ۱۳۷ نفر(۴۳/۹%) از افراد شرکت کننده دارای عملکرد مناسب نسبت به انجام واکسیناسیون با هر دو واکسن دوگانه و آنفلوانزا بودند. در خانم های با تحصیلات بالاتر و شرایط اقتصادی بهتر و در زنان شاغل، عملکرد به هر دو واکسن مناسب تر بود. با افزایش سن زنان، آگاهی و عملکرد به واکسیناسیون دوگانه کاهش می یافت. همچنین شایع ترین منبع کسب اطلاعات زنان باردار موردمطالعه درخصوص برنامه واکسیناسیون به ترتیب کادر بهداشتی درمانی ۷۳/۴%، اینترنت ۱۲/۵%، رادیو و تلویزیون ۱۰/۳%، دوستان و آشنایان ۳/۵% و خانواده ۰/۳% بود. ازنظر ارتباط بین آگاهی، نگرش و عملکرد نسبت به واکسیناسیون آنفلوانزا و دوگانه، ارتباط مستقیم و معناداری بین آنها وجود داشت؛ به طوری که با افزایش و یا کاهش یکی، دیگری نیز افزایش یا کاهش می یافت. بیش ترین رابطه مربوط به ارتباط بین دو آیتم آگاهی با عملکرد نسبت به واکسن آنفلوانزا بود(۰/۳۰۴=r) و کمترین ارتباط نیز مربوط به دو آیتم آگاهی با عملکرد نسبت به واکسن دوگانه بود(۰/۱۴۶=r).
نتیجه گیری: در این مطالعه مشخص گردید که با افزایش میزان آگاهی و نگرش، انجام واکسیناسیون افزایش یافته است. درخصوص واکسیناسیون آنفلوانزا با توجه به وجود ارتباط معنادار بین منبع اطلاع رسانی و انجام واکسن، پیشنهاد می گردد که توصیه های جدی تری از طرف کادر بهداشتی درمانی به زنان باردار در خصوص واکسیناسیون آنفلوانزا صورت گیرد.

دیدگاه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز در خصوص داوری باز مقالات مجلات

سعیده فخارپور

زمینه و هدف: فرایند داوری تخصصی باز یکی از روش های داوری همتا در مجلات بوده و در مجامع علمی پذیرفته شده است. هدف پژوهش حاضر تعیین دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه ها در مورد فرایند داوری تخصصی باز بود.
روش بررسی: پژوهش حاضر توصیفی-کاربردی بود که به روش پیمایشی انجام شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، ۱۵۰ نفر از مجموع ۲۴۶ نفر اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز محاسبه شد. ابزار پژوهش، پرسش نامه ی خوداظهاری براساس متون بود. پس از جمع آوری داده ها، اطلاعات به وسیله ی نرم افزار SPSS و با استفاده از آمار توصیفی و آزمون t زوجی تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد که دیدگاه شرکت کنندگان در خصوص«رویکردها و فرایندهای داوری باز مجلات» با میانگین ۳/۴۸ و «مزایای داوری باز مجلات» با میانگین ۳/۷۰ نسبتاً مطلوب بود. شرکت کنندگان از میان سبک های داوری باز به ترتیب سبک های«گزارش باز» و «داوری داده» را بیشتر ترجیح می دادند. دیدگاه شرکت کنندگان در خصوص«مزایا و معایب داوری باز مجلات» نشان دهنده ی موافقت شرکت کنندگان با اغلب مولفه های ارایه شده در این زمینه بود. همچنین بین میانگین نمره دیدگاه شرکت کنندگان نسبت به فرایند داوری سنتی و داوری باز مجلات اختلاف معنی دار آماری وجود داشت(۰/۰۵ نتیجه گیری: داوری باز در میان اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز مورد پذیرش است. نظر به اینکه مقبولیت این نوع داوری در میان مجامع علمی بیشتر می شود، توجه به نگرش ها و دیدگاه های مربوط به فرایند داوری باز می تواند سبب بهبود کیفیت مقالات و پژوهش هایی شود که در مجلات علمی منتشر می شوند.

شناسایی عوامل مؤثر بر تعلق‌خاطر کارکنان و مدیریت دانش سلامت: فراتحلیل مطالعات

مریم ناخدا

زمینه و هدف: مدیریت دانش و تعلق خاطر کارکنان از جمله عوامل اثرگذاری هستند که سازمان را به سوی کسب مزیت رقابتی، افزایش بهره وری و بهبود عملکرد سوق می دهند. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی رابطه عوامل اثرگذار بر تعلق خاطر کارکنان و مدیریت دانش سلامت است.
روش بررسی: این پژوهش کاربردی و از منظر نوع، مرور نظام مند بوده و با روش فراتحلیل-کمّی انجام شده است. جامعه ی آماری شامل کلیه پژوهش های مرتبط خارجی است. ابزار گردآوری اطلاعات، سیاهه وارسی محقق ساخته و ابزار حیاتی Glynn است. داده های گردآوری شده با نرم افزار جامع فراتحلیل نسخه ۲.۰ تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: یافته ها نشان داد که در سطح اطمینان ۹۵ درصد تعلق خاطر کارکنان با مدیریت دانش سلامت رابطه ی معناداری دارد و توانسته ۳۷ درصد از تغییرات مدیریت دانش را تبیین نماید. رهبری(۰/۳۷۵)، پاداش(۰/۶۱۶)، فرهنگ سازمانی(۰/۶۵۵)، رضایت شغلی(۰/۶۷۴)، نوآوری(۰/۴۹۳)، خلاقیت(۰/۶۳۹)، عملکرد سازمانی(۰/۷۷۵) و یادگیری سازمانی(۰/۵۴۸) عوامل مؤثر بر تعلق خاطر کارکنان و مدیریت دانش سلامت هستند. نتایج آزمون های ناهمگونی نشان داد، پژوهش های مورد بررسی ناهمگن بوده و از این رو، از اندازه اثر تصادفی استفاده شده است. نمودار قیفی بیانگر خطای استاندارد بالا و سوگیری زیاد است. به عبارت دیگر، توزیع پژوهش ها نرمال و تصادفی نیست.
نتیجه گیری: مدیران بیمارستان ها می توانند با تمرکز بر عوامل شناسایی شده و اجرای آن در سازمان سطح تعلق خاطر و مدیریت دانش سلامت را ارتقا داده و میزان تمایل و مشارکت کارکنان در فرایندهای مدیریت دانش را افزایش دهند.

انتخاب بهترین روش دفع پسماندها در مراکز بهداشتی و درمانی با استفاده از روش ترکیبی تحلیل سلسله مراتبی فازی و ضرب و جمع وزنی فازی

حمزه امین طهماسبی

زمینه و هدف: بی توجهی به مدیریت پسماندهای بیمارستانی مشکلات عدیده ای را ایجاد نموده است؛ به طوری که پیامد بی توجهی به مدیریت این گونه پسماندها محیط زیست و سلامت انسان را در معرض خطر جدی قرار داده است. مراکز درمانی از جمله مؤسسات بهداشتی مهم هستند که طی سال های اخیر ازدیاد جمعیت، افزایش ارباب رجوع و عملیات سرویس دهی، رشد چشمگیر در تولید مواد زاید را در آن ها به دنبال داشته است. کیفیت و کمیت پسماندهای مراکز درمانی روزبه روز مشکل ساز شده و از جمله مواد سمی خطرناک به حساب می آیند. هدف مقاله ی حاضر، ارزیابی، اولویت بندی و تبیین طرح مدیریتی جهت تصفیه و دفع پسماندهای مراکز درمانی است.
روش بررسی: معیارهای مهم در انتخاب روش دفع پسماندهای مراکز درمانی از طریق مطالعه ی پیشینه موضوع استخراج شد. سپس اهمیت این معیارها با استفاده از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی فازی (Fuzzy AHP (Fuzzy Analytical Hierarchy Proses تعیین شد و در پایان بهترین روش دفع، با استفاده از تکنیک ضرب و جمع وزنی فازی (Fuzzy WASPAS (Fuzzy Weighted Aggregated Sum Product Assessment انتخاب گردید.
یافته ها: از میان معیارهای اصلی، مسایل زیست محیطی با وزن ۰/۵۱۷ اولویت اول و معیارهای هزینه و حجم پسماندها با امتیازهای ۰/۳۱۷ و ۰/۱۶۶ به ترتیب رتبه های دوم و سوم را به دست آوردند. همچنین از میان زیرمعیارها هم، آلایندگی هوا با وزن ۰/۲۵۶ رتبه ی اول را کسب نموده است. از میان روش های دفع، روش دفن بهداشتی با امتیاز ۰/۳۱۷ رتبه ی اول و روش های ماکروویو، سوزاندن زباله ها و اتوکلاو با امتیازهای ۰/۲۶۵، ۰/۲۵۳، ۰/۱۷۳ به ترتیب رتبه های دوم تا چهارم را کسب نمودند.
نتیجه گیری: با در نظرگرفتن نتایج به دست آمده و اولویت بندی ارایه شده می توان با دفع پسماندها در مراکز بهداشتی و درمانی، به خطرزدایی بیشتر، کاهش آلایندگی محیط زیست و کاهش هزینه ها دست یافت. بر این اساس مناسب ترین روش برای دفع پسماندهای مراکز درمانی در کشور، روش«دفن بهداشتی» است. البته می بایست دفن بهداشتی زباله ها به نحو مناسب و استاندارد صورت گیرد تا از آلوده شدن آب های زیرزمینی و خسارت به محیط زیست جلوگیری گردد. حل مشکلات ناشی از زباله های بیمارستانی یک مسئله پیچیده و چندبعدی است که نیاز به همکاری و همیاری و تجمیع امکانات جامعه(دولت، مؤسسات خصوصی و عمومی) دارد.

بررسی اثر هشت هفته مکمل یاری آلژینات سدیم همراه با تمرینات تناوبی شدید بر سطوح نیمرخ لیپیدی و آنزیم های کبدی در زنان دارای سندروم متابولیک

محمد عزیزی

زمینه و هدف: شیوع چاقی به عنوان یک مشکل بهداشتی در سراسر جهان شناخته شده است. سندروم متابولیک به عنوان مهم ترین فاکتور چاقی یکی از معضلات سلامتی در تمامی جوامع محسوب می شود. مداخلات ورزشی و استفاده از مکمل ها از جمله رویکردهای بهبود وضعیت افراد دارای سندروم متابولیک می باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثرات هشت هفته مکمل یاری آلژینات سدیم همراه با تمرینات تناوبی شدید بر سطوح پروفایل لیپیدی و آنزیم های کبدی در زنان دارای سندروم متابولیک بود.
روش بررسی: ۳۰ زن مبتلا به سندروم متابولیک به صورت تصادفی به ۴ گروه: تمرین تناوبی با شدت بالا (High Intensity Interval Training)+مکمل(۹ نفر)، تمرین تناوبی (HIIT)(۸ نفر)، گروه مکمل(۷ نفر) و گروه کنترل(۶ نفر) تقسیم شدند. آزمودنی های هر دو گروه تمرین تناوبی و تمرین تناوبی+مکمل به مدت هشت هفته و هر هفته سه جلسه تمرین تناوبی با شدت ۸۵ تا ۹۵ درصد حداکثر ضربان قلب را اجرا کردند. مصرف مکمل آلژینات سدیم به صورت سه نوبت در روز و ۳۰ دقیقه قبل از وعده غذایی به مقدار ۱/۵ گرم آلژینات سدیم حل شده در ۱۰۰ میلی گرم آب بود. نمونه برداری خون آزمودنی های هر ۴ گروه ۴۸ ساعت قبل و بعد از پروتکل تمرین در دو مرحله پیش و پس آزمون انجام شد. از روش تحلیل واریانس یک راهه و تی همبسته برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد(۰/۰۵≥P).
یافته ها: نتایج نشان داد که در گروه تمرین+مکمل پروفایل لیپیدی(۰/۰۰۵=P) و آسپارتات آمینوترانسفراز(۱۷/۸ درصد)(۰/۰۱۲=P)، درصد چربی(۰/۰۰۱=P)(۹/۷ درصد)، BMI (P=۰/۰۰۰) و آلانین آمینوترانسفراز (ALT)(۱۲/۷ درصد)(۰/۰۳۵=P) در مقایسه با سایر گروه ها کاهش معناداری یافت که نشان دهنده ی تاثیر تمرین تناوبی و مکمل در بهبود علایم سندروم متابولیک در زنان شرکت کننده در این تحقیق است.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج تحقیق حاضر، به نظر می رسد که تمرین تناوبی شدید همراه با مصرف مکمل آلژینات سدیم می تواند در پیشگیری از بروز برخی بیماری های مرتبط با چاقی و درمان سندروم متابولیک موثر واقع شود.

تجزیه و تحلیل شبکه همکاری تولیدات علمی جهانی حوزه‌ی کتاب‌درمانی در پایگاه Web of Science

زینب جوزی

زمینه و هدف: کتاب درمانی یک روش درمانی سودمند جهت پیشگیری و درمان اختلالات روانی است و باعث شکل گیری برون دادهای علمی زیادی از سوی پژوهشگران شده است. بنابراین هدف این پژوهش، بررسی روند تحقیقات علمی جهان در حوزه ی کتاب درمانی و دیداری سازی ساختار همکاری علمی آن در پایگاه Web of Science طی بازه زمانی ۱۹۷۵ تا ۲۰۲۰ است.
روش بررسی: پژوهش علم سنجی حاضر با استفاده از روش تحلیل استنادی و تحلیل شبکه اجتماعی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل ۱۰۳۲ مدرک است. جهت آماده سازی و تحلیل داده ها از نرم افزار HistCite ،VOSveiwer ،Pajek و UciNet استفاده شد و ترسیم شبکه های هم تالیفی با کمک نرم افزار VOSveiwer انجام شد.
یافته ها: کشورهای آمریکا، انگلیس و استرالیا به ترتیب با انتشار ۳۶۹، ۱۴۸ و ۹۱ مدرک در رتبه های اول تا سوم قرار داشتند. مدارک این سه کشور به ترتیب ۱۰۵۴۷، ۳۴۵۹ و ۳۰۴۱ استناد دریافت کرده اند. دانشگاه های Alabama و Nevada و مؤسسه Karolinska به ترتیب با انتشار ۲۹، ۲۶ و ۲۱ مدرک، بیشترین مدارک این حوزه را منتشر کردند. Cuijpers P ،Scogin F و Rohde P با انتشار ۲۹، ۲۱ و ۱۷ مدرک پرکارترین نویسندگان بودند. مدارک نویسنده Cuijpers P ،Miller WR و Andersson G به ترتیب ۲۴۴۱، ۲۲۹۸ و ۱۷۵۰ بیشترین استناد را دریافت کردند. کشور انگلیس با مرکزیت رتبه ی ۶۳ و کشور آمریکا با مرکزیت بینابینی ۱۹۱/۴۵۰ و مرکزیت نزدیکی ۸۰ تاثیرگذارترین کشورها، دانشگاه Vrije Amsterdam با مرکزیت بینابینی ۱۴۱۶/۷۵۵ و مرکزیت نزدیکی ۶۵۸ و مؤسسه Karolinska با مرکزیت رتبه ی ۴۳ تاثیرگذارترین سازمان ها و Rohde P با مرکزیت رتبه ی ۳۹، Cuijpers P با مرکزیت بینابینی ۳۱۴/۵۰۰ و مرکزیت نزدیکی ۸۲۱ فعال ترین نویسندگان در شبکه هم تالیفی حوزه کتاب درمانی بودند. نشریه Journal of Consulting and Clinical Psychology دارای بیشترین استناد و نشریه Journal of Poetry Therapy پرتولیدترین نشریه بود.
نتیجه گیری: توجه به همکاری بیش از پیش کشورها، دانشگاه ها و نویسندگان فعال می تواند منجر به تبادل دانش و تجربه بیشتر در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه شود.

بررسی اثر کشندگی سیپروفلوکسازین و محلول رویی جدا شده از استافیلوکوکوس اورئوس متأثر از سیپروفلوکسازین بر روی سویه‌های استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌سیلین جدا شده از نمونه‌های کلینیکی

منیره رحیم خانی

زمینه و هدف: استافیلوکوک های اورئوس جزو مهمترین عوامل عفونت های بیمارستانی به شمار رفته و می توانند عفونت های سطحی و یا عمقی ایجاد نمایند. در این بین سویه های مقاوم به متی سیلین (Methicillin-Resistant Staphylococcus Aureus (MRSAاز اهمیت ویژه ای برخوردار هستند. در سال های اخیر مقاومت باکتری ها به آنتی بیوتیک های موجود یکی از نگرانی های اصلی می باشد. بسیاری از باکتری ها امروزه به حداقل یکی از عوامل آنتی بیوتیکی و در بیشتر موارد به چندین آنتی بیوتیک از گروه های مختلف مقاومت نشان می دهند. هدف از مطالعه ی حاضر، اثر کشندگی محلول رویی جدا شده از استافیلوکوک اورئوس متاثر از سیپروفلوکسازین بر روی سویه های بالینی MRSA بوده است.
روش بررسی: در تحقیق حاضر، تعداد ۸۳ سویه استافیلوکوکوس اورئوس که بر روی محیط BHI براث کشت داده شده بود از بیمارستان های تابع دانشگاه علوم پزشکی همدان جمع آوری و به آزمایشگاه محل تحقیق ارسال شد. سویه های MRSA بالینی از نظر فنوتیپ و ژنوتیپ تاییدشده و سپس (MIC) Minimum Inhibitory Concentration و (Minimum Bactericidal Concentration (MBC تعدادی از سویه های بالینی MRSA را به طور جداگانه در مجاورت آنتی بیوتیک سیپروفلوکسازین و همچنین محلول رویی (supernatant) که از محیط کشت مایع استافیلوکوکوس اورئوس زیر فشار سیپروفلوکسازین استخراج شده بود، به دست آمد.
یافته ها: تست های تشخیصی استافیلوکوکوس اورئوس از جمله رنگ آمیزی گرم بر روی کلنی ها و انجام تست های کاتالاز و کوآگولاز لوله ای انجام گرفت و مشخص شد که تمامی سویه ها استافیلوکوکوس اورئوس بودند. در مرحله ی بعدی با استفاده از PCR و پرایمر mecA هر ۸۳ سویه دارای ژن mecA بوده و از نظر ژنوتیپی نیز وجود سویه های MRSA تایید گردید. میزان متوسط MIC سیپروفلوکسازین و محلول رویی برای سویه های مختلف MRSA به ترتیب mg/ml ۰/۰۳۲ و ml/ml ۰/۰۲ و میزان متوسط MBC سیپروفلوکسازین و محلول رویی برای سویه های مختلف MRSA به ترتیب mg/ml ۰/۰۶۴ و ml/ml ۰/۰۴ به دست آمد.
نتیجه گیری: مقادیر MIC و MBC در مورد سویه های MRSA در مجاورت سیپروفلوکسازین و در مجاورت محلول رویی از نظر عددی تقریبا مشابه بودند که این نشان دهنده ی تاثیر کشندگی ماده پروتئینی ترشح شده از استافیلوکوک های کشت داده شده در مجاورت مقادیر بسیار کم سیپروفلوکسازین بر روی خود باکتری ها می باشد.

تعیین عناصر داده‌ای برای ایجاد برنامه کاربردی خودمراقبتی بیماران صفراوی

فریبا شعبانی

زمینه و هدف: عوامل خطر بسیاری در ایجاد بیماری های سیستم صفراوی نقش دارند. ازاین رو، این دسته از بیماری ها جزو بیماری های شایع محسوب می گردند. مشارکت فعال بیمار در مدیریت بیماری، بهبود خودمراقبتی و پیامدهای بالینی بسیار مهم است. برنامه کاربردی تلفن همراه دارای پتانسیل بالایی در پشتیبانی از خودمدیریتی بیماران است. به همین جهت این مطالعه، با هدف شناسایی و تعیین عناصر داده ای برای ایجاد برنامه کاربردی خودمراقبتی بیماران صفراوی انجام شد.
روش بررسی: مطالعه ی توصیفی حاضر، در دو مرحله ی بررسی منابع و نیازسنجی عناصر داده ای انجام گردید. در مرحله ی اول، جهت تعیین عناصر داده ای مورد نیاز برای ایجاد برنامه کاربردی خودمراقبتی بیماران صفراوی از مقالات علمی موجود در پایگاه های اطلاعاتی استفاده شد و چک لیستی از عناصر داده ای تهیه شد. در مرحله ی دوم بر اساس چک لیست تهیه شده، پرسش نامه ای محقق ساخته ایجاد شد که روایی صوری و محتوایی آن مورد تایید تیم پژوهش و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۸۷/۲% محاسبه شد. پرسش نامه ی مذکور در اختیار پزشکان فوق تخصص گوارش مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره) قرار گرفت و بدین ترتیب عناصر داده ای منتخب شناسایی گردید.
یافته ها: عناصر داده ای این برنامه در هفت بخش اطلاعات دموگرافیک، اطلاعات بالینی، اطلاعات مربوط به بیماری های سیستم صفراوی، اطلاعات مربوط به سبک زندگی پس از جراحی بیماران صفراوی، یادآورها، مدیریت بیماری و اطلاع رسانی دسته بندی شدند. ۶۰/۵% پاسخ دهندگان پرسش نامه، به عناصر داده ای بخش اطلاعات دموگرافیک و اطلاعات بالینی بیشترین میزان اهمیت را اختصاص دادند. ۵۴/۲% از آن ها، عناصر داده ای بخش آموزش بیماران را با اهمیت بالایی برشمردند. ۴۳/۸% پاسخ دهندگان پرسش نامه، به عناصر داده ای بخش های مداخله ای برنامه، بیشترین میزان اهمیت را اختصاص دادند و تنها ۴/۲% از آن ها عناصر داده ای این بخش را با کمترین میزان اهمیت در نظر گرفتند.
نتیجه گیری: بر مبنای عناصر داده ای تعیین شده، برنامه کاربردی خودمراقبتی طراحی و ایجاد شد و می تواند به عنوان مکملی در جهت مراقبت تخصصی به بیماران صفراوی مورد استفاده قرار گیرد.