پیاورد سلامت

ارزیابی اثر استفاده از شبکه‌ی مجازی بر دانش و مهارت عملی دانشجویان اتاق عمل

نازنین صراف شهری

زمینه و هدف: شبکه ی مجازی به یکی از تأثیرگذارترین ابزارها در زندگی افراد تبدیل شده است که بر جنبه های مختلف زندگی تأثیر می گذارد. در رشته های علوم پزشکی با توجه به پیشرفت های فراوان، استفاده از شبکه ی مجازی در حال افزایش است؛ اما شبکه ی مجازی می تواند سبب اتلاف وقت دانشجویان و کاهش ساعت مطالعه شود که بر دانش و مهارت عملی دانشجویان تأثیر منفی دارد. در این مطالعه، تأثیر استفاده از شبکه ی مجازی بر دانش و مهارت عملی دانشجویان اتاق عمل بررسی گردید.
روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی بود که روی ۶۰ نفر از دانشجویان ترم ۶ و ۸ اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی ایران سال ۱۳۹۹ به روش سرشماری انجام شد. دانشجویان در پایان ترم تحصیلی به منظور بررسی دانش تئوری به آزمون جامعی که شامل ۴۰ سوال بود و به منظور بررسی میزان استفاده از شبکه ی مجازی، به پرسش نامه ی پژوهشگرساخته پاسخ دادند. همچنین، مهارت عملی دانشجویان توسط نمره کارآموزی آنان سنجیده شد. در نهایت، از آزمون کولموگروف اسمیرنف و ضریب همبستگی پیرسون برای سنجش نرمال بودن داده ها استفاده شده و تجزیه وتحلیل داده ها با نرم افزار SPSS انجام شد.
یافته ها: بر اساس یافته های این پژوهش، بین میزان استفاده از شبکه ی مجازی و دانش تئوری رابطه معنی دار منفی وجود دارد(۰/۰۵>P). بدین صورت که با افزایش استفاده از شبکه مجازی، سطح دانش تئوری دانشجویان کاهش می یابد. از سوی دیگر، بین دانش تئوری و مهارت عملی ارتباط معنادار مثبتی وجود دارد. ازطرفی بین میزان استفاده از شبکه ی مجازی و مهارت عملی دانشجویان رابطهی معنی داری مشاهده نشد(P>۰/۲۱)
نتیجه گیری: باتوجه به یافته های این پژوهش، استفاده از شبکه ی مجازی سبب تضعیف دانش تئوری دانشجویان می شود. بدین صورت که، با افزایش نمره ی پرسش نامه ی پژوهشگرساخته(میزان استفاده از شبکه ی مجازی)، نمره ی آزمون جامع کاهش می یابد. از نتایج دیگر پژوهش می توان به ارتباط معنادار مثبت میان دانش تئوری و مهارت عملی اشاره کرد که با افزایش نمره ی آزمون جامع، نمره ی به دست آمده در کارآموزی نیز افزایش می یابد.

بررسی تاثیر آموزش مجازی اخلاق حرفه‌ای بر مهارت‌های ارتباطی کارکنان اتاق عمل

فاطمه کاظمی نجف آبادی

زمینه و هدف: مهارت های ارتباطی به عنوان مهم ترین ویژگی مورد نیاز برای کارکنان مراقبت های سلامت به شمار می آید و زمینه ی رشد اخلاق حرفه ای را فراهم می سازد. از آن جا که کارکردن در اتاق عمل مستلزم تلاش تیمی و ایجاد ارتباط بین افراد تیم است، اهمیت وجود مهارت های ارتباطی در پرستاران اتاق عمل بیشتر به چشم می آید. مطالعه ی حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش اصول اخلاق حرفه ای از طریق آموزش مجازی بر مهارت های ارتباطی کارکنان اتاق عمل بیمارستان آیت الله کاشانی و هاجر(س) دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد انجام شده است.
روش بررسی: مطالعه ی نیمه تجربی با طرح تک گروهی قبل و بعد در سال ۱۳۹۹ بر روی ۳۵ تن از کارکنان اتاق عمل بیمارستان های آموزشی کاشانی و هاجر شهرکرد که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده بودند، انجام شد. جهت جمع آوری داده ها از پرسش نامه ی اطلاعات دموگرافیک و پرسش نامه ی آزمون مهارت های ارتباطی کوئین دام استفاده شد. تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS با استفاده از آزمون های آماری تی مستقل، تی زوج و ضریب همبستگی پیرسون انجام گرفت.
یافته ها: آزمون تی زوج نشان داد که میانگین مهارت ارتباطی بعد از مداخله نسبت به قبل از آن تفاوت معنی داری داشته است(۰/۰۰۱>P). میانگین مهارت ارتباطی قبل از مداخله ۵۲/۲۴±۸۵/۶۵ و بعد از مداخله ۷۰/۵±۷۷/۱۳۹ بود. بین مهارت ارتباطی با متغیرهای سن، سابقه خدمت و تعداد ساعات کاری ارتباط معنی داری گزارش نشد(۰/۰۵<P). همچنین میانگین مهارت های ارتباطی بر حسب متغیرهای جنس، وضعیت تاهل، رشته تحصیلی و مدرک تحصیلی تفاوت معنی داری نداشت(۰/۰۵<P).
نتیجه گیری: مطالعه ی حاضر نشان داد که آموزش اخلاق حرفه ای می تواند مهارت ارتباطی کارکنان را بهبود بخشد. ازاین رو می تواند تدوین آموزش اخلاق حرفه ای به صورت مجازی برای مراقبان سلامت و سایر گروه های ارایه دهنده ی خدمات سلامت که فرصت کافی جهت شرکت در کلاس های حضوری را ندارند، ضروری به نظر برسد. با توجه به نتایج به دست آمده، به مدیران سیستم های بهداشتی توصیه می شود با استفاده از راهکارهایی همانند برگزاری کارگاه های اصول اخلاق حرفه ای در جهت رشد مهارت ارتباطی در کارکنان اقدام کنند.

فراوانی انحرافات از منحنی‌های رشد کودکان زیر 5 سال و عوامل مرتبط با آن در شهر زاهدان

مصطفی پیوند

زمینه و هدف: سلامت کودکان به عنوان آینده سازان جامعه بسیار اهمیت دارد. بسیاری از کودکان زیر ۵ سال در جهان و ایران دچار اختلال رشد هستند. با توجه به اهمیت اختلال رشد و تاثیر آن بر تکامل کودکان، مطالعه ی حاضر با هدف تعیین فراوانی انحراف از منحنی ها ی رشد کودکان زیر ۵ سال و عوامل مرتبط با آن در شهر زاهدان انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه مورد-شاهدی در سال ۱۳۹۹ در شهر زاهدان انجام شد. جامعه ی مورد پژوهش، شامل تمام کودکان زیر ۵ سال، متولد سال ۱۳۹۸-۱۳۹۲ شهر زاهدان بود که ۷۸۴ نفر از آن ها به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای تعیین عوامل مرتبط با اختلال رشد از طریق تحلیل چندگانه رگرسیون لجستیک و برای بررسی سطح معنی داری از آزمون کای دو و همبستگی پیرسون استفاده گردید. در این پژوهش داده ها با نرم افزار SPSS تحلیل گردیدند.
یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که ۵۴% از پسران و ۵۱% از دختران مبتلا به اختلال رشد بودند. بین اختلال رشد کودک با بیماری زمینه ای مادر(۰/۰۵>P)، نمایه توده بدنی مادر(۰/۰۵>P)، وزن گیری مادر در بارداری(۰/۰۵>P)، فاصله بین موالید(۰/۰۵>P)، عفونت ادراری مادر در بارداری(۰/۰۵>P)، وزن هنگام تولد(۰/۰۰۱>P)، مرتبه تولد(۰/۰۵>P)، شغل پدر(۰/۰۵>P) و تحصیلات پدر(۰/۰۵>P) ارتباط معناداری یافت شد. در مطالعه ی حاضر، میانگین وزن هنگام تولد در کودکانی که اختلال رشد داشتند ۲/۷۵±۰/۵۸ و در کودکان سالم۲/۹۵±۰/۵۷ بود که این اختلاف از نظر آماری نیز معنادار بود(۰/۰۰۱=P). میانگین سنی مادران دارای کودک همراه با اختلال رشد ۲۹/۱۹±۶/۰۷ و میانگین سنی مادران کودکان سالم ۲۷/۹۸±۶/۱۰ بود که این اختلاف از نظر آماری نیز معنادار بود(۰/۰۰۶=P).
نتیجه گیری: بر اساس یافته ها ی این مطالعه، اختلال رشد عارضه ای چندعلیتی می باشد. عوامل خطر با ارتقای آموزش بهداشت و افزایش آگاهی و دانش مادران قابل اصلاح و پیشگیری خواهد بود. همچنین شغل و سواد پدر در اختلال رشد کودک موثر است، ازاین رو افزایش سواد سلامت جامعه و تشویق به یادگیری و سواد آموزی پدران می تواند تا حدودی از اختلال رشد در کودکان جلوگیری کند.

علل تقاضای القایی در نظام سلامت: یک مرور حیطه ای

پروانه اصفهانی

زمینه و هدف: تقاضای القایی عبارت است از ارایه مراقبت یا خدمت غیرضروری به بیماران و مراجعان نظام سلامت با اعمال قدرت و سفارش افراد متخصص. تقاضای القایی موجب استفاده ی بیش از حد از خدمات سلامت، افزایش زمان انتظار برای دریافت خدمات سلامت، افزایش قیمت خدمات سلامت، افزایش هزینه های بخش سلامت و کاهش کارایی نظام سلامت می شود. سیاست گذاران و مدیران سلامت باید اقداماتی برای کاهش تقاضای القایی در نظام سلامت به کارگیرند. شناسایی علل تقاضای القایی در نظام سلامت اولین قدم در این زمینه است. این پژوهش با هدف شناسایی علل تقاضای القایی در نظام سلامت انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش با روش مرور حیطه ای انجام شد. کلیه مقالات منتشر شده در زمینه ی علل تقاضای القایی در نظام سلامت تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۲ خورشیدی(۲۱ ژوئن ۲۰۲۳ میلادی) در ۹ پایگاه داده ای و موتور جستجوگر Google Scholar جستجو و جمع آوری شدند. در نهایت، تعداد ۳۸ مقاله انتخاب شد. داده ای با روش تحلیل موضوعی و با استفاده از نرم افزار MAXQDA۱۰ تحلیل شدند.
یافته ها: تعداد ۳۸ مطالعه مرتبط با علل تقاضای القایی در نظام سلامت در بازه ی زمانی ۱۹۷۴ تا ۲۰۲۱ میلادی منتشر شدند. تعداد پژوهش های علل تقاضای القایی در نظام سلامت از سال ۲۰۱۱ میلادی با رشد همراه بوده است. تعداد ۳۲ علت تقاضای القایی در نظام سلامت شناسایی شد که در سه سطح کلان(نظام سلامت)، میانی(سازمان بهداشتی و درمانی) و خرد(ارایه دهنده و گیرنده ی خدمت سلامت) تقسیم بندی شد. پرتکرارترین علل تقاضای القایی در نظام سلامت در مطالعات قبلی به ترتیب شامل سیاست گذاری نامناسب، نظارت ناکافی، نظام پرداخت نامناسب، تعداد زیاد پزشکان، عدم توجه به راهنماهای بالینی، انگیزه ی مالی ارایه دهندگان خدمات سلامت، پوشش بیمه ای بیمار، انتظارات زیاد و غیرمنطقی بیماران، تعرفه ی نامناسب خدمات سلامت، پیچیدگی خدمت سلامت و شکاف اطلاعاتی بیماران بود.
نتیجه گیری: تقاضای القایی اثرات منفی بر نظام سلامت دارد و منجر به افزایش هزینه های سلامت، اتلاف منابع سلامت، کاهش کارایی نظام سلامت و در نهایت، کاهش دسترسی مردم به خدمات سلامت ضروری خواهد شد. عوامل متعددی در سطوح مختلف نظام سلامت منجر به ایجاد تقاضای القایی خدمات سلامت می شود. بنابراین، مداخلاتی باید به طور سیستمی در سه سطح نظام سلامت، سازمان های بهداشتی و درمانی و ارایه دهندگان و گیرندگان خدمات سلامت به کار گرفته شوند تا تقاضای القایی خدمات سلامت کاهش چشمگیری داشته باشد.

شناسایی مولفه‌های ارایه خدمات اطلاعات سلامت به بیماران در کتابخانه‌های بیمارستانی کشور در بحران‌های سلامت به‌ روش فراترکیب

علیرضا نوروزی

زمینه و هدف: ارایه خدمات اطلاعات سلامت در بحران های سلامت بدون درک کاملی از این خدمات و چگونگی ارایه آن ها با توجه به شرایط بحران سلامت ممکن نیست؛ براین اساس، هدف پژوهش حاضر دستیابی به اطلاعات جامعی از تمامی مولفه های ارایه خدمات اطلاعات سلامت در بحران های سلامت می باشد.
روش بررسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب و استفاده از روش هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو انجام گردید. جامعه آماری متشکل از مقالات و پایان نامه های منتشرشده در پنج پایگاه اطلاعاتی فارسی و هشت پایگاه اطلاعاتی بین المللی بین سال های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۲ میلادی و ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰ شمسی انتخاب گردیده اند. از مجموع ۸۳۶۳ منبع شناسایی شده بر اساس برنامه ی مهارت های حیاتی ارزیابی، ۴۰ منبع تایید شدند. اطلاعات مورد نظر از منابع استخراج و کدگذاری شده و پایایی کدگذاری هم با استفاده از ضریب کاپا سنجش و تایید گردید.
یافته ها: از نتایج پژوهش، ۷۴ کد در ۲۱ مفهوم و ۶ مقوله در زمینه ارایه خدمات اطلاعات سلامت به بیماران استخراج گردید که مقوله ها و کدها شامل نیازسنجی اطلاعات سلامت(بیماری، سلامت، منابع اطلاعات سلامت، بیماران)؛ دسترس پذیری و اشاعه ی اطلاعات سلامت(اطلاعات سلامت، راه های دسترسی)؛ آگاهی و اطلاع رسانی سلامت(اطلاعات، ابزار)؛ آموزش(بیماران، مدیران و کارکنان کتابخانه های بیمارستانی، روش ها)؛ برنامه ریزی(بحران سلامت، منابع، بودجه، زیرساخت ها، بیماران، کتابداران و اطلاع رسانان پزشکی) و موانع و محدودیت ها(نیروی متخصص، بودجه، امکانات و زیرساخت ها و منابع) دسته بندی شدند.
نتیجه گیری: پرداختن به موضوع و مولفه های ارایه خدمات اطلاعات سلامت به بیماران در بحران های سلامت در کتابخانه های بیمارستانی می تواند سبب شناخت بیشتر سیاست گذاران این حوزه از ابعاد و مفاهیم و پیامدهای ارایه این خدمات به منظور دسترسی همگان به ویژه بیماران به اطلاعات سلامت باشد. با توجه به مولفه های شناسایی شده می توان در راستای برنامه ریزی برای تقویت نقاط قوت و برطرف نمودن نقاط ضعف موجود و سیاست گذاری مناسب در جهت ایفای نقش مشاوره سلامت، راه اندازی بخش خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه های بیمارستانی و تلاش در جهت آماده سازی زیرساخت های لازم گام برداشت.

ایجاد و ارزیابی کاربردپذیری برنامه‌ کاربردی خودمراقبتی انسداد مزمن ریوی مبتنی‌ بر اندروید

کبری دارابیان

زمینه و هدف: با وجود پیشرفت مداوم در پزشکی، Chronic Obstructive Pulmonary Disease (انسداد مزمن ریوی (COPD)) همچنان یک بیماری تنفسی پیشرو، غیرقابل درمان و مزمن است که عملکرد بیماران را از ابعاد مختلف محدود کرده و کیفیت زندگی آن ها را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد. در این مسیر خودمراقبتی بیماران و به کارگیری ابزارهای مرتبط با آن در کنترل و درمان بیماری اثر قابل توجهی دارد. هدف این پژوهش ، طراحی و ایجاد برنامه ی کاربردی جهت خودمراقبتی انسداد مزمن ریوی مبتنی بر اندروید بود.
روش بررسی: این پژوهش از نوع توصیفی-توسعه ای با رویکرد کاربردی بود. در گام اول بر اساس مطالعه ی منابع کتابخانه ای و گایدلاین ها و بررسی پرونده های بیماران بستری مبتلا به COPD در بیمارستان فیروزآبادی، پرسش نامه ای با هدف نیازسنجی اطلاعاتی و تعیین اقلام داده ای و قابلیت های موردنیاز در برنامه ی کاربردی طراحی گردید. آن گاه بر اساس نمونه ای ۱۰ نفره (به روش تصادفی و در دسترس) از پزشکان متخصص داخلی و فوق تخصص ریه در بیمارستان های فیروزآبادی و حضرت رسول، وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران، بررسی و تکمیل گردید. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، تحلیل و سپس جداول سناریو و نمودارهای موردکاربرد جهت نمایش جریان کلی برنامه کاربردی ترسیم شد. برنامه کاربردی با استفاده از زبان برنامه نویسی جاوا در محیط نرم افزار اندروید استودیو ۲۰۲۱ طراحی و ایجاد گردید. پس از نصب برنامه ی کاربردی بر روی تلفن همراه ده نفر از بیماران مبتلا به COPD مراجعه کننده به درمانگاه تخصصی داخلی و ریه بیمارستان فیروزآبادی شهرری و استفاده از آن به مدت یک هفته ، نظرات بیماران درمورد کاربردپذیری برنامه کاربردی از طریق پرسش نامه QUIS جمع آوری و تحلیل شد.
یافته ها: بخش های برنامه کاربردی، متعاقب نظرسنجی متخصصان، موارد اطلاعات فردی ، اطلاعات بالینی ، مدیریت بیماری ، گزارش گیری و نکات آموزشی تعیین شد. که پس از طراحی جهت استفاده و ارزیابی در اختیار بیماران قرارگرفت. درپایان پژوهش، نتایج حاصل از ارزیابی قابلیت استفاده و میزان رضایت مندی از برنامه کاربردی نشان داد که از دیدگاه بیماران، برنامه کاربردی با میانگین امتیاز ۸/۱(از ۱۰ امتیاز) در سطح خوب قرار گرفته است.
نتیجه گیری : از برنامه ی کاربردی خودمراقبتی طراحی شده می توان در جهت افزایش آگاهی بخشی، کمک به مدیریت بیماری ، افزایش سطج کیفیت زندگی و کاهش عوارض بیماری و کاهش بار بیماری برای بیماران مبتلا به انسداد مزمن ریوی استفاده نمود.

ارزیابی الزامات مستندسازی و کدگذاری پرونده‌های پزشکی در پیاده‌سازی سیستم پرداخت مبتنی بر گروه‌های تشخیصی مرتبط در مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

فرید خرمی

زمینه و هدف: در نظام سلامت، روش های بازپرداخت، معیار مهمی برای تخصیص منابع و نحوه ی عملکرد ارایه دهندگان خدمات است. استفاده از سیستم پرداخت مبتنی برگروه های تشخیصی مرتبط می تواند باعث کاهش مدت اقامت و هزینه های اضافی بیمار، جلوگیری از درمان های غیرضروری و افزایش بهره وری منابع محدود نظام سلامت شود. توسعه ی سیستم DRG بر مستندسازی کامل پرونده های پزشکی و کدگذاری صحیح تشخیص ها و اقدامات متمرکز می باشد. هدف از انجام این تحقیق، ارزیابی الزامات مستندسازی و کدگذاری پرونده های پزشکی جهت پیاده سازی سیستم پرداخت مبتنی بر گروه های تشخیصی مرتبط بود.
روش بررسی: این پژوهش توصیفی-مقطعی در سال ۱۴۰۱ انجام شد. جامعه ی پژوهش شامل ۴۱۸ پرونده پزشکی در پنج مرکز آموزشی درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ارومیه بود که از طریق نمونه گیری طبقه ای- نسبتی انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، چک لیستی محقق ساخته بود که روایی آن براساس نظر متخصصان (مدیریت اطلاعات سلامت و اقتصاد سلامت) تایید شد و پایایی آن از طریق محاسبه آلفای کرونباخ (۰/۸۳) به دست آمد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج ارزیابی الزامات مستندسازی و کدگذاری پرونده های پزشکی جهت پیاده سازی سیستم DRG نشان داد که متغیرهای دموگرافیک/ اداری شامل سن، جنس، نوع پذیرش، مدت اقامت بیمار، بیمه درمانی، تخصص پزشک کامل ثبت شده بودند. بررسی متغیرهای بالینی نیز نشان داد که تشخیص اصلی، اقدام اصلی، تشخیص ثانویه و سایر اقدامات به ترتیب ۹۸%، ۹۷%، ۸۸% و ۷۵% در پرونده های پزشکی مستندسازی شده و از لحاظ کدگذاری تشخیص اصلی و اقدام اصلی ۱۰۰%، تشخیص ثانویه ۶۸% و سایر اقدامات ۸۰% انجام شده بود.
نتیجه گیری: با توجه به این که برخی متغیرهای ضروری بالینی برای پیاده سازی DRG به ویژه بیماری همراه، عوارض و سایر اقدامات به صورت مجزا و کامل ثبت نمی شوند، بنابراین لازم است که در پرونده های پزشکی و HIS، عناصر اطلاعاتی جداگانه ای برای ثبت دقیق این متغیرها، تعریف شود و تعامل مناسب بین کدگذاران و پزشکان ایجاد شده تا امکان کدگذاری صحیح افزایش یابد. همچنین پیشنهاد می گردد که در کشور ما سیستم DRG را به صورت مرحله ای و تدریجی پیاده سازی شده تا تغییرات لازم در فرایند مستندسازی و سیستم های اطلاعات بیمارستانی ایجاد گردد.

مرور نظام‌مند عملکرد برنامه‌های کاربردی همراه فارسی زبان در پاندمی کووید 19

آزیتا یزدانی

زمینه و هدف: با شیوع پاندمی کرونا، آمار تعداد برنامه های کاربردی سلامت همراه، رشد چشمگیری داشته است. این پژوهش با هدف ارزیابی محتوای برنامه های کاربردی فارسی زبان در مدیریت کووید ۱۹ انجام شد.
روش بررسی: در این پژوهش مروری، جستجوی نظام مند برنامه های فارسی زبان حوزه ی بیماری کووید ۱۹ در چهار بازار برنامه های کاربردی همراه شامل App Store، Google Play، Bazzar و Myket انجام شد. محتوای برنامه ها بر اساس یک چک لیست محقق ساخته که به تایید سه متخصص رسیده بود، در پنج محور سهولت استفاده، آموزش، پایش، حریم خصوصی و تسهیم داده ارزیابی گردید. برنامه هایی که بیش از ۵۰ درصد نمره ارزیابی را دریافت کردند به عنوان برنامه ی منتخب معرفی شدند. با حذف برنامه های تکراری، ۱۱۹ برنامه استخراج شد که از این میان براساس معیارهای ورود و خروج و بعد از بررسی کامل محتوا و قابلیت ها ، ۲۱ برنامه وارد مرحله نهایی ارزیابی کییاففی شدند.
یافته ها: بر اساس مجموع امتیازات برنامه Safiran Salamat بیشترین امتیاز(۳۱) را دریافت نمود و Ac۱۹ و Mask با امتیاز ۲۷ و ۲۲ به ترتیب در رده های بعدی قرار گرفتند. این سه برنامه به همراه برنامه ی Corona Amar Tashkhis که در رتبه ی چهارم بود، بیش از ۵۰ درصد امتیاز بررسی محتوا را دریافت کردند و ۱۷ برنامه ی دیگر کمتر از ۵۰ درصد نمره کل امتیاز را به خود اختصاص دادند. دولت نقش مهمی در معرفی و راه اندازی برنامه ها داشت(سه برنامه با حمایت دولت و یک برنامه به صورت خصوصی راه اندازی شده بودند). هر چهار برنامه ی منتخب، نمره ی قابل قبولی را از جهت سهولت استفاده کسب نمودند. ردیابی کاربران و پایش قرنطینه در برنامه های مذکور مغفول مانده بود. بعد از تعیین نمره نهایی برنامه ها، میزان دانلود بر اساس آمار دانلود بازارهای برنامه های کاربردی استخراج شد. از آزمون همبستگی پیرسون جهت آزمون رابطه ی بین نمره ی کل برنامه های کاربردی و میزان دانلود استفاده گردید و همبستگی معنی داری مشاهده نشد.
نتیجه گیری: نتایج مطالعه ی حاضر نشان داد که برنامه های کاربردی همراه در حیطه های آموزش و اطلاع رسانی، عملکرد قابل قبولی دارند؛ اما محبوبیت پایین می دستیابی به این اهداف را دور از انتظار می نماید. راهبردهای بازاریابی می تواند به عنوان یکی از استراتژی های مفید در افزایش استفاده از برنامه های سلامت همراه موثر باشد. همچنین گنجاندن قابلیت هایی نظیر ثبت محل جغرافیایی کاربر و ردیابی تماس ها و مشاوره های آنلاین می تواند در راستای اهداف پیشگیرانه مثمر ثمر باشند.