پیاورد سلامت

بررسی میزان کفایت داده‌های علل خارجی صدمات برای کد گذاری براساس ICD-10 در پرونده بیماران بستری و اورژانس بیمارستان شهید بهشتی شهر کاشان

فاطمه رنگرز جدی

زمینه و هدف: آگاهی از علل رخداد سوانح برای پیشگیری از آنها حیاتی بوده و داده های ضعیف، سودمندی آنها را کاهش می دهد. در این رابطه کفایت منبع داده ها اهمیت بسیار دارد. هدف این پژوهش بررسی میزان کفایت داده های علل خارجی صدمات برای کدگذاری بر اساس کتاب ICD-10 بود.

روش بررسی: پژوهش توصیفی- مقطعی بر روی 1000 پرونده بیماران بستری و اورژانس سال 1386 بیمارستان شهید بهشتی کاشان صورت پذیرفت. داده های مورد نیاز کدگذاری، بر اساس دستورالعمل های کتاب ICD-10 و به تفکیک گروههای؛ تصادف حمل و نقل، مسمومیت، سوختگی، برق گرفتگی، نزاع، تهدیدات تنفسی، خودکشی، گزیدگی، جراحات ناشی از اجسام جاندار و بی جان از پرونده هایی که تصادفی سیستماتیک برحسب ماه های سال انتخاب شدند، استخراج و در چک لیست وارد شدند. داده ها با نرم افزار SPSS و آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

یافته ها: داده های مورد نیاز برای اختصاص سه کاراکتر اول علل خارجی صدمات در740 پرونده(74 درصد) وجود داشت. داده های کاراکتر چهارم علل خارجی تصادفات حمل و نقل در430 پرونده(7/88 درصد) مربوطه کافی بود. داده های مربوط به محل رخداد حادثه، در 109پرونده(16/21 درصد) و داده های نوع فعالیت فرد در زمان وقوع حادثه، در 50 پرونده(5 درصد) کفایت لازم را داشت.

نتیجه گیری: داده های علل خارجی صدمات به خصوص کاراکتر پنجم، کفایت لازم را ندارند. ارزیابی های بیشتر و هدفمندتر برای افزایش کفایت این داده ها ضروری است.

بررسی ارتباط بین اثر افزایشی mir-210 و بیان زنجیره گاما هموگلوبین

حسین درگاهی

زمینه وهدف: microRNA ها دسته ای ازRNAهای کوچک غیر کدکننده ای هستند که در فرآیندهای متعدد سلولی از قبیل تکثیر، تمایز، آپوپتوز و سرطان نقش دارند. مطالعات اخیر افزایشmiR-210 را در طی تمایز پیش سازهای خونی به رده اریتروئیدی نشان داده اند. هدف از مطالعه حاضر بررسی تاثیر افزایشی MiR-210 بر تغییر بیان هموگلوبین گاما در رده سلولی k562 می باشد.

روش بررسی: ابتدا رده سلولی k562 در محیط RPMI1640 کشت داده شد. pre-miR-210توسط لیپوفکتامین به سلول K562 انتقال داده شد. افزایش بیان pre-miR-210 با miRNA real time-PCR تایید شد سپس تغییر الگوی بیان هموگلوبین گاما در روز 7 و 14 با RT-PCRو real time pcr بررسی گردید.

یافته ها: نتایج نشان دادند که افزایش miR-210 در رده سلولی K562 باعث 25برابر افزایش بیان هموگلوبین گاما نسبت به نمونه کنترل می شود. آنالیز داده ها معنی دار بودن الگوی تغیرات بیان هموگلوبین گاما نسبت به سلول کنترل را نشان داد(0002/0≥p).

نتیجه گیری: بر اساس یافته ها افزایش miR-210 می تواند بیان زنجیره گاما را به طور چشمگیری افزایش دهد. از این رو پس از مطالعات تکمیلی، افزایش miR-210 می تواند هدف مناسبی در بهبود آنمی داسی و تالاسمی بتا باشد.

بررسی میزان همبستگی خوداستنادی و شاخص ‌آنی مجله‌های علمی- پژوهشی انگلیسی زبان ایرانی حوزه پزشکی نمایه شده در نمایه نامه استنادی اسکوپوس در فاصله سال های 2009-2005

علیرضا نوروزی

زمینه و هدف: خوداستنادی به عنوان یکی از محدودیت های تحلیل استنادی مطرح است بطوریکه به طرز غیر متعارفی بر شاخص های تحلیل استنادی و رتبه مجله ها تاثیر می گذارد. این پژوهش با هدف بررسی میزان همبستگی خوداستنادی و شاخص آنی مجله های علمی- پژوهشی انگلیسی زبان ایرانی حوزه پزشکی نمایه شده در نمایه نامه استنادی اسکوپوس، در فاصله سال های 2005-2009 انجام شده است.

روش بررسی: روش پژوهش پیمایشی از نوع توصیفی است که در آن از تحلیل استنادی استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مجله های علمی-پژوهشی انگلیسی زبان ایرانی حوزه پزشکی است که تا تاریخ انجام این پژوهش در پایگاه استنادی اسکوپوس نمایه می شدند. جمع آوری داده ها به صورت مشاهده مستقیم و با مراجعه به پایگاه استنادی اسکوپوس انجام شد. داده های گردآوری شده به کمک نرم افزارهای SPSSو روش ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شد.

یافته ها: نشان داد که میانگین نرخ خوداستنادی در میان مجله های مورد بررسی 64/29 درصد است. 43/14 درصد از کل استنادها مربوط به خوداستنادی است. بطورکلی رابطه معنی داری از نوع مستقیم و ناقص، درسطح 01/0، بین نرخ خوداستنادی و شاخص آنی مجله ها وجود دارد(591/0p=). همچنین، ضریب همبستگی پیرسون نشان دهنده رابطه معنی دار، بین شاخص آنی مجله ها و شاخص آنی مجله ها بدون احتساب خوداستنادی با تعداد مقالات مجله ها، در فاصله سال های مورد بررسی بود.

نتیجه گیری: خوداستنادی بر روی شاخص آنی مجله ها مورد بررسی تاثیر مستقیم دارد بدین معنی که افزایش خوداستنادی باعث افزایش مصنوعی شاخص آنی مجله ها می شود. از سوی دیگر، شاخص آنی تحت کنترل حجم مقالات بود. بنابراین کاهش و یا حذف خوداستنادی به منظور قرارگرفتن مجله در جایگاه واقعی خود لازم به نظر می رسد.

کسب و کار الکترونیکی در حوزه سلامت

نیلوفر محمدزاده

زمینه و هدف: کاربرد اقدامات الکترونیک در بخش بهداشت و درمان کشورهای مختلف مزایای بسیاری همچون ارتقاء کیفیت خدمات سلامت، کاهش هزینه ها و افزایش کارایی را دربردارند. در این مقاله نیز سعی شده است ضمن بیان مفهوم تجارت سیار، مزایا و چالشهای آن، راهکارهای مناسب جهت بهره گیری هرچه بهتر از این فناوری جدید در حوزه سلامت بویژه بخش خصوصی ارائه گردد.

روش بررسی: این پژوهش بر اساس مطالعات کتابخانه ای و جستجوهای اینترنتی در پایگاه های داده ای معتبر همچون Emerald, Magiran, Science direct , و جستجوی پیشرفته درGoogle صورت گرفته است. در این بررسی، متون داخلی و خارجی در زمینه کاربرد ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات از جمله ابزارهای بی سیم و موبایل، تجارت الکترونیک و تجارت سیار از سال 1996 تا 2011 مورد مطالعه قرار گرفتند.

نتیجه گیری: کسب و کار الکترونیکی را می توان زیرمجموعه ای از سلامت الکترونیک دانست. تجارت سیار به عنوان یکی از مدلهای جدید کسب و کار الکترونیک در کشورهای در حال توسعه بسیار مناسب و کاربردی است با این روش سازمانهایی که در مناطق دور دست قرار دارند می توانند به مشتریان بالقوه بسیاری دسترسی یافته و به منافع ارزشمندی دست یابند. بکارگیری اثربخش مدلهای کسب و کار الکترونیک در کشور نیازمند شناسایی فرصتها و محدودیتها، تدوین برنامه ریزی اصولی و مناسب با توجه به فاکتورهای اجتماعی و اقتصادی همراه با فراهم نمودن زیرساختهای تکنولوژیکی، ارتباطی و مخابراتی، حقوقی و اجرایی است.

نقش مدارک پزشکی جهت پیاده سازی مدل EFQM در بیمارستان

فاطمه صادقی

زمینه و هدف: امروزه اطلاعات عامل موفقیت سازمان ها شده و تمامی سازمان ها در تلاشند تا با بکارگیری و مدیریت این عنصر، در فضای رقابتی کنونی امکان بقا و پیشرفت داشته باشند. در هر سازمانی، واحدهایی قرار گرفته اند که از نظر ارزش اطلاعاتی، جایگاه ویژه ای دارند. در بیمارستانها و مراکز درمانی، این جایگاه متعلق به واحد مدارک پزشکی است که کلیه اطلاعات بهداشتی درمانی بیماران را سازماندهی می نماید. بالطبع توجه به کیفیت عملکرد این واحد در چنین مراکزی حائز اهمیت است. از آنجا که برای ارزیابی عملکرد سازمان، مدل تعالی سازمانی از طرف وزارت بهداشت به عنوان مدل سرآمدی بیمارستان ها انتخاب شده، در این پژوهش سعی شده به اهمیت نقش واحد مدارک پزشکی در پیاده سازی عناصر و معیارهای این مدل برای تعیین کیفیت عملکرد بیمارستان ها پرداخته شود.

روش بررسی: برای انجام این پژوهش، ابتدا به جستجوی پایگاه های اطلاعاتی مناسب در این زمینه پرداخته و سپس با در نظر گرفتن اهداف تحقیق، کلیدواژه های مناسب انتخاب و براساس سرعنوان های موضوعی علوم پزشکی مستند شدند. در انتها با استفاده از این کلیدواژه ها، مقالات مرتبط پزشکی از مجلات معتبر، به زبان فارسی و لاتین مورد استفاده قرار گرفتند.

نتیجه گیری: باتوجه به بررسی مفاهیم و معیارهای مدل تعالی سازمانی و تطبیق هر یک از آنها با وظایف، اهداف و عملکردهای واحد مدارک پزشکی، امکان سنجی پیاده سازی این مدل در بخش مدارک پزشکی تایید شد. همچنین با این مقایسه، اهمیت نقش واحد مدارک پزشکی در تعیین امتیازهایی که در بررسی کیفیت عملکرد بیمارستان ها دارد، مشخص می شود.

بررسی بیماریهای ژنتیکی زوج های مراجعه کننده به درمانگاه ژنتیک بیمارستان امام خمینی(ره)

سیروس عظیمی

زمینه و هدف: امروزه علم ژنتیک پزشکی وجود اغلب بیماریهای ژنتیکی را موجه نمی داند. نظر به اینکه اطلاع رسانی به میزان زیادی از پیدایش بیماریهای ژنتیکی خواهد کاست، لذا در این پژوهش یافتن فراوانی بیماریهای ژنتیکی مراجعین به درمانگاه ژنتیک بیمارستان امام خمینی(ره) مد نظر بوده است.

روش بررسی: این مطالعه یک بررسی مقطعی گذشته نگر می باشد. جامعه مورد مطالعه، کلیه پرونده های درمانگاه ژنتیک بیمارستان امام خمینی(ره) در طی1383-1374 بود. بدین منظور پرسشنامه ای تنظیم و اطلاعات موجود در پرسشنامه ضبط شده و با استفاده از نرم افزارهای SPSS موردآنالیز قرار گرفت.

یافته ها: نسبت زوجین مراجعه کننده یکی از مهمترین متغیرهای این مطالعه بود. بیشترین فراوانی در ازدواج های فامیلی با وابستگی از طرف خانواده مادری(3/45%) و کمترین فراوانی در ازدواج های با نسبت غریبه(4/6%) بود. همچنین ابتلاء به بیماریهای ژنتیکی فرزندان زوجین مراجعه کننده نشان داد که بیشترین فراوانی بیماریهای ژنتیکی(8/84%) مربوط به ازدواج های پسر عمو و دختر عمو بوده است.

نتیجه گیری: به نظر می رسد که میزان آگاهی از ژنتیک در سطح جامعه بسیار پائین است. لذا با توجه به اهداف برنامه توسعه سلامت، مشاوره ژنتیک، بخصوص قبل از عقد، بصورت اجباری، باید در برنامه های ارتقای سلامت جامعه مدنظر قرار گیرد.

ارتباط بین حوادث شغلی و غیبت از کارکارکنان در بیمارستان نمازی شیراز

جمیل صادقی فر

زمینه و هدف: تطبیق شرایط کار با مقتضیات جسمی و روانی کارکنان یک عامل ضروری برای انجام کار به طور موثر است. پژوهش حاضر با هدف تعیین ارتباط بین حوادث شغلی و غیبت از کار کارکنان در بیمارستان نمازی شیراز به انجام رسید.

روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی و بصورت مقطعی می باشد که در بیمارستان شهید نمازی شیراز در سال 1388 انجام گرفت. تعداد 160 نفر از کارکنان بخش های مختلف این بیمارستان بر اساس فرمول کوکران و با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی ساده وارد مطالعه شدند. جمع آوری داده ها با استفاده از یک چک لیست محقق ساخته به انجام رسید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و به کمک آمار توصیفی و آزمون های آماری Chi-Square و t انجام گرفت.

یافته ها: از مجموع 160 فرد شرکت کننده در پ‍ژوهش، 159 نفر چک لیست را تکمیل و برگشت دادند. حادثه بریدگی با اشیاء تیز و نوکدار کمترین عدم مواجهه 35 نفر(22%) و حادثه مسمومیت ناشی از کارکردن با حلال ها بیشترین عدم مواجهه 131 نفر(82%) را به خود اختصاص دادند. بین جنسیت، نوبت کاری، پست سازمانی و سابقه خدمت با وقوع برخی از حوادث شغلی رابطه آماری معناداری مشاهده شد.

نتیجه گیری: با توجه به نتایج، بین فراوانی غیبت از کار و فراوانی هر یک از حوادث شغلی رابطه مشخصی وجود نداشت. توصیه می شود ضمن در نظر گرفتن دفاتری برای ثبت دقیق آسیب های شغلی در بیمارستان ها، اقدامات لازم از جمله برگزاری دوره های آموزشی مورد نیاز برای کارکنان در اولویت قرار داده شود.

ردیابی گونه‌های آسپرژیلوس در نمونه‌های تنفسی(برونکوآلوئولار لاواژ) به روش کشت، اسمیر مستقیم و نِستِد پی سی آر

سید امیر یزدان پرست

زمینه و هدف: گونه های آسپرژیلوس از شایعترین پاتوژنهای قارچی مجاری هوایی به شمار می روند .این قارچها در بیماران دارای نقص ایمنی بصورت مهاجم عمل نموده و باتوجه به روند رو به افزایش تعداد این بیماران و همچنین در بیماران داوطلب پیوند اعضاء که با سرکوب شدید سیستم ایمنی مواجه اند از اهمیت خاصی برخوردارند. ازاین رو اهمیت عفونت های قارچی و بخصوص آسپرژیلوسی بسیار افزایش یافته و به تبع آن روشهای شناسایی دقیق و سریع این قارچها نیز از اهمیت بسیاری برخوردار شده است.

روش بررسی: روشهای معمول شناسایی قارچها از جمله اسمیر مستقیم، کشت و نمونه های پاتولوژیک آنچنان که باید یا سریع نیستند و یا از حساسیت لازم برخوردار نمیباشند. روشهای ایمونولوژیک مانند روشهای ردیابی آنتی بادی و آنتی ژن نیز اگرچه سریع هستند ولی فاقد ویژگی و دقت لازمه اند. روشهای مولوکولار از جمله PCR امروزه بشکل بسیار وسیعی به کمک ما آمده اند. دراین تحقیق از سه روش اسمیر مستقیم، کشت قارچی و نستد PCR برای شناسائی قارچ کپکی آسپرژیلوس در نمونه های تنفسی استفاده شده است.

یافته ها: پس از انجام تستها تعداد موارد آسپرژیلوس ردیابی شده توسط پی سی آر در مقایسه با دو روش دیگر بسیار بیشتر بود و در رتبه بعد کشت قارچ موارد بیشتری را نسبت به اسمیر مستقیم مورد شناسائی قرار داد.

نتیجه گیری: پس از انجام تستها تعداد موارد آسپرژیلوس در نمونه های تنفسی توسط PCR در مقایسه با دو روش دیگر بسیار بیشتر بوده و در رتبه بعد کشت قارچ موارد بیشتری را نسبت به اسمیر مستقیم نشان داده است.